Ruim 10.000 mensen betoogden op 9 februari tegen de liberalisering van de dienstensector in het kader van de GATS, het Algemeen Akkoord over Handel in Diensten. De onderhandelingen daarover binnen de Wereldhandelsorganisatie moeten worden stilgelegd, eisten ze. Liberaal minister van Buitenlandse Handel, Annemie Neyts, verwijt de betogers "gebrek aan kennis van zaken", "simplistische en veralgemeende beoordelingen".

Als er al gebrek is aan "kennis van zaken", dan is dat vooral te wijten aan de GATS en minister Neyts zelf. Die mag de GATS dan wel "democratisch en transparant" vinden, in werkelijkheid geldt er zwijgplicht betreffende de sectoren die in aanmerking komen voor liberalisering. Neyts wordt trouwens tegengesproken door leden van haar eigen meerderheid. In "De Morgen" verklaart kamerlid Laenens van Agalev: "alles gebeurt in de grootste geheimhouding" en "het wordt tijd dat we weten waarover het hier gaat". "De dienstenonderhandelingen gaan niet over deregulering of privatisering, zoals zo vaak totaal ten onrechte wordt gesuggereerd, ze streven er wel naar om buitenlanders onder dezelfde voorwaarden te laten meedoen in die sectoren waarin ook de binnenlandse privésector mag meedoen", aldus Neyts.

Wat een bekommernis van de minister voor buitenlandse investeerders, wat een verschil met de houding van de regering ten aanzien van pakweg de asielzoekers. Worden buitenlandse investeerders gediscrimineerd? Al tientallen jaren geeft de Belgische overheid allerlei geschenken aan buitenlandse investeerders om ze naar hier te lokken, dat geldt zowel voor de industrie als voor de dienstensector. De overname van de Belgische financiële en verzekeringsinstellingen door buitenlandse holdings of de fusies over de landsgrenzen werden geen strobreed in de weg gelegd.

Waar stelt er zich dan wel een probleem? In de diensten die tot hiertoe uitsluitend of in belangrijke mate door de overheid worden verzorgd: gezondheidszorg, onderwijs, watervoorziening, milieubescherming, toerisme, postdiensten, transport, recht, sociale bijstand,... De GATS wil "de beperking van de handelingsruimte voor alle niveau's van de overheid in het verlenen van diensten en het voor transnationale ondernemingen gemakkelijker maken om toegang te krijgen tot een aantal domeinen, waaronder gezondheidszorg en onderwijs". Kortom: Neyts' frase is een rookgordijn om de ware toedracht - deregulering of "beperking van de handelsruimte van de overheid" en privatisering of "toegang verlenen aan transnationale ondernemingen tot een aantal domeinen" - te verdoezelen.

Een hoogstandje kan je Neyts open brief bezwaarlijk noemen. Zo stelt ze dat Gats de overheden niet verplicht sectoren te openen: "een land bepaalt dat zelf". Alsof er geen drukkingsmiddelen zijn. De EUlanden "vragen" bijvoorbeeld de liberalisering van de waterdistributie in ontwikkelingslanden. Bovendien roept onze regering voortdurend haar onmacht uit ten aanzien van de internationale instellingen, telkens ze een onpopulaire maatregel gaat nemen. Ofwel heeft Neyts er niets van begrepen ofwel liegt ze.

Waar Neyts zichzelf wellicht geniaal vindt, is in haar weerlegging van het feit dat de GATS het einde van de publieke diensten zou betekenen. Taxi's, vrije radio's, commerciële televisie en avondscholen sleept ze erbij om aan te tonen dat dit toch het openbaar vervoer, de openbare omroep en het onderwijssysteem niet ondermijnt. Heeft Neyts al eens de kwaliteit van onze openbare omroep bekeken? Taxi's hebben bussen niet doen verdwijnen, dat klopt. Taxi's vervoeren maximaal 4 personen voor 1 bestuurder tegen bussen gemiddeld 50 voor 1 bestuurder. Heeft Neyts zich al eens afgevraagd wie zich vandaag nog een taxi kan veroorloven? En wat van de avondscholen, zou Neyts niet beter verwijzen naar de voortdurende stijging van de studiekost voor hoger onderwijs?

Neyts' "open brief" heeft zowat hetzelfde effect als Verhofstadts open brief aan de antiglobalisten: het illustreert vooral de ideologische zwakte van de VLD en het gebrek aan inzicht van haar politiek personeel.