Drugs zijn van alle tijden en alle culturen. Er zijn sterke aanwijzingen dat reeds in de primitieve culturen, vaak in het kader van rituelen, met drugs werd omgegaan. Er is redelijkerwijs ook geen enkele reden aan te voeren waarom het zo misdadig en schadelijk zou zijn om af en toe een jointje te roken, zoals af en toe een glas drinken ook geen onoverkomelijke problemen schept.

Met uitzondering van een klein aantal zeer snel verslavende producten (tabak bijvoorbeeld) kan dit over de meerderheid van de drugs worden gezegd. De problemen met drugs ontstaan pas als naast het druggebruik ook andere problemen aanwezig zijn. Als de gebruiker bijvoorbeeld niet over voldoende geld beschikt om zijn gebruik te betalen en over moet gaan tot criminele feiten om eraan te raken. De rijke gebruiker heeft daarvan geen last en kan indien nodig een afkicktherapie volgen in de beste centra, met de beste begeleiding.

We zien trouwens dat Nederland het enige Europese land is waar het druggebruik bij jongeren daalt - een bewijs dat het gedoogbeleid niet aanzet tot meer gebruik. Sinds ’84 peilt het Trimbos-instituut met een vierjaarlijkse studie bij 10.000 jongeren tussen 10 en 18 jaar naar hun gebruik. Tot 1999 bleef het stijgen. Toen daalde het cannabisgebruik met 15% en het xtc-gebruik zelfs met 40%, harddrugsgebruik bleef constant. Degelijke preventie zou hiervan de oorzaak zijn.

Tijdens een internationale conferentie van 30 landen eind vorig jaar in Hamburg bleek dat de meeste drugspreventieprogramma’s in Europa en de VS niet effectief zijn. Het Nederlands programma De Gezonde School en Genotmiddelen (gebruikt in 70% van de middelbare scholen) was bij de beste. Het morele vingertje blijft erin achterwege, er wordt vooral objectieve info over drugs gegeven. Het leert sociale vaardigheden aan en toont jongeren hoe zich te beschermen tegen groepsdwang. Het valt echter te vrezen dat de nieuwe Nederlandse regering net dit beleid zal terugschroeven, samenvallend met een economische crisis en enorme bezuinigingen op alle sociale uitgaven. Dat het druggebruik onder die omstandigheden ook in Nederland opnieuw zal beginnen toenemen, is onvermijdelijk.

Druggebruik kan volgens LSP-MAS niet bestraft worden: het is geen misdaad. In het beste geval is het een min of meer onschuldige vorm van recreatie, in het slechtste geval plaats je jezelf in een zeer gevaarlijke situatie, fysiek en/of mentaal. Maar op geen enkel moment bega je daarmee een misdaad. Jaarlijks vallen een aantal honderden drugsdoden, een heel deel daarvan heeft gewoon de foute pilletjes of poedertjes gekocht en/of gecombineerd. Om jongeren die mogelijk in een probleemsituatie op vlak van druggebruik belanden zo goed mogelijk te helpen, is openheid een must. Vandaag zijn jongeren die hierover open zijn echter strafbaar.

Preventie moet gezuiverd worden van de moraalridders. Het moet jongeren degelijke, wetenschappelijke uitleg verschaffen over drugs en hen de mogelijkheden bieden om hun problemen op te lossen.

Aangezien veel van die problemen liggen in het hart van het systeem zelf, het feit dat het kapitalisme niet in staat is iedereen een zinvol en vreugdevol leven aan te bieden, vergt deze oplossing echter diepgaander maatschappelijke veranderingen dan het huidige, repressieve beleid. Zo wordt 95% van de illegale drugs geproduceerd in regio’s in de wereld die door burgeroorlogen worden verscheurd. De meeste van die burgeroorlogen hebben hun wortels in economische omstandigheden. Kort gezegd: de reden waarom de boeren in Afghanistan papaver kweken, is omdat ze andere producten aan de straatstenen niet zouden kwijtraken voor voldoende geld om van te leven.

Anja Deschoemacker