Oud-premier Dehaene heeft ooit gezegd: "problemen pak je aan op het moment dat ze zich stellen, en verder geen commentaar". Deze uitspraak vat wonderwel de houding samen die de Belgische burgerij altijd heeft aangenomen: geen lange-termijn visies, maar snel profijt trekken en achteraf de bevolking laten opdraaien voor de gevolgen. Het verklaart waarom de Belgische burgerij één van haar historische taken, de vorming van een eengemaakte nationale staat, nooit tot een goed einde bracht, ook niet toen dat nog kon.

Inzake communicatie betekende het aantreden van de paars-groene regering Verhofstadt een zee van verschil met haar voorganger. I.p.v. "geen commentaar" kregen we moderne communicatietechnieken. Inhoudelijk volgt paars-groen echter getrouw de lijn van haar voorganger, ook inzake het nationale vraagstuk. Bij hun aantreden waren de liberale excellenties nog vol zelfvertrouwen. In het post-stalinistische tijdperk, waarin het kapitalisme het enige nog werkende systeem was, zouden zij het nationale vraagstuk wel eens oplossen. Geen groots aangekondigde 'staatshervorming', maar een geleidelijk opruimen, schijfje per schijfje, van de verschillende pijnpunten, daarna zou men wel zien De intentie was er en, dankzij de economische groei, ook de middelen. Er was geld voor de financiering van het franstalige onderwijs, voor Brussel als compensatie voor meer Vlamingen in OCMW's en schepencolleges, en als wisselmunt voor de bevoegdheid om regionaal eigen belastingen te heffen.

Alles leek in kannen en kruiken. Lambertmont en Lombard moesten enkel nog gestemd worden. Net daar kwam een kink in de kabel. De regering heeft een twee/derde meerderheid nodig. Daarvoor rekende ze ook op de VU. Die is echter al enkele jaren verscheurd tussen diegenen die denken dat de Vlaamse ontvoogdingsstrijd gestreden is en de partij willen omvormen tot een moderne links-liberale mossel en diegenen die de 'Vlaamse zaak' blijven verdedigen, zelfs als dat betekent dat er samen met het Blok betoogd moet worden. 'Terug op de barrikades' luidt het. Iets waarvan de nieuwe sociale basis van yuppie-carrièristen aangetrokken door Anciaux huivert, maar dat gemakkelijk gehoor vindt bij de oude, flink geslonken, laag vlaamsnationalisten die hun partij met lede ogen zien afglijden tot een twistende bende overjaarse scouts. Het is met de VU een beetje zoals met de SP. Daar wil de top zich een nieu-we basis creëren van patroons, kaders en zelfstandigen om de oude arbeidersbasis, die men aan de top al lang heeft opgegeven, te neutraliseren.

In de Volksunie stoot de 'modernisering' echter op weerstand. In die mate zelfs dat de regering haar twee/derde meerderheid voor Lambertmont elders moet zoeken. Het belang daarvan is niet gering. De druk op de regeringspartijen neemt toe, met als gevolg niet alleen een mogelijke splitsing van de Volksunie, maar ook spanningen tussen PRL en FDF en zelfs gerommel binnen het FDF. Als de staatshervorming niet gestemd raakt betekent dat zoveel als het failliet van de Franse gemeenschap. Volgens Régis Dohogne van het franstalige ACV-onderwijs zouden in dat geval de lonen van de leraars niet meer uitbetaald kunnen worden, tenzij men eerst 3.000 leerkrachten ontslaat. Bovendien zouden het Waalse en het Brusselse Gewest moeten tussenkomen. Een catastrofe voor Brussel omdat het zelf niet de middelen heeft en zou opdraaien voor de kosten van heel wat Waalse studenten die in Brussel studeren, zonder te beschikken over de baten. Als klap op de vuurpijl zou de Vlaamse minderheid het budget van het Brusselse gewest ook nog kunnen blokkeren.

Geen wonder dus dat het CSC de PSC onder druk wil zetten om de meerderheid te depanneren door Lambertmont goed te keuren. Het CSC dreigt zelfs met stakingsacties. Men zou verwachten dat de CGSP (de franstalige ambtenarenbond van het ABVV) op de kar springt. Die weigert echter te staken "om een oppositiepartij onder druk te zetten" en is zelf verdeeld. De Waalse vleugel is voor opsplitsing van het onderwijs tussen Brussel en Wallonië, het Brusselse CGSP is daar terecht tegen. Resultaat: de regering staat voor heel wat knip- en plakwerk en succes is alles behalve verzekerd. Als binnenkort ook de extra-middelen wegvallen door een groeivertraging van de economie komt ze in heel nauwe schoenen te zitten. Het nationaliteitenvraagstuk in België oplossen binnen het kader van het kapitalisme is onmogelijk.