15 maart: Internationale actiedag tegen onderwijsbesparingen

Op 15 december 2001 werd een nieuwe internationale antikapitalistische jongerenorganisatie opgericht: International Socialist Resistance (ISR). Op die conferentie werd beslist om een internationale campagne voor ‘gratis onderwijs’ te lanceren. 15 maart zal er een internationale actiedag gehouden worden. Deze dag valt samen met de samenkomst van een Europese Raad, waar het onderwijsbeleid in de EU ter discussie staat.

Studenten hadden in Montpellier boven de ingang van de universiteit met een spuitbus “universiteit van Nike” aangebracht, ernaast stond een bord dat de weg wees naar het “Bill Gates gebouw”. Deze actie werd georganiseerd ter mobilisatie naar de demonstraties in Brussel. Op 14 januari hebben de studenten van de “Queen’s Coalition Against Deregulation” uit Kingston, Canada het rectoraat bezet uit protest tegen de deregularisatie van het onderwijs. Een wereldwijde beweging tegen de privatisering van het onderwijs begint zich te vormen.

De ERT (Europese Ronde Tafel) is een groep van 45 Europese industriëlen, die samen 550 miljard Euro bezitten, dat is het equivalent van 2 keer het Bruto Nationaal Product (BNP) van Frankrijk. Deze lobbygroep kloeg al in 1989 dat de Europese overheid te veel spendeert aan studenten die ‘zinloze’ vakken volgen of die uiteindelijk niet slagen voor hun examens. De ondernemers vonden al dat jongeren ‘te lang studeren’ voordat ze voor hen zouden kunnen werken en volgens hen zijn jongeren ‘te kritisch’ en hoeven ze ‘omgeschoold’ te worden als ze in de werkplaats terecht komen.

In de jaren ’60 maakte de ontwikkeling van meer geavanceerde productiemethodes het noodzakelijk om het onderwijs zogenaamd te democratiseren en uit te breiden, om zo te voldoen aan de nood van de kapitalisten aan beter geschoolde werknemers. Zo moest men ook universiteiten open stellen voor jongeren uit de werkende klasse.

Maar vandaag, nu de winsten onder druk komen te staan en langdurige werkloosheid in vele landen bestaat, denken ondernemers dat ‘te veel’ jongeren een hogere opleiding willen volgen. Een werkloze groep hoogopgeleide werkkrachten betekent voor hen “geldverspilling”.

De laatste jaren was er wereldwijd een algemene trend om het onderwijs voor te bereiden op privatisering en commercialisering en de lessen te bekijken vanuit een ‘pro-business’ gezichtspunt. Het Bologna-akkoord, getekend door 29 Europese ministers van onderwijs, is ontworpen met als doel het creëren van een ‘Europese onderwijsruimte’, dwz het ‘openen’ van het onderwijssysteem naar een markt, met een verminderde inmenging van de overheid en meer gecontroleerd door de zakenwereld. Het Bologna-akkoord zal Europese universiteiten voorbereiden op de competitie met deze in de VS en Canada. Dit is een enorme aanval op de studentenrechten, de sociale diensten aan universiteiten en ook de invoering van inschrijvingsgelden.

De invoering van het Bologna-akkoord zal een enorme woede uitlokken bij studenten, scholieren en ouders. In Nederland kondigde de overheid aan dat universiteiten de inschrijvingsgelden voor de Master-opleidingen zouden kunnen optrekken tot 7000 Euro!

Eén van de belangrijkste slachtoffers van de crisis veroorzaakt door 10 jaar kapitalistische restauratie was het onderwijssysteem in Rusland. Het hoger onderwijs werd gecommercialiseerd, waardoor studenten nu inschrijvingsgelden betalen van soms 100 dollar per jaar per vak. Ze hebben dan ook één of twee halftijdse banan, of een voltijdse baan, alleen al om de lesgelden te betalen. Veel zogenaamde universiteiten zijn opgericht door private ondernemingen, namen het geld van de studenten en leverden dan diploma’s af die achteraf waardeloos bleken te zijn. De situatie is zo verergerd dat de neoliberale minister van onderwijs maatregelen moest aankondigen om die private scholen aan banden te leggen.

Vorig jaar, op 15 november, trokken 200.000 studenten, samen met leraars en ouders door de straten van Madrid tegen het ‘Ley Organica des Universades’ (LOU). Het LOU is een wetsvoorstel met als doel de privatisering van het Spaanse onderwijssysteem, de verhoging van de invloed van de bedrijfswereld in universiteiten en de uitbesteding van de sociale sector.

Van Zuid-Afrika tot Rusland, van Brazilië tot India werden studenten geconfronteerd met privatiseringen van het onderwijs, dalingen van de uitgaven en commercialiseringen. Dit zijn globale fenomenen die leiden tot een groeiende woede bij jongeren. In heel Italië hebben, gedurende de laatste maanden van 2001, scholieren en studenten gedemonstreerd ter verdediging van het openbare onderwijs.

De regelrechte aanvallen op de onderwijssector, zoals hogere inschrijvingsgelden, studieleningen, beperkingen van het aantal studenten, privatisering van diensten zullen de concrete maatregelen zijn waarmee elke student geconfronteerd zal worden. De strijd tegen deze aanvallen zal het recht op democratisch en gratis onderwijs moeten beschermen.

Deze strijd moet gevoerd worden op internationaal niveau, daarom stelt ISR voor om met alle aangesloten organisaties een internationale actiedag te organiseren op 15 maart. Op 15 en 16 maart komen de Europese staats- en regeringsleiders bijeen in Barcelona op een Europese top. Hiertegen zal massaal worden betoogd door Spaanse arbeiders en studenten. Wij willen daarom gebruik maken van die dag om wereldwijd acties te organiseren met de eis van gratis onderwijs voor iedereen! Gratis onderwijs is een basisrecht. ISR vecht alle pogingen aan van de kapitalistische overheid om een onderwijssysteem te creëren dat jongeren die behoren tot de werkende klasse uit universiteiten drijft en alleen openstaat voor kinderen van de rijkere elite.

  • Nee tegen Bologna, nee tegen privatiseringen.
  • Voor massamobilisatie door de antikapitalistische beweging om het Europa van de banken en de multinationals te stoppen.


    Natalie Van Gysel,
    LSP-Mechelen