De resultaten van de parlementsverkiezingen in Tsjechië tonen aan dat de sociaal-democraten van de CSSD gewonnen hebben met 30,4%. De communistische partij KSCM haalde 18,8%, de hoogste score sinds de val van het stalinisme in 1989.

Ook opvallend was dat enkel 58% van diegenen die konden stemmen ook effectief deelnamen aan de verkiezingen. De lage opkomst was een weerspiegeling van het enorme ongenoegen tegenover alle traditionele partijen.

De rechtse partijen leden een zware nederlaag. De belangrijkste kapitalistische partij, de ODS, opgericht door de econoom en architect van de "markthervormingen" in de voorbije jaren, Klaus, haalde 25%. De coalitie van christen-democraten (KDU-CSL) en liberalen (US-DEU) haalde 14,3%. De KSCM was de enige partij die erin slaagde nieuwe kiezers te overtuigen. Zij kregen ongeveer 70.000 nieuwe stemmen, terwijl de andere partijen samen zo'n 300.000 stemmen verloren.

Het nationaal parlement heeft in totaal 200 leden en is nu samengesteld als volgt: 70 sociaal-democraten, 41 ODS, 31 KSCM, 21 KDU-CSL, 8 US-DEU en 2 onafhankelijken.

Heel wat commentatoren stellen dat deze 'linkse' overwinning ertoe zal leiden dat er een linkse regering zal komen. Er zijn nochtans heel wat obstakels voor de vorming van een coalitie van sociaal-democraten en communisten. Alle traditionele partijen zeggen dat ze weigeren in een coalitie met de communisten te stappen, nochtans is de KSCM absoluut geen radicaal socialistische partij. Zo is de KSCM-leiding erg onduidelijk over haar houding tegenover mogelijk lidmaatschap van de EU, het Europa van het kapitaal. De sociaal-democraten willen bovendien een coalitie vormen met de rechtse coalitie van liberalen en christen-democraten. Ze hopen om daarnaast in individuele dossiers steun te krijgen van andere partijen. Dit zal leiden tot een verdere aanval op de levensstandaard van de arbeiders en hun gezinnen.

Voor de arbeiders en hun gezinnen is de vraag als de 'communisten' al dan niet in de regering zullen zitten geen centrale discussie. Er waren effectief een aantal arbeiders die voor de KSCM stemden als protest tegen het neo-liberaal beleid, maar veel jongeren zien de communistische partij als iets exotisch van oude mensen.

Tijdens het weekend van de verkiezingen hield Socialisticka Alternativa Budoucnost (de Tsjechische afdeling van het CWI) haar nationaal congres. We beslisten om in de naloop van de verkiezingen campagne te voeren rond de noodzaak voor jongeren en arbeiders om een politiek alternatief op te bouwen tegenover de kapitalistische partijen. Daarbij zullen we ook campagne voeren tegen het gevaar van populisme en nationalisme dat zeker aanwezig is. De beloftes die nu gedaan worden met het EU-lidmaatschap zullen niet ingelost worden en ruimte geven aan populisten, nationalisten of racisten om de verdeeldheid onder de werkende bevolking op te drijven. Wij willen daar tegen ingaan.

Vasek Votruba
Praag, 17 Juni 2002