Dertig jaar na de eerste grote betoging tegen de uitbreiding van het militaire kamp op het plateau van Larzac, in het zuidwesten van Frankrijk, verzamelden vorige maand meer dan 350.000 mensen op deze plek. Dit was 3 keer meer dan de organisatoren hadden verwacht.

De samenkomst was georganiseerd door de boerenorganisatie van José Bové, enkele vakbonden, migranten- en milieuorganisaties,… Deze verscheidenheid werd weerspiegeld in de fora, hoewel het accent lag op de volgende top van de Wereldhandelsorganisatie in Mexico, waar gediscussieerd zal worden over de landbouwpolitiek. Veel aanwezigen kunnen beschouwd worden als deel van de antiglobaliseringsbeweging, maar er was een duidelijke aanwezigheid van de arbeidersklasse: de onderwijzers, de cultuursector en ook de vakbonden.

Om de massale toevloed te verklaren, volstaat het niet te verwijzen naar het mooie weer of Manu Chao. De antisociale en veiligheidswetten van de Franse regering hebben bijgedragen aan een radicaler bewustzijn van bredere lagen van de bevolking. De recente betogingen en stakingen tegen de hervormingen in het onderwijs en van de pensioenen brachten tussen anderhalf miljoen en 2 miljoen betogers op de been. De werkloosheidsgraad heeft een sterke stijging gekend de laatste maanden (officieel 9,6% van de actieve bevolking). Het nieuwe schooljaar zal waarschijnlijk luidruchtig van start gaan, gezien de hervormingen in het onderwijs die de eerste minister heeft aangekondigd. Een van de laatste ideetjes was om een vakantiedag af te schaffen om tegemoet te komen aan de financiering van de bijstand aan ouderen die niet meer onafhankelijk kunnen leven.

Als we de sterke sociale bewegingen bekijken, valt de afwezigheid van een politiek verlengstuk, een massale arbeiderspartij, in de maatschappij op. De vakbonden die aanwezig waren in Larzac hebben niet van de gelegenheid gebruik gemaakt om oproepen in die zin te verspreiden. José Bové heeft overigens aangekondigd dat hij zijn functie aan het hoofd van de Boerenconfederatie opgeeft in april 2004. Er kon ook geen sprake van zijn dat hij een rol zou spelen in de volgende lokale, nationale of Europese verkiezingen. Dat terwijl er een brede opening is voor een echte linkse oppositie.

De strijdbewegingen moeten samengebracht worden rond een duidelijk socialistisch programma, dat als enige een focus kan worden voor iedereen die wil vechten en bredere lagen in de maatschappij kan organiseren.

WHO-top in Mexico

Hoewel er verschillende onderwerpen op tafel zullen komen tijdens de top van 10 tot 14 september, die deel uitmaakt van de Doha-ronde, zal de landbouw er een belangrijke plaats innemen. Terwijl 70% van de bevolking in de ex-koloniale wereld afhankelijk is van de landbouw, steunen de VS en Europa hun eigen sector met 300 miljard dollar per jaar. Deze manier van werken, die toelaat om westerse producten onder hun productiekost te verkopen, ruďneert de boeren van het Zuiden. De top van Cancun laat zich samenvatten in een partij armworstelen tussen de verschillende imperialistische blokken, met Pascal Lamy als onderhandelaar voor Europa en Robert Zoellick voor de VS. De 3 punten van onderhandeling zijn de afschaffing van ondersteuning voor de export, de vermindering van de interne subsidies en de daling van de douanerechten. Bedoeling voor de imperialistische blokken is om de eigen markten zoveel mogelijk te beschermen, op een moment dat de economische groei in crisis zit. Aan veel gunstmaatregelen voor de landen die onder het juk zitten van de vrije markt hoeven we ons niet te verwachten. In het beste geval zullen er een beperkt aantal hypocriete, cosmetische en op eigenbelang gerichte maatregelen worden genomen, met de bedoeling het cynisme te verbergen van een systeem dat niet ophoudt met de verspreiding van haar miserie en uitbuiting.

Vincent Devaux