Op 21 september ging het Belgisch Sociaal Forum (BSF) officieel van start. Tal van organisaties en individuen kwamen samen in de aula’s van de VUB om te discussiëren over de kwalijke uitwasemingen van het kapitalistische wereldsysteem, zoals racisme, discriminatie, de staatsschuld van derdewereldlanden, afbouw van openbare diensten, de asielpolitiek,…

Het BSF wil echter niet op zoek gaan naar een alternatief voor het kapitalisme in het algemeen, maar hoopt op de goede wil van de “democratische internationale instellingen” van de burgerlijke maatschappij. Ongetwijfeld waren er heel wat goedmenende activisten en geïnteresseerden aanwezig, maar het merendeel bestond uit NGO- en vakbondsbureaucraten.

Het BSF wil naar eigen zeggen “de dynamiek van het Wereld Sociaal Forum van Porto Allegre” vertalen naar ons land, en is o.a. samengesteld uit NGO’s zoals Oxfam, Vredeseilanden, Broederlijk Delen, Greenpeace, tal van vakbondsorganisaties, en “socialistische” groepen zoals Christenen voor het Socialisme. Organisaties dus die in streefdoel en aard onderling zo sterk verschillen dat ze elkaar dikwijls meer tegenwerken, dan dat ze samenwerken.

Rond deze organisaties wil het BSF een gemeenschappelijk netwerk creëren dat een duidelijk reformistisch karakter heeft. Het is ook de bedoeling dat dit BSF een stimulans is voor de oprichting van tal van lokale “overlegcomités” die plaatselijke acties op touw zouden kunnen zetten. Concrete doelstellingen zijn echter nauwelijks te bespeuren.

Het BSF hoopt de wereld ingrijpend te kunnen verbeteren binnen het kapitalistische systeem, en zonder aansluiting te moeten zoeken bij de massa van arbeiders. Het publiek op de startbijeenkomst van 21 september bestond dan ook voor een groot deel uit kaderleden van de NGO’s en betaalde vakbondsmedewerkers.

In de beginselverklaring van het BSF staat dat het Forum zich verzet tegen elke “totalitaire en reducerende visie op de economie, op de ontwikkeling en op de geschiedenis (…)” De vraag rijst wat het BSF hier concreet mee bedoelt. Een verwijzing naar de theorie van de arbeidersstrijd? Nochtans kan het BSF zelf ook erg “ambitieus” uit de hoek komen: “ (…) het forum wil komen tot een nieuwe stap in de wereldgeschiedenis”.

Gelooft het BSF dan toch dat de oplossing van de wereldproblemen begint bij de strijd tegen het kapitalisme door de arbeidersklasse zélf? En streeft zij dan toch naar een economie onder controle van de arbeiders, gebaseerd op de werkelijke behoeften van de bevolking? Dát zou immers inderdaad een “nieuwe stap in de wereldgeschiedenis” betekenen.

Helaas gaat het voor het BSF alleen maar om mooie praatjes. We kunnen niet hopen op de goede wil van de “internationale organisaties”, zoals de VN en de Wereldbank, die het BSF graag wil hervormen tot liefdadigheidsinstellingen. Als er naast het zwakke programma geen concrete acties uit de bus komen, lijkt het BSF jammer genoeg een maat voor niks. Wij zijn voor linkse samenwerking, maar die mag niet passen in een uitlevering van arbeiders en jongeren aan de SP- en Agalev-politici in de neoliberale paars-groene regering. Nogmaals, we kunnen enkel rekenen op onze eigen strijd.

Tim Joosen