Sinds Seattle hebben we een golf van radicale anti-kapitalistische acties gezien. De vraag welk type actie we voorstellen is daarbij een belangrijke discussie geworden. Wij zien het type actie niet als iets losstaand van de politieke discussie over de kapitalistische instituties en de nood aan een alternatief voor het kapitalisme. Wij zien actie niet als een doel op zich maar als een methode om de beweging en de impact van onze ideeën te versterken.

Directe acties kunnen een bijzonder sterk wapen zijn omwille van de duidelijkheid van dit soort acties. Het blokkeren van de top van het Wereld-economisch Forum in Melbourne vorig jaar ondermijnde de politieke autoriteit van die bijeenkomst. Er werd duidelijk gemaakt dat een groot deel van de bevolking niet akkoord is met de neo-liberale maatregelen die opgelegd worden. Ook de mobilisaties bij iedere EU-top zijn in die zin belangrijk, ze maken dat de wereldleiders vandaag niet meer rustig kunnen samenzitten tijdens hun decadente feestjes en vergaderingen. Bij iedere EU-top is er massaprotest waarbij de regeringsleiders enkel nog kunnen samenkomen in een versterkte burcht die ontoegankelijk is voor de bevolking. Bij de G-8 top in Genua eind juli 2001 werd zelfs beslist om de vergaderingen op een luxe-yacht op zee te houden. Dat bleek voor de Italiaanse overheid de enige mogelijkheid om een confrontatie met de betogers te vermijden. Straks zullen omwille van de protesten misschien alle grote topbijeenkomsten van kapitalis-tische instellingen moeten plaatsvinden op afgelegen plaatsen zoals Quatar (een klein land vlakbij Saoudi-Arabië) waar de volgende IMF-bijeenkomst zal doorgaan.

Op wie baseren we onze acties?

Ons centraal uitgangspunt is dat we vertrekken van de kracht van een gezamenlijke mobilisatie van arbeiders en jongeren. De kracht van massa-mobilisatie bestaat uit de maatschappelijke steun die via die weg opgebouwd wordt. Voor ons is de mobilisatie tegen een top van een kapitalistische instelling geen doel op zich, het is een middel om het ongenoegen dat aanwezig is tegen de effecten van het neo-liberaal beleid om te zetten in een actieve betrokkenheid bij de strijd tegen heel het kapitalistisch systeem. In Göteborg was de repressieve tussenkomst van de politie een tactiek om alle betogers te criminaliseren en af te schilderen als hooligans. Dit gebeurde doelbewust om potentiële betogers af te schrikken en om naar bredere lagen toe een beeld te scheppen dat iedereen die tegen het EU-beleid is "politieke hooligans" zouden zijn. Het was dus een wanhopige poging om het groeiende verzet te ondermijnen, via politieke argumentatie lukte dit niet en bijgevolg werd overgegaan tot politieprovocatie en repressie. De gebeurtenissen in Göteborg toonden echter aan dat zelfs die tactiek niet het verhoopte resultaat had. Onder druk van het CWI en haar Zweedse afdeling Rättvisepartiet Socia-listerna werd toch doorgegaan met de betogingen en zagen we zelfs de grootste na-oorlogse betoging die Zweden gekend heeft! Dit heeft er mee toe geleid dat de EU-top in Zweden een mislukking werd.

Tegenover de kapitalistische instituties plaatsen wij massamobilisatie en een actieve campagne onder arbeiders, werklozen, jongeren, gepensioneerden,... Dit is veel krachtiger dan ludieke acties onder radicalen of een geheel van verschillende acties die niet gecoördineerd plaatsvinden. Wij willen met zoveel mogelijk organisaties en politieke groepen samen betogen onder het motto "march seperately, strike together". Met andere woorden: we eisen dat we met ons eigen politiek programma kunnen tussenkomen en onze eigen eisen naar voor kunnen brengen, maar anderzijds willen we dat de acties gebundeld worden tot een krachtdadig geheel. Daarbij vertrouwen wij op de kracht van de arbeidersklasse en niet op het behalen van resultaten louter via onderhandelingen. In vakbondsmiddens in België wordt geregeld de vergelijking gemaakt tussen de strijd van Renault en de strijd rond de staal-fabriek Forges de Clabecq toen deze bedrijven werden gesloten. In het geval van Renault werd veel hoop gesteld in het afdwingen van een wettelijke regeling tegen bedrijfssluitingen (de zogenaamde wet-Renault). Op deze manier zou de bedrijfsleiding tot toegevingen kunnen worden gedwongen. Bij Clabecq baseerden de arbeiders zich voornamelijk op hun eigen kracht via massamobilisatie en -acties om via die weg een stevige krachtsverhouding op te bouwen die bovendien de onderhandelingspositie verstevigde. De gevolgen zijn duidelijk: in Renault is enkel een "sociaal" afvloeiingsplan afgedwongen terwijl Forges de Clabecq vandaag nog open is!

Individueel geweld.

Als reactie op het geweld van het kapitalisme en haar gewapend repressie-apparaat als de politie (bvb. de honderden politie-provocateurs in Göteborg), reageren veel jongeren met individueel geweld. Onze voornaamste kritiek op dit individueel geweld is het gebrek aan vertrouwen in de arbeidersklasse. De afwezigheid van de organisaties van de arbeidersbeweging (in het bijzonder de vakbonden), versterkt dit gebrek aan vertrouwen, maar door in te gaan op de politie-provocaties versterken die jongeren de argumenten van hun tegenstanders. Dat geeft de politie de kans de repressie nog verder op te drijven en de beweging te discrediteren. Bovendien doet dit geweld heel wat arbeiders afzien van deelname aan de beweging. In plaats van met geweld te reageren zijn wij voorstander van een massale en georganiseerde weerstand van arbeiders en jongeren. Dat is de enige methode om de topontmoetingen en het politiegeweld tegen te houden.

Een interessant voorbeeld van een actie-methode die wij ondersteunen is dat van de acties tegen de uitwijzingen van de sans-papiers in Frankrijk. Daar werd door anti-racisten geprotesteerd tegen het repressieve asielbeleid dat zogenaamde 'sans-papiers' ("illegale" vluchtelingen) deporteerde naar het land van herkomst. Bij de campagne daartegen werd aan de luchthaven iedereen die een vlucht nam waarmee een sans-papiers zou gedeporteerd worden, gevraagd om hiertegen te protesteren en van de luchtvaartmaatschappij te eisen dat de deportatie niet zou plaatsvinden. Door de enorme steun van de reizigers werden een aantal deportaties vermeden omdat het vliegtuig niet kon opstijgen. Dit was veel efficiënter dan sabotage-acties uitgevoerd door kleine groepjes die leiden tot de woede van de reizigers.

Affiniteitsgroepen.

Eén van de voorstellen die geregeld terugkomt bij anti-kapitalistische mobilisaties is het opzetten van affiniteitsgroepen: kleine groepen activisten die elk een verantwoordelijkheid opnemen en die afgevaardigd worden in een organiserend comité. Affiniteitsgroepen kunnen een stap vooruit betekenen als ze op een democratische manier georganiseerd worden waarbij er tot een gezamenlijke actie gekomen wordt. We vinden het belangrijk dat er democratische structuren opgezet worden zodat zoveel mogelijk actievoerders kunnen deelnemen aan discussies en kunnen meebeslissen. Een affiniteitsgroep kan dus maar een eerste stap zijn om de draagkracht van de actie uit te breiden door een bredere laag te betrekken bij beslissingen over de actie. Affiniteitsgroepen zijn een stap vooruit als ze duidelijk maken dat het noodzakelijk is om georganiseerd te zijn. De zwakte van een affiniteitsgroep is het geïsoleerd karakter ervan, het feit dat ze werken als samenzwerende kleine groepen die de ordediensten te slim af willen zijn, en niet als democratische organen van zelforganisatie van arbeiders en jongeren die gezamenlijk over de te volgen strategie discussiëren en beslissen.

Eenheid in de actie

Marxisten zijn voorstanders van eenheidsfronten om de acties te versterken. De kracht van Seattle was het samenkomen van erg diverse bewegingen. De actievoerders bestonden daar vooral uit radicale jongeren, vakbondsmilitanten en leden van NGO's. Die hadden elk hun strategie met verschillende eisen. Dit is voor ons geen probleem, eenheid betekent voor ons een samenwerking rond een overeengekomen doel (met name een actie) waarbij er geen enkele beperking wordt opgelegd op elkaars politiek programma. Zo aanvaarden we geen beperkingen over de aanwezigheid van spandoeken, vlaggen, pamfletten,...

De kracht van eenheid bestaat niet uit het feit dat we ons gedwongen beperken tot de kleinste gemene deler van de verschillende organisaties. De aanwezigheid van verschillende ideeën waarbij discussie mogelijk is om tot conclusies te komen en zo stappen vooruit te kunnen zetten is van cruciaal belang.

Blokkeren van de EU-top in Brussel.

Wij verdedigden eerder reeds de oproep tot een blokkade van de EU-top in Brussel. Dit leidde tot een parlementaire vraag in de Belgische senaat vanwege het neo-fascistische Vlaams Blok met een oproep om op te treden tegen de "stadsguerilla" zoals onze organisatie door hen wordt voorgesteld. Hoewel het Blok onze oproep tot blokkade heeft gelezen kiest het ervoor ons te criminaliseren. Wij benadrukken de nood aan een massale mobilisatie met een bijhorende degelijk georganiseerde betoging. Wij leggen uit dat we via deze weg willen bereiken dat de EU-top in Brussel iedere politieke autoriteit verliest. Onze oproep tot blokkade is geen oproep om op één of andere sluwe manier de EU-top te saboteren, het is een oproep om een krachtige linkse oppositie op te bouwen tegen het rechtse beleid.

Geert Cool