Het minste dat we kunnen zeggen is dat de Top van Laken niet direct een hoogtepunt was voor de populariteit van de Europese leiders. De staatshoofden werden niet met luide en massale toejuichingen ontvangen, maar moesten zich opsluiten in het koninklijk paleis bewaakt door duizenden politie-agenten.
De bevolking van de buurt rond het paleis werd in feite gegijzeld door de autoriteiten: ze konden pas vrij rondlopen als ze in het bezit waren van een toegangspas. Veel lokale handelaars kozen ervoor hun zaak te sluiten aangezien hun klanten de wijk niet binnen mochten. Uiteraard is niets voorzien om de bevolking of de handelaars te vergoeden voor de enorme ongemakken die de top met zich meebracht.
Een mensenzee op donderdag 13 december
De vakbondsleiding had ervoor gekozen om de dag voor de start van de EU-top te betogen van het Bockstaelplein naar het Heizelstadion. Officieel was dit omdat ze zich niet wilden mengen met de antiglobalisten en zich op voorhand van het geweld wilden distantiëren. In realiteit was de betoging die de syndicale leiding wilde een steunbetuiging aan het kapitalistisch Europa en haar instellingen. We hebben nood aan "meer Europa" verklaarden een aantal syndicale bonzen, en de EU moet een "sociaal Europa" vormen. We kunnen ons afvragen als de syndicale leiding eigenlijk wel de actualiteit volgt. Weten ze bijvoorbeeld niet dat de Europese Commissie De Post een boete heeft opgelegd van 100 miljoen F wegens "deloyale concurrentie" (met andere woorden: de openbare diensten moeten werken volgens de regels van de kapitalistische concurrentie)?
In het kader van de Top van Laken organiseerden de NGO's een aantal bijeenkomsten op 7 en 8 december. Naast het feit dat de publieke deelname zeer beperkt was, moeten we ons ook vragen stellen over de inhoud van een aantal van die meetings. Zo vroeg Pierre Galand op 8 december een applaus voor "de onafhankelijke positie van Louis Michel" in het Midden Oosten! Verhofstadt kwam ook debatteren, ondanks weerstand van een aantal aanwezigen. Verhofstadt probeerde van de gelegenheid gebruik te maken om een laagje 'sociaal vernis' aan te brengen op het rechtse beleid van de EU. |
Het officieel platform van de vakbondsbetoging bestond uit eisen zoals het "nastreven van gelijkheid tussen mannen en vrouwen", "een Europees parlement met echte macht",... Er was geen enkele concrete eis over bijvoorbeeld een Europees minimumloon of een antwoord op ontslagen en delocalisatie. Ondanks het erg beperkte platform en de Siberische koude was er toch een massale aanwezigheid met 100.000 betogers. Er waren vooral opvallende delegaties uit Frankrijk en in het bijzonder van de CGT.
De Beweging voor Vakbondsvernieuwing (opgestart naar aanleiding van de strijd in Forges de Clabecq enkele jaren terug) verdeelde een pamflet over de heropstarting van het proces tegen 13 delegees en arbeiders van Clabecq. D14, Internationaal Verzet en andere organisaties verdeelden pamfletten met de oproep om ook op 14 december te betogen.
Na de betoging organiseerde het Committee for a Workers' International (CWI, de internationale organisatie waarvan LSP de Belgische afdeling is) een syndicale meeting over de nood aan democratische en strijdbare vakbonden. Sprekers waren o.a. Silvio Marra (Forges de Clabecq), Clare Daly (Air Lingus, Ierland), Roger Bannister (lid van de nationale leiding van de Britse vakbond in de openbare diensten),... Er werd meer dan 10.000 F steun opgehaald voor de proceskosten van de arbeiders van Clabecq.
25.000 jongeren tegen het kapitalistische Europa op 14 december
De betoging van 14 december was een belangrijk succes, niet om te wegen op het Europees beleid of om enkele komma's in de Verklaring van Laken te veranderen. Het was een belangrijke betoging om verschillende oppositiebewegingen samen te brengen op een radicale betoging. Terwijl de effecten van het rechtse beleid meer dan ooit duidelijk worden (sluiting Sabena, dreiging van privatiseringen bij De Post en het spoor, record aantal faillissementen,...) is het nodig dat bij topbijeenkomsten van het kapitalisme een duidelijke oppositie georganiseerd naar voor komt. De LSP ondersteunt dit volledig en stelt de noodzaak van een gezamenlijke strijd van alle bedreigde sectoren samen met radicale jongeren. Bij gebrek aan enige politieke vertegenwoordiging voor oppositiebewegingen zullen we bovendien zelf moeten bouwen aan een politiek verlengstuk. De LSP komt op voor een nieuwe massale arbeiderspartij. Wij willen daaraan meebouwen en er campagne voor voeren. Sluit daarom aan bij de LSP! |
De dag dat de EU-top effectief van start ging was er een betoging van het netwerk "Een ander Europa voor een andere wereld". Na het politiegeweld in Göteborg en Genua was het niet evident om tot een breed front te komen voor een betoging tegen de kapitalistische globalisering. In de media en door de burgerlijke politici werd de antiglobalistische beweging immers afgedaan als een groepje marginale en gewelddadige jongeren.
Begin 2001 lanceerden wij de campagne Internationaal Verzet om een sterk instrument op te bouwen in de mobilisatie naar de acties tegen de top van Laken, maar ook om het debat aan te gaan over de noodzaak van een socialistisch alternatief.
Voor een grote betoging was het belangrijk om samen te werken met andere organisaties. Vandaar namen wij deel aan de coördinatie 'D14' dat verschillende groepen samenbracht, uiteraard zonder de eigenheid van de campagnes en het programma van de verschillende organisaties af te breken.
Het platform van D14 had niet als doel om een volledig programma aan te bieden, de bedoeling was eerder om een aantal grote anti-kapitalistische lijnen naar voor te brengen zonder dat er gesproken werd over de noodzaak om een einde te maken aan het kapitalisme. Door de EU aan de kaak te stellen als "niet sociaal", "niet democratisch" of "tegen de vrede" kon het platform van D14 een radicale oppositie samenbrengen, met de nodige ruimte voor diegenen die geen al te scherp profiel wensten aan te nemen.
Na het succes van de betogingen in Gent op 19 oktober kwam ook een akkoord tot stand met Attac-Vlaanderen, Attac-Wallonië en de NGO's die weigerden om D14 te steunen. Het akkoord beperkte zich tot een gemeenschappelijke betoging onder het thema "Een ander Europa voor een andere wereld" zonder dat tot een gemeenschappelijk platform werd gekomen.
In de campagne was er veel discussie, maar ook een aantal politieke gevechten. Zo waren er binnen een aantal D14-comité's pogingen door stalinisten om Internationaal Verzet monddood te maken door een verbod op eigen politiek materiaal op te leggen. Ook binnen het netwerk voor de betoging was er heel wat discussie, vooral met een aantal NGO's die het radicale karakter van de betoging wilden afzwakken. En tenslotte waren er hevige discussies met de overheid die tot op het laatste moment het parkoers voor de betoging wou veranderen.
Algemeen gesteld was de actie van D14 succesvol omdat er in geslaagd werd om, ondanks de vele obstakels, een breed en redicaal front op te bouwen. Wij zijn voorstander van dergelijke eenheid in actie op voorwaarde dat er rond concrete punten actie gevoerd wordt en iedereen zich democratisch kan uitdrukken met eigen materiaal en specifieke klemtonen.
Op 14 december waren er 25.000 betogers, waaronder een indrukwekkende delegatie van Internationaal Verzet met honderden leden en sympathisaten van het CWI (o.a. uit Duitsland, Groot-Brittannië, Zweden, Frankrijk, Ierland, Oostenrijk, Rusland,...). De betoging verliep zonder grote incidenten. Aan de ingang van Tours & Taxis (waar de meeting na de betoging plaatsvond) chargeerde de politie echter op een erg provocatieve manier (o.a. met een waterkanon, matrakken,...). Er waren verschillende willekeurige arrestaties en verschillende betogers (waaronder een Duits lid van Internationaal Verzet) werden het land uit gezet.
Na de betoging van 14 december organiseerde het CWI twee meetings: een meeting tegen de oorlog en een meeting over de nood aan een alternatief op de markteconomie.
Guy Van Sinoy