Yves Van De Vloet, secretaris van het preventiebeleid, heeft recent alarmerende cijfers bekend gemaakt over het aantal geweldplegingen: een stijging van 62.417 gevallen in 1995 naar 78.592 gevallen in 2000. De feiten in verband met geweld maken 9,4% uit van alle misdrijven in 2000.
De autodiefstallen met geweld (car jackings) kenden een explosieve stijging (+ 232% in vergelijking met 1995) en er is een stijging van het aantal collectieve verkrachtingen: 20 van dergelijke gevallen werden er in Brussel geregistreerd sinds het begin van dit jaar. De stijging van het aantal geweldplegingen in de 5 grootste steden ligt boven het nationale gemiddelde.
De situatie in Charleroi is zonder twijfel het meest ernstig. Zelfs in die mate dat premier Verhofstadt zich verplicht voelde om de stad te bezoeken samen met de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie. Een deel van de bevolking is er op straat gekomen om te protesteren na een golf van overvallen, voornamelijk auto-overvallen en gewapende inbraken.
Het bezoek van Verhofstadt had uiteindelijk weinig resultaat. Er wordt een grotere financiële stimulans aangekondigd voor kandidaat politie-inspecteurs die willen gaan werken in de grote steden en om de "gerichte acties" verder te zetten tegen de overvallen thuis en in de wagen die het leven in Charleroi vergiftigen.
De "gerichte acties" leiden tot gespierde operaties die, hoewel ze spectaculair zijn, de onderliggende problemen niet oplossen. Ze richten zich meer op het onveiligheidsgevoel, dan op de oorzaken van de onveiligheid. De gangsters en maffiosi ontsnappen er gemakkelijk aan door van operatieterrein te veranderen. Als ze zich toch laten pakken, worden ze onmiddellijk vervangen door een andere bende die hun "marktaandeel" overneemt.
Antwerpen is een stichtend voorbeeld. De pers blies de ontmanteling van een Albanese maffiabende in de metropool recent op. Nog geen week later nam een Roemeense maffiabende de vrijgekomen plaats van de Albanezen over. Het asielbeleid van de regering is op dit vlak een zere plek.
De minister van Binnenlandse Zaken, Antoine Duquesne, beroemt zich erop dat het aantal asielaanvragen met de helft is gedaald. Dat betekent alleen dat minder en minder vreemdelingen zich nog de moeite getroosten om een asielaanvraag in te dienen, die sowieso geweigerd zal worden. Ze voeden op die manier het netwerk van zwartwerk, waar ze overuitgebuit worden door patroons zonder scrupules. Een deel van deze migranten vervalt in de criminaliteit bij gebrek aan door de staat gegarandeerde levensmiddelen.
De stricte asielpolitiek van de regering effent de weg voor de maffiabendes. Zij die de ellende ontvluchten in hun eigen land moeten beroep doen op deze bendes om het land binnen te komen. Eenmaal binnen, is het moeilijk om aan de greep van de maffiabendes te ontsnappen.
Een gemeenschappelijke strijd van de Belgische arbeidersbeweging en de immigranten die de regularisatie van illegalen vraagt, zou de voedingsbodem voor de maffiabendes wegnemen en zou een begin van oplossing aanreiken tegen de golf van criminaliteit.
De regering heeft geen enkele oplossing voor het criminaliteitsprobleem. Het voorbeeld van de spoorwegen is op dit vlak veelzeggend. De regering heeft de spoorwegpolitie afgeschaft, die voortaan geïntegreerd wordt in de federale politie. Dat zorgt, tegelijkertijd, voor een versterking van de controle op de bevolking in het algemeen en een verzwakking van de bescherming van de treinreizigers en de spoorweginfrastructuur.
Om de agressie tegen de treinconducteurs tegen te gaan, heeft de regering aan de NMBS toegestaan veiligheidsagenten aan te werven, in feite een privé-politie waarvan het gedrag tegenover reizigers reeds vele klachten heeft opgeleverd. Om haar onmacht te verbergen bereidt de regering "conferenties tegen het geweld" voor in september.
Die conferenties zullen niets opleveren, tenzij een versterking van de controle op de bevolking in het algemeen. Om te strijden tegen criminaliteit moet men de sociale problemen aanpakken die een belangrijke voedingsbodem ervan zijn. Een einde maken aan armoede, werkloosheid en de verloedering van de wijken zou een einde maken aan een groot deel van die criminaliteit. Daartoe is het echter noodzakelijke dat we opkomen voor een socialistische samenleving waar iedereen in zijn behoeften kan worden voorzien.
Thierry Pierret