Volgens een recente opiniepeiling spreekt 60% van de Franstaligen zich uit voor stemrecht voor niet-Europese vreemdelingen bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Een gelijkaardige peiling zou in Vlaanderen wellicht een ander resultaat opleveren. Niet enkel omwille van de invloed van het Vlaams Blok, maar ook omwille van de geschiedenis van migratie die er anders is dan in Wallonië.

Vandaag zijn de franstalige traditionele partijen allemaal voor stemrecht voor niet-Europese vreemdelingen. In Vlaanderen is er tegenstand van zowel CD&V als VLD die de hete adem van het Vlaams Blok in de nek voelen. Dit deed de PRL zelfs een stap achteruit zetten om de VLD niet in moeilijkheden te brengen. Louis Michel verklaarde: "We willen geen electorale cadeau's aan het Vlaams Blok geven bij de volgende verkiezingen in 2003." Uiteraard is dat koren op de molen van het Vlaams Blok om een polarisatie te creeëren rond dit thema.

Dit toont aan dat het veelgebruikte discours over "democratie" en "mensenrechten" op het achterplan terecht komt als het over democratische vrijheden gaat. In 1830 vochten de gewone mensen om Willen van Oranje te verdrijven waarna de burgerij de orde herstelde met het cijnskiesrecht waarbij slechts enkele duizenden rijken konden stemmen. En dat terwijl in Frankrijk de revolutie van 1789 reeds leidde tot algemeen stemrecht, zelfs voor buitenlanders!

In 1894 werd onder druk van stakingen het algemeen meervoudig stemrecht afgedwongen (voor mannen). Op het einde van de eerste wereldoorlog, onder druk van de Oktoberrevolutie in Rusland en de impact daarvan in het westen, werd het alemeen enkelvoudig stemrecht ingevoerd (alle mannen hadden nu 1 stem). De vrouwen moesten zelfs wachten tot na de tweede wereldoorlog vooraleer ze konden stemmen.

Als bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen de Europese vreemdelingen konden stemmen was dit enkel het gevolg van de verplichting om dezelfde regels te hanteren als andere Europese landen.

Wij denken niet dat het stemrecht voor vreemdelingen fundamentele veranderingen zou teweeg brengen in de samenleving. Maar het verwerven van democratische en politieke rechten biedt mogelijks een extra instrument om weerstand te kunnen bieden tegen racisme en onderdrukking.

Guy Van Sinoy