De kranten stonden de afgelopen weken vol van de bestrijding van jonge deliquenten. Zo was er de aankondiging dat er een jeugdgevangenis komt, ook al mag die deze naam niet dragen.

In 'De Morgen' verklaarde de Mechelse jeugdsubstituur Christiaan Nys: «Ik moet altijd lachen als ze beweren dat minderjarigen niet thuishoren in de gevangenis. Welnu, de jongens die wij uit handen geven (via de correctionele rechtbank laten veroordelen, nvdr) voelen zich daar als een vis in het water.» Is dat dan de bedoeling?

Over Everberg, de jeugdgevangenis die vanaf 1 maart de deuren opende, hoopt hij "dat ze heel selectief te werk gaan, anders loopt Everberg binnen de kortste keren vol met jongeren die er niet echt thuishoren." En daar raakt hij (onbewust) de kern van de zaak: zitten de gevangenissen voor volwassenen ook niet boordevol mensen die er niet thuishoren?

Van alle geregistreerde feiten met een gekende dader werd 49,6% gepleegd door personen onder de 26 jaar. Minderjarigen tussen 12 en 17 jaar waren verantwoordelijk voor 16,6% van de geregistreerde feiten, jongeren tussen 18 en 25 jaar voor 33%. De volgorde van gepleegde feiten door minderjarigen: winkeldiefstal (23%), opzettelijke slagen en verwondingen (14%) en diefstal met geweld (8%). Bij de meerderjarige jongeren: drugsbezit (18%), opzettelijke slagen en verwondingen (16%) en winkeldiefstal (12%).

Jo Goorden, de coördinator van het Antwerpse straathoekwerk, verklaarde in de media: "rondhangende jongeren worden vaak meteen over dezelfde kam geschoren als delinquente jongeren... doordat ze zich geviseerd voelen, worden ze nerveuzer en agressiever en zorgen ze ook voor meer overlast."
"Mijn voorspelling is dat de jeugdcriminaliteit wel nog sterk zal toenemen. Grote groepen minderjarige vluchtelingenkinderen komen hier aan en groeien hier op zonder enige vorm van zekerheid. Zullen ze hier kunnen blijven?... Ook materieel hebben ze vaak geen enkele zekerheid. Hun ouder hebben vaak geen enkele vorm van inkomen. Wat gaan die kinderen doen? ... Denk aan de berichten over de kinderen die in de Aldi aan het Sint-Jansplein stiekem de potjes in de rekken leeg eten. Die jongeren moeten vechten om te overleven. Dan heb je vaak niet de luxe om aan morele normen vast te houden.... Maar al spoken ze dagelijks van alles uit dat verboden is, ik blijf hen slachtoffers noemen, geen daders."

De jeugdgevangenis zorgt voor geen enkele oplossing. De repressieve ommezwaai naar een jeugdsanctierecht en een jeugdgevangenis laat de voedingsbodem voor jeugdige (en andere) delinquentie ongemoeid: armoede, toekomstloosheid, frustratie over het uitgesloten zijn door de maatschappij.

Echte oplossingen bevinden zich op een ander vlak: iedereen zou recht moeten hebben op een degelijk leven: een goed betaalde degelijke en zekere job en hogere werkloosheidsuitkeringen. Het onderwijs speelt in het leven van arme jongeren een bevestigende rol: arme jongeren beginnen vaak met een achterstand (op vlak van taal, cultuur, stimulansen,...) en eindigen met een nog grotere achterstand. Dat zou opgevangen kunnen worden door een betere begeleiding waarvoor meer middelen moeten worden voorzien.

Veel jongeren leren "het vak" op jonge leeftijd door het doelloos op straat rondhangen gezien ze geen geld hebben om deel te nemen aan recreatieve bezigheden. Een jeugdhuis met allerlei voorzieningen, gerund door de jongeren zelf, in alle steden en dorpen zou al een grote stap voorwaarts zijn, naast gratis sportvoorzieningen e.d.

Dit vraagt echter om investeringen waarvoor de overheid beweert geen geld te hebben. Misschien kunnen ze dat probleem oplossen door de echte criminaliteit aan te pakken, de criminaliteit die miljoenen euro's doet verdwijnen in de zakken van de rijken via fraude.