Meer dan anderhalf miljoen betogers!

Op 1 mei betoogden volgens de cijfers van de politie zo'n 1,3 miljoen Fransen tegen Le Pen en het Front National. Het reële cijfer van het aantal betogers ligt wellicht een pak hoger en daarmee zijn deze protesten de grootste sinds decennia. Sommigen spraken zelfs van de grootste protestacties sinds mei '68 of sinds de bevrijding in de jaren '40! In Marseille waren er 120.000 betogers, in Grenoble en Bordeax 50.000, in Rijsel 30.000 en ook elders waren er bijzonder grote optochten. Met twee leden van LSP trokken we 's ochtends naar Amiens waar zo'n 4.000 vakbondsactivisten en jongeren op straat trokken. Een CGT-verantwoordelijke wees erop dat er vorig jaar op de 1-mei optocht in Amiens slechts 200 deelnemers waren. De omvang van het protest was dus enorm.

In Parijs werd in de namiddag betoogd. 's Ochtends was er reeds een actie ter herdenking van een jonge Marokkaan die in 1995 vermoord werd door aanhangers van het Front National tijdens hun 1-mei optocht. In de namiddag stroomden honderdduizenden betogers toe op de Place de la République. Er was geen doorkomen aan, tot 's avonds stonden betogers te wachten om het parkoers te kunnen afleggen. De enorme mensenmassa vormde een bijzonder krachtig geheel tegen extreem-rechts.

Stemmen voor Chirac?

Veel betogers riepen op om in de tweede ronde, met veel tegenzin, voor Chirac te stemmen. Alle traditionele linkse partijen (PS, PCF) en de vakbonden lanceerden een dergelijke oproep. Ook het radicaal-linkse LCR is naar een dergelijke positie opgeschoven door een stemoproep te lanceren als "Stem tegen Le Pen" (dit wordt in de beweging gezien als een duidelijke oproep om voor Chirac te stemmen). In de verschillende betogingen werd deze mening door velen gedeeld, ook al was er een openheid voor het argument om blanco te stemmen. Het rechtse beleid van de traditionele politici zorgt voor enorm veel ongenoegen. Volgens opiniepeilingen zou 49% van de FN-kiezers voor Le Pen gestemd hebben "uit ongenoegen tegenover de traditionele politici". De verderzetting van een rechts beleid zal geen enkele oplossing bieden voor de groei van extreem-rechts, integendeel. Bovendien kan het zogenaamde "republikeinse" front tegen Le Pen (een front van rechts en links) een negatief effect hebben op vlak van het aanbieden van een duidelijk anti-kapitalistisch alternatief wat nochtans van cruciaal belang is als radicaal-links de stemmen van het FN wil terugwinnen. Het vacuüm dat ontstaan is door het rechtse beleid van de zogenaamd linkse regering wordt nu ten dele ingevuld door het FN. Zo bleek dat 12% van de CGT-aanhangers (CGT is de communistische vakbond) op Le Pen gestemd hebben. De linkerzijde moet in dat vacuüm treden zodat geen ruimte gelaten wordt aan het FN.

Anderzijds begrijpen we de enorme woede van veel jongeren en linkse activisten die met veel tegenzin toch voor Chirac zullen stemmen. Het massaal protest op 1 Mei in Frankrijk biedt volgens ons een enorm potentieel om een echte oppositie op te bouwen tegen het FN en tegen het rechtse beleid.

Jongerenprotest

De afgelopen dagen was er een aangehouden mobilisatie die voornamelijk gedragen werd door jongeren. Volgens een onderzoek dat gepubliceerd werd in de krant 'Libération' meent 66% van de 18 tot 24-jarigen dat ze sinds 21 april (eerste ronde van de presidentsverkiezingen) meer bezig zijn met politiek dan voordien. In verschillende steden waren er spontane optochten waarbij de scholieren en studenten op straat kwamen. Op 1 mei werd geprobeerd om de link te leggen tussen de jongeren en de militanten van de vakbonden en linkse partijen. In Amiens leek de opkomst van jongeren op de 1-mei optocht echter vrij beperkt, ook al was er een belangrijke groep. Op de betoging in Parijs leek er echter een grotere aanwezigheid van jongeren, maar ook van families en gezinnen die voltallig deelnamen aan de betoging. Vanuit dit massaal protest kan gebouwd worden aan een echte oppositie, waarbij de jongeren een dynamische rol kunnen spelen. Veel jongeren staan afkerig tegenover het huidig beleid en willen actief zijn tegen extreem-rechts, ook al zijn er illusies in een stem voor Chirac. De radicale linkerzijde die bijzonder goed scoorde in de eerste ronde (de trotskistische kandidaten haalden 11%) komt tussen in de jongerenbeweging, maar het lijkt wat te ontbreken aan een perspectief ervoor. Hoe zal het protest verdergezet worden na 5 mei (tweede ronde van de presidentsverkiezingen)? Dat is een cruciale vraag waarop weinig wordt ingegaan. Hoe vanuit de protestbeweging bouwen aan een echte oppositie is eveneens een belangrijk punt. In juni zijn er parlementsverkiezingen. Een aangehouden mobilisatie in de aanloop naar die verkiezingen, gecombineerd met een sterke open radicaal-linkse en duidelijk anti-kapitalistische lijst, zou een enorm effect kunnen hebben.

Mensenzee in Parijs

Op 1 Mei leek het alsof Parijs één grote mensenzee van betogers vormde. Dit stond in een sterk contrast met de betoging van Le Pen 's ochtends. Daar wou Le Pen 100.000 aanhangers verzamelen om Jeanne D'Arc te huldigen. Het werden uiteindelijk veel minder. Volgens de politie waren er 10.000 aanhangers van Le Pen, ook al sprak die laatste van 100.000! Alleszins was het duidelijk dat de tegenbetogingen veel groter waren. Op de betoging van het FN waren er traditioneel ook heel wat extreme groupuscules aanwezig, waaronder de zogenaamd 'nationaal-revolutionairen' van de groep Nation uit Brussel. De ordedienst van het FN hield de skinheads nauwgezet in de gaten om rellen te vermijden. Langs het parkoers van de FN-optocht was er immers heel wat tegenstand. Bewoners in deze buurt hingen slogans en vlaggen buiten om hun ongenoegen te uiten.

Na de grimmige betoging met skinheads en ander crapuul, was de betoging in de namiddag een verademing. Dit was meer een gezinsbetoging met mensen van alle leeftijden en het ging er erg gemoedelijk aan toe. Rustig, maar zelfverzekerd in de strijd tegen extreem-rechts, werd urenlang aangeschoven om ook het parkoers te kunnen afleggen. Op het plein van de Republiek (Place de la République, vertrekpunt van de betoging) waren er vlaggen en spandoeken van vakbonden, organisaties en politieke groepen. Maar er waren vooral veel ongeorganiseerde betogers die zelf thuis plankardes gemaakt hadden of een spandoek geschilderd hadden. Uiteindelijk moest een groot deel van de betoging worden omgeleid via alternatieve wegen, omdat het volledig parkoers volstond met betogers. Wij kwamen net om 15u00 aan op de betoging en stonden mee in de file van betogers. Er was geen doorkomen aan, waardoor we ook niet direct de stand van onze Franse zusterorganisatie konden bereiken. Het materiaal dat we bij hadden vanuit Amiens was daar al vrij goed verkocht. We verdeelden een paar honderden pamfletten en verkochten enkele kranten en badges. In de enorme mensenmassa was dit echter niet evident omdat iedereen zo sterk op elkaar geplakt stond in een poging om toch vooruit te raken in de betoging. Desalniettemin viel op hoe gelaten iedereen bleef wachten en intussen slogans scandeerde. De populairste slogans waren "Et F comme fasciste et N come Nazi, A bas, à bas, le Front National" en "Nous sommes tous des enfants d'immigrés". Pas om 18u30, na meer dan 5 uur wachten vertrokken de laatste betogers van de Place de la République.

Er was een grote sympathie voor de strijd die we met Blokbuster voeren tegen het Vlaams Blok in België. Het idee van internationalisme en internationale deelname aan acties vond veel steun, wat belangrijk is om vanuit het jongerenprotest tegen Le Pen de link te kunnen leggen met de internationale anti-kapitalistische jongerenbewegingen.

Op dit ogenblik is het in Frankrijk van cruciaal belang dat de linkerzijde een perspectief gaat bieden aan de beweging. Het terugkrabbelen van LCR door een stemoproep voor Chirac te lanceren ("tegen Le Pen stemmen") en de weigeren van LO om in te gaan op een verzoek van LCR om gezamenlijke lijsten te vormen bij de parlementsverkiezingen van juni (LO beweert dat de brief van LCR hieromtrent bij de post moet verloren gegaan zijn...) vormen jammer genoeg geen duidelijke antwoorden op de situatie. Met Gauche Révolutionnaire komen we op voor de noodzaak van een sterk en open radicaal-linkse lijst om op deze manier een anti-kapitalistisch alternatief sterker naar voor te kunnen schuiven. We denken dat dit een antwoord kan bieden tegenover de FN-kiezers en een enthousiasme zou teweegbrengen om de jongerenbeweging die vandaag plaats vindt een politiek verlengstuk aan te bieden zodat het niet gedaan is na 5 mei. In de strijd tegen Le Pen kunnen we enkel vertrouwen op onze eigen kracht. En die kracht is enorm, zoals de betogingen op 1 mei hebben aangetoond. Vanuit deze mobilisaties kan effectief een einde gemaakt worden aan de groei van extreem-rechts en kunnen zowel Le Pen als Chirac verslaan worden. Of zoals jonge betogers het scandeerden: "Le Pen, t'es perdu, la jeunesse est dans la rue"!

Geert Cool