Op dinsdag 7 mei forceerde Hendrik Vyt, een sympathisant van het Vlaams Blok, de deur van zijn Marokkaanse buren, de familie Isnasni-El Hajji. Hij schiet de ouders neer en verwondt 2 van de kinderen. Vervolgens steekt hij zijn appartement in brand en beschiet hij de politie en de brandweer die inmiddels te hulp zijn gekomen. Hij komt om in de brand.

"Te hulp komen", is hier een groot woord. De politie was maar met 2 agenten aanwezig en kon, volgens getuigen, de situatie niet de baas. Uiteindelijk waren het 3 buren die een ladder aanbrachten om, op gevaar van eigen leven, de kinderen die op de eerste verdieping vastzaten uit de brand te redden. De dag na de moord kwamen honderden inwoners van Schaarbeek voor het gemeentehuis samen om meer opheldering te eisen. De burgemeester, Bernard Clerfayt (FDF), was duidelijk verrast door de omvang van het protest. Tijdens de religieuze ceremonie ter nagedachtenis van de slachtoffers, in het park van Schaarbeek, waren er maar liefst 6000 mensen aanwezig.

In het midden van het grasperk, zitten er naast de familie ook ministers, parlementairen, lokale verkozenen, ambassadeurs van Arabische landen: deze keer beseffen ze wel de omvang van wat er is gebeurd. De toespraak van de dochter van het vermoorde koppel, Kenza, was niet alleen de meest ontroerende, ze was ook de meest politieke. Ze veroordeelde van meet af aan het gebrekkige politie-optreden. Bovendien stelde ze zich de vraag: "Hoe is het mogelijk dat men zolang een bruine vlek in onze buurt heeft laten groeien?"

Dat is de fundamentele kwestie. 20 jaar "nolsisme" hebben Schaarbeek in een lamentabele staat achtergelaten - de oude burgemeester Nols liet de oude wijken verrotten en bediende zich tegelijkertijd van racistische demagogie. Gedurende al die jaren werd er geen frank geďnvesteerd in de volkswijken, waar migranten samenwoonden met de armste Belgen.

Dat verleden weegt zwaar op het heden: de wijken werden verwoest, de jeugd heeft geen werk en geen ontspanningsmogelijkheden, de criminaliteit ging de hoogte in. Er zijn geen jeugdhuizen of geschikte pleinen, geen mogelijkheden om hen bij te staan met schoolwerk, etc.

Deze sociale miserie heeft mee bijgedragen tot de (zelf)moord, gericht tegen een Marokkaanse familie. In een uitzending van de RTBF over het Vlaams Blok en Demol verklaarde Vyt: "Als het is om in zo’n omstandigheden te leven, dan sterf ik nog liever!" Extreem-rechts is gretig op de kar gesprongen die Nols in Schaarbeek in gang had geduwd: het racisme. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 1994 behaalt het Front National 6 zetels. 6 jaar later krijgt de lijst DEMOL van de oude politiecommissaris en Vlaams Blokker Johan Demol 10% van de stemmen en 4 zetels.

Breuk met het nolsisme?

De nieuwe meerderheid van de verkiezingen in 2000 stelde dat ze wou breken met het nolsisme. De volkswijken, die lang verwaarloosd waren, kregen prioriteit: er werden groene ruimten aangelegd, straten en pleinen werden gerenoveerd. De gemeente opent jeugdhuizen en organiseert wijkfeesten.

De euforie was echter van korte duur: het budget van 2001 zit met een deficit van 20 miljoen euro. De "vrijgevendheid" maakt plaats voor besparingen: projecten worden ingeperkt of afgevoerd. De contracten van leraressen van lagere scholen worden opgezegd. Onderwijzers moeten extra uren presteren bij gebrek aan personeel. De nieuwe burgemeester, Clerfayt (FDF), geflankeerd door de schepen van onderwijs Lahlalli (PS), legt aan een tegen deze maatregelen protesterend ACOD-Onderwijs uit dat de overheid en Dexia-bank hem geen andere keuze laten.

De waarheid is dat Clerfayt en zijn club vasthangen aan het beheer van het kapitalisme. Op die manier openen ze een boulevard voor extreem-rechts. In een gelijkaardige situatie zou een arbeiderspartij vergaderingen organiseren in de wijken, de scholen, bij het gemeentepersoneel,... om een krachtsverhouding op te bouwen die de onderfinanciering van de lokale overheden door de regering aan de kaak kan stellen. Ze zou een oproep richten aan de bevolking en aan het personeel van andere gemeenten, dat geconfronteerd wordt met dezelfde problemen.

Ze zou hen voorstellen om een gemeenschappelijke strijd te voeren voor een herfinanciering van de gemeenten en de OCMW’s, betaald door een vermogensbelasting op de kapitalisten en de grote aandeelhouders. Ze zou die strijd koppelen aan de meer algemene strijd voor een socialistisch alternatief op het kapitalisme, aan de strijd voor een systeem waarin de economie de behoeften bevredigt van de bevolking, in de plaats van de winsthonger van een kleine minderheid.

Thierry Pierret.