Op 11 september keek de hele wereld via televisie toe hoe de WTC-torens ineenstortten, duizenden doden en honderden reddingswerkers in hun zog meeslepend. De burgerij was snel terug bij haar positieven. Ze profiteert van deze ramp en van de aanvallen op Afghanistan om een hard offensief tegen de arbeiders te lanceren.

De Amerikaanse patroons hebben beroep gedaan op de clausule van economische hooddringendheid in de arbeidscontracten om hun arbeiders te ontslaan zonder ook maar één frank schadevergoeding. Op 8 oktober legde een voormalig economisch raadgever van Clinton in de New York Times koudweg uit dat de enige oplossing om de militaire operaties in Afghanistan te betalen erin bestaat geld te putten uit de ziekte-verzekering voor ouderlingen.

Sabena

Ook in België liet het patronale offensief niet op zich wachten. Op 17 september eiste Sabena-baas Christophe Müller nieuwe onder-handelingen over een herstructureringsplan en "bijkomende maatregelen na de aanslagen van 11 sep-tember".

Twee weken later legde Swissair - met 49,5% van de Sabena aandelen in haar portefeuille - haar balans neer en kondigde aan dat ze haar financiële engagementen tegenover Sabena niet zou nakomen (zie kader). De Brusselse handelsrechtbank besliste om Sabena onder concordaat te plaatsen. Sindsdien is het meest aangehaalde scenario het stopzetten van de activiteiten en het heropstarten van een nieuwe maatschappij, kortom: een sociaal bloedbad.

Swissair: niet voor iedereen verlies Door het neerleggen van de boeken bij Swissair staan duizenden arbeiders op de straat. Door een tekort aan liquide middelen weigeren de petroleummaatschappijen de vliegtuigen te bevoorraden. Aangezien andere maatschappijen weigeren de Swissair-ticketten over te nemen, hebben de passagiers een ticket moeten kopen bij andere maatschappijen aan een hogere prijs. Dit heeft een schokeffect veroorzaakt: de Swissair- aandelen op de beurs verloren in 24 uur 96% van hun waarde, 44.000 kleine aandeelhouders, dikwijls voormalige personeelsleden hebben hun spaargeld in rook zien opgaan. En de grote aandeelhouders? De vliegtuigen van Swissair stonden aan de grond, maar niet die van Crossair, een filiaal van Swissair. Het Crossair-aandeel schoot op 24 uur met 20% omhoog. Toeval of niet, maar de banken UBS en Crédit Suisse, de prioritaire schuldeisers van Swissair, kregen ter com-pensatie 70% van de aandelen van Crossair. Crédit Suisse en UBS incasseerden dus een beursmeerwaarde van 20% in 24 uur tijd!

Enkele dagen later ging ook City Bird over de kop. Daarbij verloren 610 arbeiders hun job. De aanslagen van 11 september hebben een versnellend effect gehad op de kapitalistische crisis die zich voordien reeds aan het ontwikkelen was. De luchtvaart en aanverwante sectoren, informatica, telecommunicatie, chemie en de automobielsector zijn het hardst geraakt. Honderdduizenden jobs zullen in rook opgaan.

Maar er is meer. De crisis van de kapitalistische economie zal de fiscale inkomsten van de staatskas uithollen. Nieuwe harde klappen in de openbare diensten, in de sociale uitgaven, in het onderwijs, de gezondheidszorg en de sociale zekerheid zullen volgen.

Alle loon- en uitkeringstrekkenden zullen dus geconfronteerd worden met een sociale oorlog uitgeroepen door de bazen en de regeringen. Dat alles in omstandigheden die bemoeilijkt zijn door de oorlog aangezien de regeringen hun besparingsmaatregelen en de bazen hun ontslagen doorvoeren met het excuus van "buitengewone omstandigheden".

Tien jaar geleden stelde het Belgische patronaat tijdens de Golfoorlog de indexkoppeling in vraag. Een ander dreigend gevaar voor de arbeiders is de beperking van het stakingsrecht, officieel omwille van de internationale situatie.

Laat er maar geen twijfel over bestaan. Zelfs indien België op dit moment nog geen troepen heeft ingezet, dan nog zijn de verklaringen van de Europese regeringsleiders op de top in Gent ondubbelzinnig: een onvoorwaardelijke steun aan de oorlogsoperaties van de VS en Groot-Brittanië. Het verdiepen van de crisis in combinatie met de oorlog is een dodelijke cocktail voor de arbeiders.

Meer dan ooit moeten we eraan herinneren dat deze oorlog niet de onze is. We veroordelen zonder de minste reserve de aanslagen tegen onschuldige burgers in de VS, net zoals we de bombardementen tegen de Afghaanse bevolking veroordelen. Laat ons echter niet vergeten dat onze vijand zich in de beheerraden van banken en multinationals bevindt en dat hij bereid is tot alles om zijn winst in stand te houden.

Guy Van Sinoy