Zaterdag 22 januari was een drukke dag voor de linkerzijde. In Tubeke kwam de Beweging voor Vakbondsvernieuwing samen. Aan de Brusselse VUB greep een eerste vergadering plaats om de mogelijkheid van een Linkse Alliantie, links van SP/PS en Agalev/Ecolo, te bespreken. In Antwerpen tenslotte werd op initiatief van het ter ziele gegane blad Nieuw Links een trefdag georganiseerd onder de titel "Bouwstenen voor een progressief lokaal beleid". Over de BVV vindt u op pagina 5 een interview met Roberto D'Orazio. Hieronder beschrijven we kort de twee andere initiatieven. Beide erkennen de nood aan eenheid ter linkerzijde om het rechtse neo-liberale afbraakbeleid te stoppen of op zijn minst af te remmen. De hamvraag luidt echter: hoe doen we dat? Met of zonder SP en Agalev? Voor de enen zijn SP en Agalev deel van het probleem, voor de anderen deel van de oplossing.
Onder deze titel bracht Nieuw Links maar liefst 120 sprekers en toehoorders samen. Onder de sprekers een resem professoren en politici van SP en Agalev. Onder de toehoorders mensen van SP, de vakbonden, Agalev, PvdA, BSV, KP, SAP, Vonk en diverse sociale organisaties. Kortom, alles wat zich - terecht of onterecht - links noemt, kwam bijeen om "beter te besturen", want "nieuwe en betere oplossingen kunnen alleen van progressieven komen", aldus de uitnodiging. Lode Hancké, voormalig SP-volksvertegenwoordiger en me-de-initiatiefnemer van de tref-dag, "verduidelijkte" in zijn inlei-ding: "wat ons bindt in onze ver-scheidenheid is het geloof in de maakbaarheid van de samenle-ving en het streven naar een har-monieuze (en volgens sommigen klasseloze) maatschappij waarin een gelijkheid van kansen gega-randeerd is. We hopen dat deze verbondenheid zich vandaag zal uiten, en dat de vandaag gevoer-de debatten later hun uitdrukking zullen vinden op manieren die lo-kaal kunnen verschillen, van het samengaan in gemeentebestu-ren over het uitwisselen van kan-didaten of het indienen van ge-meenschappelijke lijsten, hoewel dit alles natuurlijk onze be- voegdheid niet is." Het kon dus alle richtingen uit. Dat vat meteen het ver- loop van de de- batten samen: ieder deed zijn/ haar ding, maar dit mondde geenszins uit in een gemeen- schappelijk initia- tief, laat staan een concreet project. Van deze trefdag had je toch op zijn minst mogen verwachten dat het voorbije Ant-werpse bestuur geëvalueerd zou worden. Niets daarvan, of toch niet in het verslag dat wij onder ogen kregen (website van Vonk, de kleine restant van de voor- malige marxistische strekking in de SP). Eveneens had je kun- nen verwachten dat het effect van het re-geringsbeleid bestu- deerd werd en de diverse aanwezige regeringspartijen op de rooster ge- legd werden. Alweer niets. Integendeel "onze verbondenheid" stond centraal, en dat mocht in geen geval in twijfel ge- trokken worden. Over de verbondenheid van SP of Agalev met Verhofstadt en Dewael of met het Antwerps stadsbestuur lezen wij in het verslag geen woord. Wat werd dan wel bediscussieerd? De "nieuwe" breuklijnen. Het de-mocratisch deficit van de "nieu-we politieke kaders" zoals EG, VN, NAVO, etc..., de "ontzuiling in de geesten", de "kennisfactor" en meer van dat fraais. Achter dit academisch rook-gordijn schuilde uiteraard een andere discussie: hoe komen we tot een frontvorming bij de vol-gende verkiezingen. De schrik voor extreem-rechts zit diep. Sommigen hopen op een herha-ling van de Brusselse lijst Spaga, met SP, Agalev en onafhanke-lijken. Anderen hopen op beïn-vloeding van linkse figuren op de lijsten van Agalev en SP, al dan niet via een rood-groen "memo-randum". Enkel Kris Merckx (PvdA) ver-wees even naar de kern van het probleem met zijn stelling dat de links-rechts tegenstelling wordt uitgegomd door de partijen zelf. Hij verwees daarvoor naar de Antwerpse motie tegen het asiel-centrum in Ekeren. Zelfs Nadine Peeters (SAP) brak het "front" niet en stemde mee de motie. Een verkeerde analyse en on-duidelijkheid over hoe de strijd tegen het Blok aan te gaan, leidt onvermijdelijk tot foute politieke stellingnames. Wie hoopt op "linkse" figuren in Agalev en SP om "meer te contesteren i.p.v. te beheren" (tussenkomst Eric De Bruyn, Vonk), werd alvast van antwoord gediend. In haar slottoespraak liet Chan-tal Pauwels (Agalev) geen twijfel bestaan over haar evaluatie van het lokaal beleid in Antwerpen. "Er zijn reeds resultaten ge-boekt", luidde het betreffende het afvalbeleid. SP-voorzitter Janssens stelde dat het verschil tussen de demo-cratische partijen opnieuw groter moet worden. De brede linker-zijde zal echter nog wat moeten wachten.
De duidelijkheid die in Antwerpen ontbrak, was er wel in Brussel. Daar kwamen op initiatief van Militant Links een 40-tal mensen van Militant Links, KP, PC, Leef, SAP, SJW, BVV en onafhankelijken samen om te discussiëren over de mogelijkheid van een alliantie links van SP en Agalev. De PvdA belde wel, maar kwam (nog?) niet. Vonk "wacht af of het een succes wordt". La Lutte, MDTJ (ex-AET) en talloze anarchistische groeperingen schonken geen aandacht aan de oproep. ABVV en ACV bleven uiteraard doof. Militant Links had niet anders verwacht. Wij weten ook wel dat er eerst flink wat druk zal nodig zijn om twijfelaars over de streep te trekken. De BVV had nog geen positie ingenomen, maar kwam wel luisteren. Volgens de meeste aanwezi-gen lag net het anti-sociaal beleid van de traditionele partijen, in-clusief SP en Agalev, aan de basis van de zwakte van links. Links versterken, niet alleen om het Vlaams Blok de wind uit de zeilen te nemen, maar ook om te kunnen vechten tegen het neo-liberale beleid van de regering en de stadsbesturen was het cen-trale thema. Om dit te doen, moet de arbeidersbeweging ook poli-tiek haar onafhankelijkheid vero-veren. In de huidige politieke toe-stand betekent dit los staan van Agalev en SP. In dat opzicht stond de verga-dering in Brussel programma-torisch veel verder dan die in Antwerpen. In de marxistische betekenis is een programma in de eerste plaats een analyse van de bestaande toestand en een oriëntatie over hoe het verder moet. Een concreet eisenplat-form is daar slechts een klein on-derdeel van, het uiteindelijke resultaat van de analyse. Bij de KP hoopt men op kan-didaten op de lijsten van Agalev en SP. Ook SAP sluit dit niet uit. SAP en een onafhankelijke be-twijfelden dan weer het nut van deelname aan de gemeente-raadsverkiezingen. SAP wil op termijn wel een hergroepering van links. De PC benadrukte de goede ervaring van samenwer-king met Militant Links en wil die ervaring bij de volgende ge-meenteraadsverkiezingen ver-lengen. De meerderheid van onafhan-kelijken was eveneens gewon-nen voor onze stelling dat heel wat mensen uitkijken naar een eengemaakt initiatief van links, links van SP en Agalev, voor de komende gemeenteraadsverkie-zingen. Dat was ook de mening van SJW-Leuven. Militant Links stelde voor een coördinatiecomité op te zetten om de idee van een linkse alliantie uit te testen. Tegen half maart willen we 1000 mensen vinden die zich ertoe verbinden actief deel te nemen aan de linkse alliantie als die er komt. Militant Links benadrukte dat hergroepering nu nog niet aan de orde is, dat we integendeel eerst een periode van gemeenschap-pelijke activiteit wensen, ook naar de gemeenteraadsverkie-zingen toe, vooraleer er ge-sproken kan worden over her-groepering.