Met een begrotingsoverschot van 0,2% voor 2001 heeft de regering vriend en vijand verrast. Alle belangrijke economen hadden immers een tekort voorspeld. Een gezaghebbend weekblad beweerde enkele weken geleden nog dat de regering niet meer alles onder controle had. En dan dit. Wist de regering iets dat wij niet wisten of heeft ze de cijfers opgesmukt om ons te misleiden?

Uit haar paniekvoetbal leiden we af dat de regering al even verrast was als wijzelf. Zoniet zou ze niet halsoverkop, op 30 december nog, voor 205 miljoen euro of 8,25 miljard fr. de gronden van de nationale luchthaven verkocht hebben aan BIAC. Die 8,25 miljard fr. is een minimumprijs, zo’n 2 miljard fr. onder de geschatte waarde. Het is onwaarschijnlijk dat BIAC, nu een voorakkoord getekend is, nog veel van die richtprijs zal afwijken.

De regering wou echter kost wat kost de begroting oppoetsen. De reden hiervoor werd al indirect aangegeven door Luc Coene, kabinetschef van Verhof-stadt en wel eens premier achter de schermen genoemd. In De Morgen ver-klaart die cynicus: “zolang de consument in ons blijft geloven, is er geen probleem”. Als daartoe de waarheid wat bijgesteld moet worden, dan moet dat maar. Een tweede lezing leert ons immers dat de federale regering geen overschot van 0,2% of 22,5 miljard frank heeft geboekt, maar een tekort van 0,5% of 56 miljard frank.

Om dat tekort weg te moffelen, grabbelt de regering alweer 12,5 miljard frank overschotten uit de sociale zekerheidskas. Wij zullen wel langer blijven werken omdat ‘de vergrijzing de sociale zekerheid teveel kost’. Intussen roomt de regering jaar na jaar de overschotten af om de winsthonger van banken, holdings en verzekeringsmaatschappijen te stillen.

Voorts rekent de federale overheid het gunstige resultaat van de lagere overheden in. Die sloten hun jaar af met 65 miljard fr. overschot, 15 miljard meer dan begroot! Met leraars in de buurt geven ze het niet graag toe, maar vooral Vlaanderen deed het meer dan behoorlijk. Dat overschot is echter niet te wijten aan “goed bestuur”. Lokale overheden krijgen hun belastingsinkomsten met een jaar vertraging doorgestort. In 2000 groeide de economie met 4%, vorig jaar was dat slechts 1,1%, maar dat voelen we pas volgend jaar.

De grote brok komt echter van privatiseringsminister Rik Daems. Zijn UMTS-veiling van 2000, goed voor 17,75 miljard fr. werd pas in 2001 geboekt. Voorts verlapte hij overheidsgebouwen ter waarde van 12,9 miljard fr., Shangai Bell voor 3,6 miljard fr. en de Nederlandse Belgacom-dochter die de staat jaarlijks 6,45 miljard fr. oplevert. Kortom: Daems verkocht ons zilverwerk en redde daardoor de begroting.

Achter het begrotingsoverschot schuilt een aaneen rijgen van eenmalige kunstgrepen, verkwisting van openbaar bezit en diefstal van sociale bijdragen van arbeidersgezinnen. Intussen swingen de lonen van managers in de openbare bedrijven de pan uit en geeft de senaat zichzelf een royale opslag. Het beleid van de regering is meer dan een boekhoudkundige ingreep: het is een politieke keuze ten voordele van de rijken tegen de loontrekkenden en uitkeringsgerechtigden.

Eric Byl