“Op dit ogenblik is een oorlog volstrekt niet gerechtvaardigd... Voor de PS is het: neen.” Aldus Elio Di Rupo op het PS-congres van 12 januari. Eerder had SP.a-Kamerfractieleider, Dirk Van der Maelen, aan De Morgen verklaard dat geen enkele Belgische soldaat in Irak mag gaan vechten: “Als de regering daarover moet vallen, dan weze dat zo.” Di Rupo had nog wat in petto: oud-NCOS-voorzitter Pierre Galand, spreekbuis van de vredesbeweging in de jaren ’80, is één van de “verrassingskandidaten” waarmee de PS uitpakt.

Door Eric Byl

Ook de groenen toonden zich vastberaden. Ecolo stemde op 20 december volgende motie: “De ecologisten weigeren iedere vorm van directe of indirecte samenwerking van de Belgische regering aan de Amerikaanse oorlogsinspanning.” Staatssecretaris Eddy Boutmans van Agalev van zijn kant riep de Belgische regering op zich binnen de NAVO zo nodig te kanten tegen een ondersteunend initiatief.

Boutmans’ oproep was nog niet koud of een eerste golf van 800 VS-militairen en 250 treinwagons vol militair materieel deed ons land aan op doorrit naar de Perzische Golf. Als “indirecte samenwerking” of “ondersteunend initiatief” kan dit tellen. Stel je voor dat een vergelijkbaar aantal Iraakse militairen Antwerpen als omslaghaven zou aandoen.

Het kon niet anders of Verhofstadt en PS-defensieminister Flahaut waren hiervan op de hoogte, zonder hun groene collega’s in te lichten. Tenzij de groenen in het kernkabinet wel degelijk afwisten van de transporten, maar deden alsof. Deze keer geen wenende vice-premiers (zie Magda Aelvoet), maar wel minstens nog 1750 wagons militair materieel en 2300 bijkomende VS-militairen. Geruchten gaan zelfs de ronde dat 10 tot 20.000 VS-militairen via Antwerpen zullen passeren.

De regering probeerde het geheel te verkopen als routine, “binnen het kader van de NAVO hebben de Amerikanen het recht hun troepen te bevoorraden”. Alleen, hier gaat het niet om een NAVO-operatie, maar om de voorbereiding van een eenzijdige VS-oorlog.

Vanwaar die dubbelzinnige houding? De unieke arrogantie van Bush en zijn oorlogskraaiers hebben de publieke opinie tegen de oorlog gekeerd. De regering is zich daarvan bewust. Vooral de sociaal-democratie en de groenen willen hun pacifistische achterban zo kort bij de verkiezingen liefst niet voor de borst stoten. Maar zoals VS-defensieminister Rumsfeld, de man die in de jaren ’80 een centrale rol speelde in het bewapenen van Saddam, stelde: “Als het er echt op aankomt, draait Europa wel bij”.

Rumsfeld doet zijn uiterste best om het tegendeel te bewijzen. De dreiging om Parijs uit te sluiten van oliecontracten met een post-Saddam regime, en zijn poging om Europa te verdelen, hebben voor een primeur gezorgd. Voor het eerst sinds decennia houden Frankrijk en Duitsland gezamenlijk het been stijf. Noorwegen, China en Rusland zijn al op de kar gesprongen. Voor de Belgische regering is dat een gedroomde kans: ze kan zich nu achter de Frans-Duitse as verschuilen. Zodra die as echter toegeeft, zal ook de Belgische regering, met groenen en sociaal-democraten, terug in de Amerikaanse pas lopen.