De school wordt een fabriek!
In Vlaanderen gaat 42 procent van de 15-jarigen met tegenzin naar school. 10 procent van de jongeren tussen 12 en 16 jaar is oververmoeid, lusteloos en lijdt aan stress. 15 procent is depressief - evenveel als bij volwassenen - en sommigen plegen ook zelfmoord, als het allemaal te veel wordt. Zo was er onlangs een 14 jarige jongen in Hoboken die, nadat hij gestraft werd op school, zich van 19 verdiepingen hoog naar beneden stortte.
En toch is ons onderwijs - waar leraren overwerkt zijn, de klassen te groot en leerlingen ongelukkig - "van hoge kwaliteit", zegt men. Het is maar wat je belangrijk vindt. Het geluk van onze jongeren is blijkbaar niet echt "top of the bill" bij de regering. "Zolang ze maar klaar worden gestoomd om hun plaats in te nemen in het arbeidsproces, gaat alles vrij goed", zullen Vanderpoorten en Dupuis denken; en met hen de internationale burgerij. Leerlingen en leerkrachten moeten daarom voortaan stages en projecten in bedrijven opzetten. De ministers van onderwijs willen jongeren vormen volgens de normen van de markt: competitie, beoordeling, discipline en hiërarchie. Dat die druk nu al te zwaar weegt op veel scholieren is duidelijk. "Kinderen zijn soms op hun twaalfde al opgebrand", zei professor Jan Kimpen laatst aan de Morgen (23 januari). 1 op 6 behaald ondertussen geen middelbaar diploma. En dat is niet omdat de arbeidsmarkt hen toelacht. Zeker laaggeschoolden zijn overgeleverd aan de grillen van interimarbeid, en jongeren weten dat.
Het hoger onderwijs wordt uitgekleed!
De prioriteiten van de paarse regering kun je ook aflezen aan de hervormingen in het hoger onderwijs. Personeel, studenten en studierichtingen worden er op de korrel genomen. Financiële redenen ontzeggen of bemoeilijken een massa jongeren de toegang tot hogescholen en universiteiten. Zo moet de helft van de hogeschoolstudenten bijverdienen om hun studies te kunnen betalen. 12 procent is zelfs gedwongen om zo hard te gaan bijklussen dat hun studies er zwaar onder lijden. Bij heel wat studenten en hun gezinnen staat het water al aan de lippen. Studenten die zich prostitueren komen daarom steeds meer voor.
De Bologna verklaring gaat nog verder in het afstellen van het onderwijs op de behoeften van de kapitalistische economie. En is tegelijk een besparingsplan. Het Britse parlement keurde eerder een wet goed die studenten verplicht hun studies terug te betalen nadat ze zijn afgestudeerd. Het maximum bedrag voor inschrijvingsgelden werd er verhoogd naar 4500 euro, en vanaf 2010 is er zelfs geen maximum meer. Ook in Nederland werd die limiet opgetrokken tot 7000 euro. Ook Duitsland deed zijn best met Shröder, die de eerste politieke leider was die zich ook openlijk durfde uitspreken vóór elite-universiteiten. Wij weten echter al sinds de GATS akkoorden wat de bedoeling is van Europa, een geprivatiseerd onderwijssysteem, dat "produceert" naar het dictaat van de bedrijven.
Een reeks universiteiten die zich de Coïmbra-groep noemen (waaronder Oxford, Cambridge, Leuven, ...) en een andere concurrerende groep "Santander" (waaronder de RUG), zijn al een tijd vast van plan wetenschappelijk onderzoek te monopoliseren (of zo nodig onder elkaar te delen) en de grootste bedrijven aan te trekken voor financiering en middelen. Andere universiteiten zijn gedoemd een tweederangs rol te vervullen en minderwaardige diploma's af te leveren. Niet in staat om rijke studenten aan te trekken, zullen die "tweede lijn"-universiteiten paketten uit hun aanbod moeten schrappen en zal de kwaliteit dalen en de prijs toch stijgen. De Bachelor-opleiding kan min of meer gespaard blijven van enorme verhogingen van inschrijvingsgelden, omdat de economie nu eenmaal massa's Bachelors nodig heeft. Maar aan Masters hebben de bedrijven minder behoefte. Net zoals humane wetenschapsrichtingen. Waarschijnlijk zullen deze dan ook verdwijnen aan vele universiteiten.
Trouwe schoothonden van de kapitalisten, André Oosterlinck (rector van de KU Leuven) en zijn collega's van de UCL, juichen die plannen natuurlijk toe. Ze kunnen niet wachten armoezaaiers met duizenden euro's inschrijvingsgeld uit het veld te slaan. Voor de meeste studenten is dit een hel. De ellendige toestand van het onderwijs in de Verenigde Staten is ons lot als er niks gebeurt.
En wat kunnen we er tegen doen?
De Actief Linkse Studenten/Etudiants de Gauche Actifs en LSP/MAS zijn voor kwaliteitsvol onderwijs, voor iedereen. Het installeren van een verschroeiende concurrentie die met het Bologna-akkoord wordt geïntroduceerd, heeft alleen maar nadelen. Het toont wel aan wat de regering wil: aan het eind van de lijn moeten studenten machineonderdelen zijn, en niks meer. Alle overbodige of afwijkende producten moeten weg. Alleen de rijken kunnen zich dan nog met studeren bezig houden. Pech voor de rest. Dit perspectief maakt ons echter niet angstig, maar strijdbaar!
Protest van de hogescholen tegen de Bolonga verklaring
Alleen de angst voor algemene studentenbewegingen, die zich kunnen mengen in de strijd van de arbeiders, tegen de rest van de besparingsplannen, remt de regeringen nog. Luc Ferry zal er niet gerust in zijn. In Frankrijk staakten al 15 universiteiten, sommigen weken lang. In Duitsland zien we vergelijkbare situaties.
ALS/EGA eist meer financiële steun voor studenten, meer leerkrachten, en meer middelen voor onderwijs tout court, door de overheid gegarandeerd. De financiële middelen zijn voorhanden in België, maar nu verdwijnen deze in de zakken van de bedrijven. Wij eisen dat deze middelen geïnvesteerd worden in de maatschapij, en niet gebruikt worden om de winsten van enkelingen te garanderen. Wij zullen niet plooien voor het kapitaal!
Simon Van Haeren, ALS Brussel
28/03/04
