De vrachtwagenbestuurders bewezen dat aktie loont, zelfs al zijn het vooral de gro-tere bedrijven die met de toegevingen gaan lopen - een vermindering van de sociale lasten en een toelage per vracht-wagen. Bovendien hebben ze aangetoond wat de arbeiders zouden kunnen indien ze met hun materiaal, vrachtwagens, maar ook bussen, bull-dozers, blusauto's…, zouden uitrukken.
Uiteindelijk waren het de Luikse metallo's die de vakbonden dwon-gen om eindelijk eens uit hun schulp te kruipen. Een eerste beto-ging te Luik, waarop hele groepen arbeiders spontaan in staking gingen toonde aan dat de druk aan de basis toenam.
De bonden konden niet anders dan ermee doorgaan. Een mobili-satie voor het gebouw van Frère's holding, Compagnie Nationale à Portefeuille (CNP), die normaal 500 man op de been moest brengen werd, eerder tegen dan met de zin van de vakbondsleiding, bijge-woond door minstens 2.000 militanten.
Vervolgens gingen De Post, Belgacom, de Waalse gemeente-arbeiders en vooral ook de TEC in staking. Her en der gingen ook en-kele privé-bedrijven om allerlei re-denen in staking (o.a. bij Glaverbel, Daikin...). Op 30 sept. organiseer-den de bonden een feest te Antwer-pen onder de titel "het tij keren" en op 3 oktober betoogden ze te Brus-sel.
Overal was de onrust over de olieprijsstijgingen gespreksonderwerp nummer 1. Overal werd ver-wezen naar de acties van de vrachtwagenbestuurders. De eis om de petroleumprijzen opnieuw in de index op te nemen en om de loonnorm te breken vond overal gehoor. Hoe meer succes de vakbondsmobilisaties echter kenden… hoe gematigder de vakbondsleiders zich opstelden.
Op 3 oktober, terwijl volgens officiële cijfers 25.000 syndicalis-ten, aanzienlijk meer dan de voor-ziene 10.000, door Brussel betoog-den gingen de vakbondsleiders aan tafel zitten met de regering om … de "linkse" minsters van SP, PS, Agalev en Ecolo te ondersteunen! Zo hadden velen het niet begrepen toen ze naar Brussel trokken.
De vakbondsleiding heeft alles gedaan om de regering de handen boven het hoofd te houden. Op enkele uitzonderingen na, vooral de offensieve staking voor 25% loon-opslag bij de TEC, lijkt dat voorlopig te lukken. De regering heeft de eco-nomische wind nog mee. Hier en daar kan er nog een kruimeltje af. Dat zal echter niet blijven duren.
De druk aan de basis zal in de komende maanden echter blijven toenemen. Steeds meer arbeiders zullen hun deel van de koek op-eisen. In dat proces zullen syndi-cale delegaties getest worden door de basis en eventueel zelfs voorbij gestoken worden door ad hoc comi-tés die bereid zijn de strijd wel te voeren.
In het beste geval zullen de vak-bonden achter hun basis aanlopen in het slechtste zullen ze kant kie-zen voor de patroon tegen de basis in. De staking bij de TEC, die begon als een wilde staking, is een voor-bode van wat ons de komende maanden nog te wachten staat. Een succes van die staking zou een enorme stimulans zijn voor andere sectoren. Maar zelfs in het geval van een (gedeeltelijke) nederlaag zal de staking van de TEC een diepe indruk nalaten op andere sectoren die de fakkel zullen overnemen.
De regering mag zich aan een warme herfst verwachten. Het fabeltje "het komt, als we maar wat geduld hebben" blijkt niet te pak-ken. Bij de NMBS is al een stakings-aanzegging binnen voor 48 uur ergens midden november. Bij Sabena, waar men tot voor kort nog beweerde de openstaande vaca-tures niet ingevuld te krijgen, wil men het personeel nog eens met 500 inkrimpen wegens zware verliescijfers.
Privatiseren efficiënt ? Alleen als het kan ten koste kan van het perso-neel en de veiligheid, ook van de gebruikers. Benieuwd hoe de voor-standers van liberalisering van Post en Spoor het zoveelste onge-val bij de geprivatiseerde Britse spoorwegen aan de arbeiders en hun gezinnen zullen verkopen.
Bij De Post zou men daar beter lessen uit trekken. De stelling: "er is toch niets meer aan te doen" zou de postmannen wel eens zuur kun-nen opbreken. Wie denkt dat met de liberalisering alles wel netjes in de plooi zal vallen vergist zich schro-melijk. 11.000 jobs laat je niet varen zonder daar een forse prijs voor te betalen inzake arbeidscondities en werkzekerheid. Stof genoeg voor een warme herfst.