Deze krant is een gezamenlijke uitgave van Gauche Révolutionnaire, de Linkse Socialistische Partij (voorheen Militant Links) en Offensief, respectievelijk de Franse, Belgische en Nederlandse afdeling van het Comité voor een Arbeidersinternationale (CAI of CWI in het Engels). Hier lichten we toe waarom we de maatschappij willen veranderen in socialistische zin en wat we daaronder verstaan. Uiteraard is dat geen volledige weergave van onze ideeën of ons programma, maar slechts een eerste kennismaking met enkele van onze opvattingen.

door Eric Byl

Directe aanleiding voor deze publicatie is het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie tussen 1 juli en 31 december en vooral het verzet dat we naar aanleiding daarvan verwachten. In de loop van dat verzet zullen er discussies gevoerd worden van strategische en tactische aard, bijvoorbeeld over de vraag of we de topbijeenkomsten moeten blokkeren en hoe. Er zullen echter ook meer fundamentele vragen rijzen over wat we in de plaats willen. Het debat over welk alternatief op het kapitalisme zal opnieuw aangezwengeld worden.

Met deze uitgave willen wij niet alleen een bijdrage leveren aan dit debat, maar ook de krachten verzamelen die de basis kunnen leggen voor de vorming van revolutionaire massapartijen. Wij blijven immers van oordeel, zoals Marx al stelde, dat het er niet op aan komt de wereld te interpreteren, maar hem te veranderen. De voorwaarde daartoe is echter een bewust engagement, op basis van heldere ideeën van de massa's jongeren, arbeiders en hun gezinnen.

Keerpunt

De beweging tegen de grote internationale instellingen, zoals de WHO, het IMF, de Wereldbank, de EU, multinationals,... is een nieuw verschijnsel, een breuk met de voorbije tien jaar. Sedert de val van het stalinisme eind jaren '80 was het geloof in mogelijke alternatieven op het kapitalisme zo goed als verdwenen. Zelfs diegenen die zich steeds tegen het stalinisme verzet hadden, moesten het ontgelden. We leefden in een tijdperk zonder ideologieën, zonder globale antwoorden, die in het algemeen als doctrinair en nefast beschouwd werden. Derderangsfilosoof Fukuyama schreef: "dit is het einde van de geschiedenis". Met andere woorden: het kapitalisme is het enige nog mogelijke maatschappelijke systeem. Men gaf grootmoedig toe dat er nog wel enkele problemen waren, in de derde wereld bijvoorbeeld, of zelfs in het Westen met de vierde wereld. Dat zou echter slechts een kwestie van tijd zijn, het gevog van het conservatisme van diegenen die nog vasthielden aan hun verworvenheden. "Kapitalist" was niet langer een scheldwoord, liberaal werd "progressief" en socialist "conservatief", vakbondsstrijd (of strijdsyndicalisme) "oubollig" en het overlegmodel "modern".

"Allemaal burgers"

Niet dat er geen verzet was, maar dat verzet was niet gericht tegen het kapitalisme, maar tegen allerlei nevenverschijnselen ervan zoals racisme, corruptie, dierenmishandeling enz. Zelfs in die bewegingen werden diegenen die aan dat verzet een meer fundamentele kritiek op het systeem koppelden dikwijls wantrouwig bekeken. Het was alsof "de maatschappij veranderen" de zaken er alleen erger op kon maken. Velen waren anti-politiek, maar daarom niet anti-kapitalistisch. Het leek alsof de politici de zakkenvullers waren en de kapitalisten burgers, zoals jij en ik.

Intussen is echter duidelijk geworden dat die politici hoofdzakelijk marionetten zijn van een handvol multinationale bedrijven. De groeiende kloof tussen arm en rijk, die men erbij nam zolang de economie bleef groeien in de hoop dat ieder zijn tijd wel zou komen, is een bron van ongenoegen geworden. De groeivertraging van de voorbije maanden deed het besef groeien dat die kloof nog zal verbreden. De onzekerheid over de toekomst doet steeds meer mensen vragen stellen. Bij sommigen uit zich dat in de hoop het systeem wat bij te stellen, bij anderen in een bewustzijn dat zich richt tegen de grote bedrijven, maar vooral bij jongeren groeit de overtuiging dat dit systeem hen absoluut niets te bieden heeft.

Verwarring

De beweging weerspiegelt echter nog de ideologische verwarring van de voorbije 10 jaar. Multinationals en regeringen spelen daar handig op in. Nadat het eerst van Ogoni-land in Nigeria een ecologische ramp heeft gemaakt, wil Shell ons zand in de ogen strooien door een complex voor de opwekking van zonne-energie te bouwen. Sommigen leiden hieruit af dat het systeem humaner kan worden, mits wat druk van onderaf. Om daarop toe te zien, eisen een aantal NGO's niet de afschaffing van de WHO, maar een zetel erin, alsof dat iets aan de WHO-politiek zou veranderen. Binnen de vakbonden willen sommige leiders het verzet tegen de internationale instellingen enkel gebruiken om hun onderhandelingspositie te verbeteren. De Europse bonden betoogden in Nice voor het sociaal charter van Europa terwijl dat eigenlijk een afbraak van het stakingsrecht betekent. In de meeste gevallen zijn de Europese vakbondsleiders het trouwens in grote mate eens met de afbraakpolitiek van de sociaal-democratische regeringsleiders. Het ontbreken van een strijdbare arbeiderspartij met een duidelijk programma en de onwil van de vakbondsleiders om de Europese afbraakpolitiek echt te stoppen, leidt tot de meest onwaarschijnlijke illusies, zowel inzake programma als inzake actievorm.

Arbeiders of academici

Voor de vakbonden zou het gemakkelijk zijn om de Europese toppen lam te leggen. Er zou geen steen aan te pas komen als ze hun leden zouden oproepen de omgeving van de top plat te leggen via stakingen en massabetogingen, eventueel met hun materieel. De Belgische regering "mag" van Europa de 12.000 jobs van Sabena niet redden, ze "moet" van Europa de werkloosheidsuitkeringen beperken in de tijd, de Nederlandse energiemarkt en de Post liberaliseren met als gevolg het verlies van 11.000 arbeidsplaatsen, de pensioenleeftijd optrekken etc...maar de vakbonden vinden het desondanks niet opportuun de Euro-toppen te blokkeren. Resultaat: niet de arbeidersbeweging maar allerlei academici voeren het hoge woord in de anti-globaliseringsbeweging. Hun remedies gaan van parlementaire drukkingsgroepen (samengesteld uit parlementsleden van partijen die mee verantwoordelijk zijn voor het anti-sociaal beleid), over door de Europese Commissie gesubsidieerde tegentops om het verzet in veilige kanalen te leiden, naar "participatieve democratie" (vroeger noemde men dat medebeheer) en consumentenacties.

Rellen

Intussen zoeken duizenden jongeren naar een geschikt actiemiddel. Aangezien noch de vakbondsleiders, noch de academici een oplossing aanbieden, gaan ze dikwijls een op voorhand verloren strijd aan met de ordediensten. Indien de jongeren zelf niet aan het rellen slaan, zal de politie het wel voor hen doen. Zo gaf de Zweedse premier toe dat een honderdtal politiemensen in burger werden ingezet om rellen te provoceren. De media zorgden voor de rest. Zelfs een politiek magazine als Terzake op VRT wou 'Internationaal Verzet' enkel interviewen indien we gemaskerd waren. We hebben geweigerd met de mededeling dat we nooit gemaskerd betogen, nooit met stenen gooien en enkel wilden spreken als we onze politieke boodschap konden brengen. Ze waren niet meer geïnteresseerd. De criminalisering heeft intussen wel effect gehad. De vakbondsleiders grijpen het aan om apart te betogen, de regeringen om een wig te drijven tussen de publieke opinie en de betogers, en heel wat groeperingen om te stellen dat ze geen zin hebben om zich met 50 of 100 radicalen in elkaar te laten slaan en dus maar opteren voor een conferentie in plaats van een betoging.

De inhoud

Wij denken dat dit valse oplossingen zijn. De regeringen willen een wig slaan tussen de bevolking en de betogers door enkel te verwijzen naar de vorm van een beperkt onderdeel van het verzet, en niet naar de inhoud ervan. Wij moeten die wig weer dichten door de bevolking uit te leggen waarom we actie voeren. We moeten de vakbonden onder druk zetten door aan de bedrijven, in de wijken en de scholen uit te leggen wat de politiek van Europa voor de meerderheid van de bevolking betekent. Kortom we moeten rechtstreeks naar de basis gaan om de druk op de vakbondsleiders op te voeren en een wig te drijven tussen hen en hun sociaal-democratische en groene vrienden in de regering. Zolang enkel jongeren betogen, kan de politie probleemloos ingrijpen - we moeten proberen de mensen uit de wijken, de arbeiders en hun gezinnen te mobiliseren. Tenslotte moeten we binnen de beweging een discussie aangaan over het nut van het dragen van maskers en het gooien van stenen. Zonder dwang moeten we erop wijzen dat een gemaskerde politieprovocateur niet te onderscheiden is van een gemaskerde betoger, dat maskers de beweging dus kwetsbaar maken.

Om die oriëntatie, tactiek en strategie binnen de beweging te verdedigen moeten we georganiseerd zijn. Daarom hebben we Internationaal Verzet opgericht. Het koppelt mobilisatie en actie aan debat. Op korte termijn kan dit de beweging enorm versterken en richting geven. Op middellange en lange termijn zal de keuze tussen arbeid en kapitaal zich echter steeds scherper stellen. Zeker wanneer straks ook de water- en electriciteitsdistributie geliberaliseerd worden en de globalisering zich in iedere huiskamer zal doen voelen. De nood om volledig komaf te maken met het kapitalistisch systeem zal groeien, alsook de nood aan een revolutionaire organisatie met een programma voor omvorming van de maatschappij. Met deze uitgave willen we dit debat opstarten.