Woensdag bracht De Tijd een interessante opiniebijdrage van Philippe Vergauwen, de decaan van de faculteit bedrijfseconomische wetenschappen aan de Hasseltse universiteit. In zijn stuk stelt Vergauwen dat links zich bij de crisis “de kaas van het brood” liet halen aangezien het niet kon scoren met een kritiek op het kapitalisme. Vergauwen zoekt naar een reden en meent die te vinden bij het feit dat het socialisme geen antwoord zou vormen op de economische crisis.

Ondertussen zijn zowat alle economen het erover eens: we gaan naar economisch donkere perioden. Meer en meer wordt de parallel met de depressie van de jaren '30 van de vorige eeuw getrokken. In de VS daalden de uitgaven van de gezinnen in november voor de vijfde maand op rij, deze keer met 0,5%, en gingen er in die maand alleen al 533.000 jobs verloren, wat meteen de grootste daling was sinds 1974. Volgens de algemeen secretaris van de OESO zullen er tegen 2010 wereldwijd zo'n 20 tot 25 miljoen werklozen bijkomen. Europa, de VS en Japan, de drie grootste economieën ter wereld, zitten in een recessie. Het IMF verwacht voor 2009 een inkrimping van de wereldeconomie, wat geleden is van de jaren '60. De Japanse industriële productie is in november met 8,1% gedaald op jaarbasis.

De economische crisis: Keynes’ aanpak kan het kapitalisme misschien voortzetten, maar… kan niets doen aan explosie van de werkloosheid, verpaupering , ecologische catastrofes,... die enkel erger zullen worden indien de meerderheid van de bevolking er zich niet mee moeit. Tevens is dat trouwens één van de belangrijke oorzaken waarom het keynesianisme ooit is toegepast.

De strategen van de heersende elite weten het ook niet meer. Politici die gisteren nog harde neoliberalen waren, zoals Paul De Grauwe (Open VLD), pleiten vandaag voor een “volledige nationalisering” van de banksector. De Franse president Sarkozy - tot voor kort een compromisloos verdediger van de vrije markt - is ook zijn kompas kwijt. Recent opperde Sarkozy dat “het doctrinaire geloof dat de markt en de democratie de problemen van de mensheid zouden oplossen aan zijn einde komt”.

Vorige donderdag publiceerde de Gentse professor Johan Albrecht een opiniestuk in De Tijd. Daarin beargumenteerde hij dat het verkeerd is om terug te grijpen naar Marx om deze crisis beter te begrijpen. Hij beweert dat Marx niet nuttig is om een beeld te krijgen op de economische ontwikkelingen. In de plaats daarvan zou het volgens de heer Albrecht beter zijn om eens terug te kijken naar Darwin. Enkele Gentse studenten hebben een antwoord geschreven op het opiniestuk van hun professor.

Maandag 29 september was een zwarte dag voor het wereldkapitalisme. Het nieuws dat het Amerikaanse parlement tegen een garantie van 700 miljard dollar had gestemd, ook al had financieminister Paulson er op zijn blote knieën voor gesmeekt, stuurde de beurswaarden verder naar een nieuw dieptepunt. Het werd het grootste verlies op één dag sinds de crash van oktober 1987.