De economische crisis begint te bijten. In 2002 gingen meer dan 11.000 jobs verloren door collectieve ontslagen en bedrijfssluitingen. Ford Genk, Philips, Bayer, Alcatel, Siemens,…: het lijstje is lang.

De huidige saneringsgolf toont duidelijk het failliet van het overlegsyndicalisme aan. De patroons hebben lak aan sociaal overleg wanneer hun winsten in het gedrang komen. “Sluitingen zijn inherent aan de logica van de markt”, stelt het VEV (de Vlaamse patroonsfederatie) over een solidariteitsactie na de sluiting van Philips Hasselt.

Duizenden jobs gingen de afgelopen jaren verloren zonder dat dit tot veel protest leidde. In een periode van economische hoogconjunctuur kocht men sociale vrede af met sociale plannen. De patroons saneerden op kosten van de maatschappij en de vakbondstop werkte hier maar al te graag aan mee. In september 2002 zaten meer dan 106.000 arbeiders en bedienden in het brugpensioenstelsel. Het stelsel dreigt te verworden tot een valnet bij ontslag, zonder dat er aan werk voor een nieuwe generatie wordt gedacht.

Veel vakbondssecretarissen zijn kampioenen geworden in het opstellen van sociale plannen. Wanneer het er echter op aankomt alternatieven te bieden voor de golf van massa-ontslagen, geven de vakbonden maar al te vaak niet thuis. Men beperkt zich tot een beroep doen op lokale politici en het platlopen van kabinetten en ministeries. Fakkelstoeten en bezoekjes aan zetels van multinationals (liefst in het buitenland) scoren ook hoog op de agenda.

In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, is het wel nog mogelijk om “de mensen op straat te krijgen”. Hiervoor dient gebroken te worden met de bewuste politiek van demobilisatie. Sluitingen zijn in de ogen van de bazen inderdaad eigen aan de logica van de markt. Van de vakbondstop verwachten we dat ze haar leden mobiliseert voor het behoud van jobs.

Dat kan enkel door radicaal te breken met de marktlogica. Door in geval van ontslagen actieplannen op te stellen die de macht van de arbeidersklasse effectief durven gebruiken, en een krachtsverhouding op te bouwen. Door in het bedrijf en in de regio solidariteit te organiseren met solidariteitsacties en -stakingen en internationaal het gemeenschappelijke belang van arbeiders aan te geven.

Deze strijd kan niet los worden gezien van de strijd voor een nieuwe, onafhankelijke arbeiderspartij die onze belangen verdedigt. Het komt er nu op aan een programma te formuleren dat een echt alternatief biedt, werkgelegenheid schept en dit kadert in de strijd voor een andere, socialistische maatschappij. Enkel op deze manier kan de golf van massa-ontslagen een halt worden toegeroepen en kunnen tijdelijke verbeteringen definitief worden veilig gesteld.