Half augustus vielen 60 miljoen mensen in Canada en de VS zonder stroom. Oorzaak: de geprivatiseerde energiebedrijven hadden wel geïnvesteerd in een hogere productie van elektriciteit - gesubsidieerd door de overheid! - maar lieten na om het elektriciteitsnet daaraan aan te passen. Wat een overbodige kost leek, en dus een besparing, leidde tot de grootste stroompanne ooit.

Duizenden mensen brachten de nacht door op straat, moesten te voet naar huis, zaten vast in liften, konden hun diepvriesvoorraad de dag nadien in de vuilnisbak kieperen,… Deze stroompanne zal vooral de wereld ingaan als het moment waarop miljoenen mensen ter wereld zich afvroegen of deregulatie (afschaffing van bestaande regels en vrijmaking van de markt) en privatisering wel zo efficiënt zijn als de vrije markt-aanhangers laten uitschijnen.

Voor de regering Bush komt deze panne hoogst ongelegen. Omgekocht door de grote energiebedrijven, legde ook de nieuwe Bush-administratie de nadruk op een verhoging van de energieproductie. Het Nationaal Energieplan van Bush jr omvatte subsidies voor kerncentrales, steenkoolproductie en oliebedrijven. Een voorstel van de Democraten om 350 miljoen dollar uit te trekken voor het net werd van tafel geveegd. Niet dat de Democraten geen boter op hun hoofd hebben. Het verbruik van elektriciteit steeg de laatste 10 jaar met 35% en de transmissie ervan over lange afstanden met 400%. Plannen om meer geld uit te trekken om ook het net te vernieuwen en aan te passen waren niet hoogdringend. De investeringen in infrastructuur in de staat New York bijvoorbeeld, daalden van 304 miljoen dollar in 1988 naar 90 miljoen dollar in 1999. De energiebedrijven kregen waar voor hun geld, onder Bush senior, Clinton en Bush jr. De laatste 12 jaar gaven deze bedrijven maar liefst 79 miljoen dollar aan politici in ruil voor deregulering. De maatschappij kwam echter bedrogen uit.

Het is een illusie te denken dat onze politici een haar beter zijn. Het is een publiek geheim dat Belgacom, de kip met de gouden eieren, verkocht zal worden aan de grootste bieder. Bij zowel De Post als bij de NMBS staan er mogelijk 10.000 jobs op het spel.

Ondanks het feit dat de “modernisering” al leidde tot verschillende spontane stakingen, wil Johnny Thys - hoofdmanager van De Post - de voorbereidingen op de liberalisering versnellen. Ook bij de NMBS kwam het tot acties. De schuldovername tegen 2005 kadert slechts in het klaarstomen van de spoorwegen voor de vrijgemaakte markt. En dit nadat onderinvesteringen in veiligheid en onderhoud van de spoorlijnen in Engeland reeds leidde tot verschillende dodelijke ongevallen, uit de pan swingende prijzen en chaos voor de gebruikers!

Waar privatiseringen toe leiden, wordt steeds duidelijker: afbouw van de dienstverlening, afbouw van de arbeidsomstandigheden en het ondergeschikt maken van de veiligheid aan winst. Eéngemaakte strijd tegen deze privatiseringen is mogelijk. Maar de vakbonden zullen meer moeten doen dan dreigen met staking. Ze zullen de staking moeten organiseren, werknemers en gebruikers één maken op basis van een duidelijk anti-privatiseringsplatform en een politieke vertegenwoordiging op basis van deze strijd uit de grond stampen.

Els Deschoemacker