"Wat een verschil met de congressen van de jongsocialisten en Agalev. Ik was echt onder de indruk. Hier werd echt gediscussieerd met onderbouwde teksten. Ik had nog nooit zo'n diepgaande, democratische discussies meegemaakt."

Laurette, 50j., lerares en ooit lid van de Jongsocialisten en later Agalev. Voor Laurette was het haar eerste deelname aan een congres van Militant Links.

Bovenstaande reactie geeft de stemming weer op het zesde congres van Militant Links. Dit was niet, zoals dat bij de traditionele partijen de gewoonte is, een congres waarvan de inhoud ondergeschikt is aan het media-effect.

De congresresoluties waren evenmin, zoals dat bij de jongerenorganisaties van de traditionele partijen de gewoonte is, het decor waarachter de werkelijke congreswerkzaamheden plaats grijpen: bureaucratisch gema-neuvreer en ellenbogenwerk om zich in de gunst te wringen van de aanwezige partijkopstukken die er hun politieke medestanders komen scouten.

Hier werd discussiëren niet beschouwd als 'moeilijk doen' en moest het congres niet in werk-groepen worden ingedeeld om 'de basis ook eens aan het woord te laten'. Hier werden ervaringen uitgewisseld en bediscussieerd, conclusies getrokken en oriëntaties bepaald.

Het succes van een congres van Militant Links wordt niet gemeten aan de mediabelangstelling, maar aan het inzicht in de vooruitzichten en de bereidheid om de taken van de komende periode aan te vatten.

Het congres greep plaats onder een totaal ander gesternte dan dat van de jaren '90. Toen was de burgerij vol zelfvertrouwen na haar historische overwinning op het stalinisme. De kapitalistische 'vrije' markt werd beschouwd als het enige werkbare maatschappelijk systeem. De nieuwe wereldorde werd uitgeroepen.

De "resterende mankementen", in de derde wereld bijvoorbeeld of de vierde wereld in het Westen, zouden met de tijd opgelost worden. Gestuwd door nieuwe technologieën, cyberhandel en globalisering, zou het kapitalisme iedereen ten goede komen. De aanhoudende economische groei in de VS en de schijnbaar eindeloze stijging van de aandelenkoersen leken deze visie te bevestigen. Wie hiertegen inging, raakte onvermijdelijk geïsoleerd.

Het tijdperk van de globalisering was echter geen nieuw economisch stadium, dat zou leiden tot enkele decennia van onafgebroken economische groei. Het was hooguit een nieuw politiek regime van tot dan ongekende afbraak van sociale verworvenheden, ondermijning van arbeidscontracten en privatisering van voormalige overheidsdiensten. Op alle mogelijke vlakken, economisch, politiek en sociaal bevinden we ons vandaag op een keerpunt, waarbij oude zekerheden steeds meer in vraag gesteld worden.

Het meest frappante kenmerk van de voorbije jaren was ongetwijfeld de ongebreidelde groei van de aandelenbeurzen.

Wie kent de verhalen niet van studenten die al rijk zijn nog voor ze hun studies beëindigd hebben omdat ze in hun vrije tijd een internet-bedrijfje hebben opgestart of deelnamen aan beursspeculatie. In talloze werkplaat-sen waagden groepjes arbeiders zich aan een gokje op de beurs. De idee dat men - als men maar slim was en af en toe een risico durfde nemen - via deze weg de sociale ladder kon opklimmen, was wijd verspreid. Collectieve strijd moest aan kracht inboeten. Velen dachten dat ze alleen meer konden bereiken.

De stijging van de technologie-beurzen was echter voor een groot deel gebaseerd op winst-verwachtingen die nooit gerealiseerd werden. Het impact van nieuwe technologieën was trouwens relatief beperkt. De groei was hoofdzakelijk het gevolg van een ondermijning van de werkzekerheid, de arbeidscontracten, de lonen en de arbeidsomstandigheden. Het ging ten koste van de zenuwen, het zweet en de koopkracht van de arbeiders.

Nooit eerder was de kloof tussen arm en rijk zo diep. De drie rijksten van de wereld be-schikken over een even grote rijkdom als de 600 miljoen inwoners van de armste derde we-reldlanden. Het is echter niet enkel de tegenstelling tussen rijke industrielanden en derde wereldlanden, die is opgelopen. Ook in het Westen is een job niet langer een garantie tegen armoede, enkel de rijkdom van een zeer beperkte elite is enorm toegenomen.

Voortdurende toename van de productie - in de hoop op meer winst - bij een krimpende markt wegens de ondermijning van de koopkracht, moet onvermijdelijk leiden tot overproductie en crisis. Men heeft dat een tijd kunnen uitstellen door krediet te verlenen aan bedrijven en comsumenten, dikwijls met overgewaardeerde aandelen als onderpand. Dat kan de economie een tijd gaande houden, stelt de crisis uit, maar heeft als belang-rijk neveneffect dat de crisis, wanneer die er komt, alleen maar erger wordt. Vroeg of laat moet dat krediet immers terug-betaald worden. Veel bedrijven en consumenten zullen daar nooit toe in staat zijn.

Nog voor de crisis echt toe-geslagen heeft, danken heel wat bedrijven af. Dat moet onvermijdelijk op verzet stoten. Boven-dien heeft de uitverkoop van goedkope openbare diensten en de uitholling van sociale uitkeringen en pensioenen de sociale buffer waarover regeringen voordien beschikten, uitgehold.

Toenemende armoede zorgt meteen voor groeiende spanningen. Met het aan de macht komen van de Amerikaanse president Bush en de Israëlische premier Sharon is de wankele stabiliteit op wereldvlak nog afgenomen.

In een situatie van economische crisis zal men militaire spanningen nog minder kunnen afkopen dan voorheen. Bush lijkt al een nieuwe wapenwedloop opgestart te hebben. Bovendien heeft zijn internationale politiek ook de Europese regeringen al flink in de gordijnen gejaagd. Heel wat jongeren zijn zich bewust van het gevaar dat dit met zich meebrengt. Dat verklaart het plotse succes van de jongste bomspotting in Kleine Brogel.

Tot nog toe bestond de politiek van de burgerij erin het neo-liberalisme in schijfjes door te voeren. In Europa steunde ze daarvoor op de sociaal-democratie en de groenen, syndicaal op de vakbondsleiders, die hooguit de schade beperken via zogenaamde sociale plannen. De ruimte daarvoor in geval van crisis zal zeer beperkt zijn. De burgerij en haar politieke vertegenwoordigers zullen veel hardere maatregelen eisen die ongetwijfeld zullen leiden tot confrontaties met arbeiders en jon-geren.

Van de sociaal-democratie, die zowat overal haar vaag arbeidersverleden ingeruild heeft voor een openlijke burgerlijke politiek, noch van de groenen moeten we soelaas verwachten. Geen wonder dat in een aantal Europese landen linkse formaties electoraal beginnen scoren. De vakbonden zijn gevoeliger voor druk aan de basis, zij zullen het terrein worden waarop de klassestrijd wordt voorbereid. In een eerste fase zullen het echter vooral de jongeren zijn die in beweging komen. Voorbeelden daarvan kregen we in Seattle, Melbourne, Seoul, Praag en Nice.

De Belgische economie is vooral gericht op export. De crisis zal zich hier sneller en heviger laten voelen dan in de buurlanden.

Tot nog toe kon de paarse regering teren op economische groei, vorig jaar 4%. Dat leverde de begroting 156 miljard extra op. Voldoende om een politiek van geven en nemen te financieren. Tien mil-jard voor Sabena in ruil voor een fors be-sparingsplan op de kap van de werk-nemers. Drie procent opslag voor de Vlaamse leraars in ruil voor gedifferen-tieerde lonen etc…

Het echte besparingswerk moet echter nog beginnen. De huidige, optimistische, voorspellingen stellen een groei van 2,5% tot 2,75% voor dit jaar voorop. Voor de begroting betekent dat slechts 52 tot 58 miljard extra, heel wat minder dan vorig jaar. Het zal met andere woorden niet meevallen om de regeringsplannen te financieren. Geen wonder dat de liberalen nu al aankondigen dat wat minder aandacht moet gaan naar het sociale.

De CVP, die zich tot nog toe koest hield, begint zich te roeren. De spanningen in de regeringen lopen op, ook de com-munautaire. Bovendien heeft Mia de Vidts (ABVV) een interprofessioneel ak-koord (IPA) getekend waartegen men aan de basis staakt. In verschillende bedrijven eisen de vakbonden meer dan de loonnorm en in de bouw staakt men tegen uitzendarbeid voorzien in het IPA.

Maar ook hier zullen het vooral de jongeren zijn die het voortouw zullen nemen in het verzet. De hoogmissen van Europese ministers in Brugge, Luik, Gent en Brussel in de tweede jaarhelft zullen kop van jut zijn. Het is natuurlijk een begin van actie, en zoals gewoonlijk zal dat gepaard gaan met allerlei illusies en verwarring.

Sommigen zullen proberen het be-staande systeem wat humaner te maken, anderen zullen het verwerpen zonder echt iets in de plaats te stellen. Sommigen zullen proberen het verzet in veilige kanalen te leiden en oproepen voor een sociaal Europa, vertegenwoordiging van de niet-gouvernementele organisaties in de internationale instanties, beperkte corrigerende maatregelen, conferenties en manifeesten. Anderen zullen dan weer aansturen op gevechten met de politie, de radicalen beter organiseren en allerlei schijnbewegingen om de politie te mis-leiden.

Militant Links zal loyaal in die beweging tussenkomen. Wij starten zelf, samen met Blokbuster, Aktief Linkse Studenten en SVB, een campagne onder de naam 'Internationaal Verzet'. Wij zijn voor radi-cale acties, maar dan wel op voorwaarde dat ze arbeiders en wijkbewoners aan-trekt en niet dat ze die afstoot.

Geen academische prietpraat, maar geduldig uitleggen in wijken en bedrijven wat Europa echt betekent. Onze kracht moet liggen in ons aantal, niet in onze sluwheid. Wij willen met andere woorden de jongeren die we bereiken met internationaal verzet oriënteren naar de bedrij-ven, de wijken, de stempellokalen en de scholen.

Zolang de politie uisluitend geconfron-teerd wordt met radicale jongeren zal ze blijven provoceren. De media zullen de rest doen om de beweging te marginaliseren. Zodra de politie echter geconfronteerd wordt met doorsnee arbeiders en hun gezinnen, jong en oud samen, zal het beeld veranderen. De mobilisaties naar Brugge, Gent, Luik en vooral Brussel mogen niet stoppen in december, maar moeten de basis leggen voor een brede verzetsbeweging die ook na december de politiek op de straat brengt.