De nieuwe film van Ken Loach (Navigators) gaat over de dramatische gevolgen van de privatiseringen van de spoorwegen in Groot-Brittannië. In België rommelt het ondertussen al enkele maanden bij de NMBS, het personeel ziet zich opnieuw genoodzaakt tot staken. Zij willen niet dat de NMBS de weg van Sabena opgaat. Wij hadden hierover een gesprek met Jean-Pierre Goossens, propaganda-secretaris van ACOD-Spoor in Gent.

Waarover gaat het conflict nu eigenlijk? Als we de media mogen geloven wil de vakbond enkel haar zitjes in de Raad Van Bestuur behouden.
“De media hebben zich van in het begin tegen ons gekeerd. Ze benadrukken dit element om onze acties in een kwaad daglicht te stellen. In werkelijkheid vechten wij de hele herstructurering aan omdat het een voorbereiding is van ver-dere privatiseringen die zowel het personeelsstatuut als de dienstverlening zullen ondermijnen. Het financieringsplan van Isabelle Durant zou wel eens kunnen leiden tot het failliesement van de NMBS, daardoor zou de privatisering in een stroomversnelling geraken. Dit zou een nieuw Sabena-scenario betekenen. Je moet weten, Sabena ging failliet met 85 miljard frank schulden, de NMBS zit nu al aan 140 miljard.”

De beloofde 360 miljard volstaan dus niet om de NMBS naar behoren te laten functioneren.
“Inderdaad eigenlijk zou er een schuldkwijtschelding moeten komen. Er is een schrijnend tekort aan personeel. De jarenlange benoemingsstop heeft een tekort aan trein-bestuurders veroorzaakt waardoor mensen hun vakantie niet kunnen opnemen. Om toe te komen met die 360 miljard wil men nu het personeel inkrimpen en meer gronden verkopen. Men was juist begonnen met het aantrekken van nieuw personeel.”

Wat staat het resterende personeel te wachten bij verdere privatiseringen?
“Kijk naar de ex-werknemers van Sabena. Degenen die nog een job vonden bij Virgin of DAT werken nu full-time voor een loon dat ze vroeger kregen voor een part-time.”

Kunnen toestanden zoals in de film Navigators in de toekomst ook in België voorvallen.
“Dit is nu al het geval. In de film wordt er een loopje genomen met de veiligheid om te besparen op personeelskosten, met dramatische gevolgen. Vandaag oefenen bedrijven en laadfirma’s al een enorme druk uit om de veiligheidsprocedures te overbruggen en te omzeilen zodat alles sneller zou verlopen. Als het onderhoud en de telecommu-nicatie geprivatiseerd worden is het hek helemaal van de dam, dan beslissen zij hoe de veiligheid zal ingevuld worden. Zowel het personeel als de reizigers worden hiervan de dupe. Nu beschikken we over ons eigen telecommunicatienetwerk met glasvezelkabel, communicatie is belangrijk voor de veiligheid. Stel dat bedrijven zoals Telenet dit in handen krijgen en ze raken in de problemen zoals nu. Wij zullen onze vroegere kabels moeten gaan huren, en wie zegt dat de veiligheid dan nog gegarandeerd is, met welk prijskaartje?”

In welke mate komt die herstructurering tegemoet aan de privatiseringsplannen?
“De herstructurering voorziet in 6 nieuwe eenheden. Het internationaal personen-vervoer wordt samengevoegd met de Britse, Nederlandse en Franse tot het Jupiter-project. Dit verondersteld de inbreng van privé-kapitaal, het zou niet gesubsidieerd worden en moet zelfbedruipend zijn. De fusie van ABX met B-cargo en International Ferry Boats (IFB) moet met een investering van 250 miljoen € klaargestoomd worden voor privatisering. Ook de dienst onderhoud wordt belaagd. De filosofie is dat alles wat niet tot de kerntaken van het spoor behoort kan worden verkocht. Maar daarmee verkoopt men winstgevende afdelingen en blijft de overheid zitten met de niet-winstgevende zoals het binnenlands personenvervoer.”

Welke rol speelt Europa hierin?
>i> “Er is de EU-richtlijn van 1998 die de nationale maatschappijen verplicht hun sporen open te stellen voor zogenaamde derde operatoren. Virgin-express bijvoorbeeld wil treinen laten rijden op het Belgische net. Deze regering heeft trouwens een verborgen agenda. Rik Daems (VLD) wil het goederenvervoer van die derde operatoren prioriteit geven. Dit zal gaan tenkoste van het personenvervoer. Terwijl men nu klaagt over die 3 à 5 minuten vertraging, zullen 15 minuten vertraging couranter worden. Er zullen zeker treinen afgeschaft worden. Daarom proberen we de reizigersorganisaties te informeren en hun sympathie te winnen voor eventuele acties.“

Stelt u enige hoop in het Europees parlement?
“Een beetje wel. We zien dat grote landen zoals Frankrijk en Duitsland de touwtjes toch in handen houden wat de prijzen en de veiligheid betreft. In Engeland en Nederland zijn de prijzen sinds de privatisering bijna verdubbeld terwijl de belastingsbetaler al evenveel bijdraagt als vóór de privatiseringen.”

Kan je nog iets zeggen over de CAO, daar gaat het conflict toch ook over.
“Het personeel eist 4 % loonsopslag. Schouppe steekt zich weg achter het budget dat hij van Durant krijgt en acht zelfs 2% niet haalbaar. Het personeel zal dus eerst de regering moeten onder druk zetten om het budget te verhogen. Momenteel staan we met de rug tegen de muur.”

Welke strategie hebben jullie tegen dit beleid?
“Nieuwe acties worden onvermijdelijk. We zullen goed moeten communiceren met de reizigers. We zouden kunnen beginnen met een staking in het goederenvervoer en als dit geen resultaat oplevert kan er eventueel een nieuwe 24-uren staking volgen in alle diensten. We zullen wel zien hoe het verder evolueert.”