In februari 1991 lanceerde Sabena het plan Godfroid (naar de voorzitter van het bedrijf) om 3000 jobs te schrappen. In juli 1991 werd het plan gestemd. In december 1992 werd door de directie voorgesteld om 9.000 jobs te doen verdwijnen. In de zomer van 1993, toen het plan van 1992 nog niet was doorgevoerd kondigde Godfroid een nieuw besparingsplan aan voor 5,5 miljard. In mei 1995 voorzag het besparingsplan “Horizon 1998” besparingen ter waarde van 4,5 miljard waarvan 2,3 miljard op de rug van het personeel. In oktober 2000 was er weer een besparingsplan: “Blue Sky”, voorgesteld door de nieuwe baas Reutlinger. In februari 2001 was er een sociaal akkoord om 700 jobs te schrappen. Vandaag wordt nog eens voorzien in een vermindering van 2000 jobs (voornamelijk onder het kabine-personeel) en de verkoop van de catering (de maaltijden), Cargo (vrachtdienst), Technics (onderhoud), Sobelair (chartermaatschappij), hotels,…

De opsomming van de lange lijst besparingsplannen geeft aan wat de werknemers van Sabena reeds te verduren hebben gekregen. Het is bijgevolg begrijpelijk dat de maat voor hen vol is en dat krachtig gereageerd wordt op nieuwe bedreigingen. Toen op 9 augustus het plan Müller werd aangekondigd reageerde het grondpersoneel met een spontane staking waarbij de luchthaven werd geblokkeerd gedurende twee dagen en er werd betoogd op de landingsbaan. Meer dan anders heeft de media zich uitgesproken tegen de stakers. Enkele dagen later werd een dwangsom van 250.000 frank opgelegd aan iedere werknemer van Sabena die de luchthaven blokkeert. Dit gebeurde op vraag van een tiental reisbureau’s. De vakbondssecretarissen stelden zich tevreden met een slap protest tegen die dwangsommen. Op 24 augustus werd door de piloten een stakingsaanzegging ingediend voor 30 augustus. De vertegenwoordigers van de andere personeelscategorieën weigerden om die oproep te ondersteunen en verkiezen om te onderhandelen. Waarover zal onderhandeld worden? De werknemers staan momenteel met de rug tegen de muur. De enige manier om jobs te redden is door allen samen te strijden.

Wat is de oorzaak van het verlies van Sabena? Waarom bevinden verschillende vliegmaatschappijen zich in moeilijkheden? Toen Sabena opgericht werd was het een NV die voor 100% in handen was van de Belgische staat. Sinds de jaren ’80 werd de prijsreglementering van het IATA (Intenational Air Transport Association) afgeschaft. Voordien hadden ongeveer alle maatschappijen gelijkaardige prijzen. De privatiseringsgolf werd ingezet in de VS. De grote Europese bedrijven waren verplicht om te volgen waardoor die geprivatiseerd waren voordat de EU moest tussenkomen.

De EU komt vandaag wel tussen in het Sabena-dossier door de overheidssteun van de Belgische regering aan Sabena te verbieden. Dat zou immers tegen de ‘concurrentiewetten’ zijn. Vandaag zien we dat bedrijven zoals Ryanair enkel lage tarieven kunnen aanbieden omdat ze enkel een minimum dienst aanbieden met erg flexibel en slecht betaald personeel.

Guy Van Sinoy