Iedere arbeider en bediende zal dezer dagen met een bang hartje zijn/haar krant openslaan. Het regent immers aankondigingen van "herstructureringen", lees: collectieve ontslagen. In 2002 groeide de werkloosheid dan ook met 20%, voor jongeren zelfs met 25%.

Door Anja Deschoemacker

In de eerste 9 maanden van 2002 gingen reeds 8910 jobs verloren via collectieve ontslagen. Een record: het hoogste aantal in 7 jaar. Daarbovenop komen de sluitingen van Philips, Hoverspeed en talloze kleinere bedrijven én herstructureringen bij nagenoeg alle grote internationale bedrijven.

De bedrijfsinvesteringen zijn in 2002 met 14,9% gedaald, de grootste achteruitgang sinds ’93. En beterschap lijkt zich niet aan te dienen. De jubelberichten over de tewerkstelling voor de ex-Sabeniens moeten met een kilo zout worden genomen: in Vlaanderen heeft 67% een nieuwe job gevonden, in Wallonië 48% en in Brussel 34%! En ook bij de openbare besturen blijft het ontslagen regenen.

Reacties blijven niet uit. In Mechelen, Antwerpen, Gent,... kwamen delen van het gemeentepersoneel op straat. Er was de betoging in Hasselt en uiteraard de acties van de Philips-arbeiders. Ook het bankpersoneel betoogde. Bij Cockerill (Luik) is een stakingsaanzegging voor 6/1 ingediend. De regering kon een spoorstaking op het nippertje vermijden door een aantal toegevingen.

De betoging in Hasselt drukte de sfeer goed uit: grote ongerustheid, bereidheid om te vechten,... maar tegelijkertijd een gevoel van "wat kunnen wij hiertegen nog doen". Die gelatenheid heeft alles te maken met een totaal gebrek aan strategie van de vakbondsleiding. Deze heeft nog steeds haar lesje niet geleerd: zwakheid lokt agressie uit. Nochtans zijn deze ontwikkelingen niet onvermijdelijk en kunnen we met solidaire strijd veel meer bereiken. Maar de vakbondsleiding zette de toon met de onderhandelingen voor het IPA: een loonsverhoging van 5,4% over 2 jaar werd aanvaard zonder slag of stoot.

De rechtvaardiging: het gaat economisch slecht en verbetering zal niet snel optreden. Maar waar zijn de winsten van de jaren ’90 gebleven? De overgrote meerderheid van de arbeiders heeft van die winsten niets gezien. Maar nu worden wij wel verondersteld om de verliezen op onze rug te stapelen. Toen het econo-misch goed ging, groeide de kloof tussen arm en rijk. En nu het slecht gaat... groeit hij verder.

Voorlopig slaagt de vakbondsleiding erin de eenmaking van die strijd tegen te houden. Hoewel de regen van ontslagen een gevoel van machteloosheid kan opwekken, zal de druk echter blijven toenemen, boven of onder de oppervlakte, naarmate steeds meer mensen geconfronteerd worden met jobverlies, slechtere werkomstandigheden, ondraaglijke flexibiliteit en werkdruk voor zij die nog wel een job hebben.

Indien links binnen de vakbonden dan nog even zwak staat, zal die druk enkel leiden tot symbolische acties die uiteindelijk weinig zullen opleveren. De organisatie van links binnen de vakbonden is hoogdringend. De strijd van de leiding tegen links zet dat extra in de verf.

Er zijn een aantal initiatieven die concrete mogelijkheden bieden: de Beweging voor Vakbondsdemocratie en de campagne "Syndicalisten tegen de Oorlog" van de BVV. Sluit je daarbij aan.