De verklaring van Laken moest het hoogtepunt worden van het Belgisch EU-voorzitterschap. Hieronder gaan we na wat die verklaring van Laken eigenlijk inhoudt.

Illusies

De verklaring blinkt vooral uit in het propageren van vage illusies in de EU. Zo stelt de verklaring dat dankzij de EU "de demonen van het verleden" definitief verslaan zijn waardoor Europa in vrede samenleeft en één van de meest welvarende regio's van de planeet is. Wat wordt daarmee eigenlijk bedoeld en in hoeverre strookt het met de realiteit? Op een ogenblik dat de EU mee instapt in een oorlog in Afghanistan wat leidt tot een destabilisering van de hele regio, is het toch wat hypocriet om te stellen dat de EU vrede brengt. De Europese Unie brengt geen vrede. Er mag dan wel in Europa zelf geen oorlog uitgevochten worden, de EU zorgt er wel voor dat dit elders gebeurt.

De EU zou ons welvaart brengen en ervoor gezorgd hebben dat Europa welvarend is. Wellicht doelen ze daarbij niet op Oost-Europa waar de levensstandaard de afgelopen 10 jaar sterk afgenomen is. Wellicht wordt ook niet gedoeld op het groeiende werklozenleger, het ontstaan van iets als de "Vierde Wereld" (armen bij ons),... Als de verklaring van Laken beweert dat de EU welvaart gebracht heeft bedoelen ze eigenlijk dat een kleine toplaag haar winsten heeft kunnen vergroten door het vrij verkeer van diensten en kapitaal.

Oost-Europa

De Verklaring van Laken beweert dat de volledige eenmaking van Europa nakend is waarbij de aansluiting van Centraal- en Oosteuropese landen "één van de zwartste bladzijden uit de Europese geschiedenis" doet omslaan. De bevolking van de Oost-Europese landen heeft het afgelopen decennium al veelvuldig gehoord dat de zwartste bladzijde uit haar geschiedenis werd omgedraaid. Het resultaat was echter dat er telkens een nog veel zwartere bladzijde verscheen. De levensverwachting van Russische mannen bijvoorbeeld is gedaald tot 58 jaar! Wat zijn de bedoelingen nu van de Europese leiders? Door het openmaken van de Oost-Europese markt kunnen ze rekenen op goedkopere arbeidskrachten die overal in de EU kunnen ingezet worden. Er komt bovendien ook een markt bij waar de EU gemakkelijker de consumenten kan bereiken dan concurrenten als de VS. De Europese burgerij doet dus enorm veel voordeel met deze operatie. Als het de lokale bevolking ten goede komt doet er dan eigenlijk niets meer toe.

Democratie in de EU

De Verklaring van Laken stelt dat de Europese instellingen dichter bij de burger moeten komen. Guy Verhofstadt is nog niet bekomen van de kloof tussen burger en politiek en eist meer "efficiëntie en transparantie" door "minder logheid en starheid". Voila, daar weten we ook weer niets mee! Het gebrek aan transparantie is volgens de Verklaring het hoofdprobleem dat velen hebben met de EU. Dat is een verkeerde voorstelling. De bevolking weet heel goed waar de EU inhoudelijk voor staat, het wordt hen bijna dagelijks duidelijk gemaakt door politici: Sabena moet sluiten want de EU laat geen subsidies toe, de openbare diensten moeten privatiseren want de EU vereist dit, er moet bespaard worden want het moet van Europa,... Het protest tegen de EU is in de eerste plaats gericht tegen het rechtse beleid dat enkel in dienst staat van de multinationals en de banken. Tegenover dat protest kan wat zogenaamde transparantie weinig inbrengen.

De EU in een geglobaliseerde wereld

Geniet even mee van de Verklaring van Laken hieromtrent: "Na de val van de Muur van Berlijn zag het er even naar uit dat we voor lange tijd in een stabiele wereldorde zouden leven, vrij van conflicten. De rechten van de mens zouden er de grondslag van vormen. Maar nauwelijks enkele jaren later is die zekerheid zoek. 11 september heeft onze ogen brutaal geopend. De tegenkrachten zijn niet verdwenen. Religieus fanatisme, etnisch nationalisme, racisme, terrorisme zetten zich door. Regionale conflicten, armoede, onderontwikkeling blijven er een voortdurende voedingsbodem voor." En wat is het antwoord van de EU hierop? Europa moet een leidende rol spelen "in een nieuwe planetaire orde". Een vage omschrijving die er uiteindelijk toe leidt dat dit betekent dat de EU de oorlog in Afghanistan steunt en zoveel mogelijk wil tussenkomen in conflicten om haar belangen veilig te stellen. Een antwoord voor de armoede en onderontwikkeling kunnen we niet verwachten van een Europese Unie die zelf mee verantwoordelijk is voor de besparingen in de sociale zekerheid van vele lidstaten. Neen, Europa moet "resoluut ten strijd trekken tegen elk geweld, elke terreur, elk fanatisme".

De verwachtingen van de Europese burger

Onlangs heeft Guy Verhofstadt dé Europese burger ontmoet. In de Verklaring van Laken brengt hij er verslag over uit: "Menigmaal heeft hij te kennen gegeven dat hij een grotere rol van de Unie wenst in zaken van justitie en veiligheid, het bestrijden van grensoverschrijdende criminaliteit, het beheersen van migratiestromen, het opvangen van asielzoekers en vluchtelingen uit perifere conflictzones. Resultaten vraagt hij ook op het vlak van tewerkstelling en de strijd tegen de armoede en de sociale uitsluiting, en op dat van de economische en sociale samenhang. Een gezamenlijke aanpak eist hij inzake milieuvervuiling, klimaatswijzigingen, voedselveiligheid. Kortom, allemaal grensoverschrijdende vraagstukken waarvan hij instinctmatig aanvoelt dat die slechts door onderlinge samenwerking kunnen worden gekeerd. Net zoals hij ook méér Europa wil in buitenlandse, veiligheids- en defensieaangelegenheden, met andere woorden meer en beter gecoördineerde actie bij het bestrijden van de brandhaarden in en rond Europa en in de rest van de wereld." Wat een toeval! Die Europese burger van Verhofstadt wil eigenlijk net hetzelfde als Verhofstadt zelf... Gelukkig voor Guy dat hij niet toevallig een andere Europese burger tegen het lijf gelopen was!

De Verklaring van Laken roept dus op tot meer Europese samenwerking om criminaliteit te bestrijden en vluchtelingen buiten te houden. Nu reeds worden allerhande internationale verdragen ingeroepen om zoveel mogelijk vluchtelingen buiten te houden. De Conventie van Dublin bijvoorbeeld die bepaalt dat een vluchteling in het eerste Europese land waar hij/zij aankomt asiel moet aanvragen. Dat wordt als excuus gebruikt om de verantwoordelijkheid op andere landen af te schuiven. De Conventie van Genève wordt gebruikt om enkel die vluchtelingen toe te laten die kunnen aantonen dat ze systematisch vervolgd worden door de overheid van hun land. Maar Europa moet verder gaan volgens de Verklaring van Laken. De migrantenstroom moet "beheersbaar" worden en dus moet er gezamenlijk geprobeerd worden vluchtelingen uit het Fort Europa buiten te houden. Dat is de rol die de EU vandaag speelt.

Democratie in de EU

Een terechte vaststelling van de Verklaring van Laken is dat velen vragen hebben bij het democratisch gehalte van de EU. Dat gaat daarbij niet in eerste instanties over de instellingen van de EU, maar wel over het beleid waar die instellingen voor staan. Het beleid waar steeds naar verwezen wordt als op nationaal vlak onpopulaire beslissingen moeten genomen worden. De "oplossingen" van de Verklaring van Laken, een hele reeks vragen over de besluitvorming en de oprichting van een "conventie over de toekomst van Europa", zullen daar niets aan veranderen.

Deze Europese Unie willen wij niet! Een EU die steun verleent aan oorlogen die verdere instabiliteit veroorzaken, een EU die Fort Europa wil versterken, een EU die een bureaucratische instelling is die vooral zichzelf bedient, een EU die ingaat tegen de belangen van de meerderheid van de bevolking, een EU van de banken en de multinationals. De Verklaring van Laken bevestigt enkel de redenen waarom in Brussel betoogd werd. Daarom moet het verzet verder gezet worden!