Hoe langer de oorlog duurt, hoe meer de beelden van onschuldige slachtoffers - vrouwen, kinderen, uitgehongerde en door de winter bedreigde Afghaanse vluchtelingen,... - op het bewustzijn van arbeiders en jongeren gaan wegen, hoe meer vragen gesteld zullen worden en hoe meer het verzet tegen de oorlog tot uitdrukking zal komen. Maar wat moet het karakter van een vredesbeweging tegen de oorlog in Afghanistan zijn? Is het voldoende om geweld te verwerpen in gelijk welke vorm? Hoe bestrijd je de voedingsbodem voor terrorisme? En als we zeggen dat "een andere wereld nodig is", welke wereld bedoelen we dan?

De eerste betogingen zijn groter dan voorgaande bewegingen tegen een imperialistische oorlog. 50.000 betogers in steden als Londen en Berlijn, 10.000 in Amsterdam, een verpletterende 500.000 in Italië,... De activisten en de nieuwe laag radicale jongeren, die de strategen van het kapitaal in het defensief duwden met massale betogingen tegen internationale instellingen, betogen samen met migranten en mensen die voor het eerst aan een betoging deelnemen. Geschokt en verontrust zijn ze door de willekeur waarmee de VS haar wil oplegt aan de arme, door jarenlange oorlogen en burgeroorlogen geteisterde Afghaanse bevolking.

Opvallend is de goede ontvangst van socialistische ideeën. In Gent ontlokken sprekers van LSP en Internationaal Verzet na de anti-kapitalistische betoging "tegen oorlog en uitbuiting" enthousiast applaus bij veel jongeren. In landen als Italië en Griekenland gaat ook een belangrijke laag van arbeiders de straat op, een weerspiegeling van de groeiende polarisatie en het hoger niveau van sociale strijd in die landen.

Dat er al zoveel mensen de straat opgaan nog voor er een groot aantal grondtroepen door de VS worden ingezet, geeft aan wat, potentieel, duizendvoudig zou mogelijk zijn als de vakbonden hun leden zouden informeren en mobiliseren tegen de oorlog. En tegen de uitbuiting hier en in de rest van de wereld, die onvermijdelijk tot maatschappelijke ontwrichting leidt. Bij Sabena ervaren ze aan den lijve de "sociaal-economische terreur" die de kapitalistische crisis aan werkende mensen oplegt.

Veel jongeren en bewuste arbeiders hebben nu al begrepen dat je terrorisme en oorlog niet kan uitschakelen zolang de helft van de wereld in armoede, ellende en hongersnood wegteert en de burgerij zichzelf realiseert dat ze ook in de westerse landen een sociaal kerkhof zal moeten organiseren. Ze is vastberaden om de effecten van een gelijktijdige recessie in de ontwikkelde wereld op de arbeidersklasse af te wentelen.

Tegelijkertijd leeft bij de burgerij, en vooral in de VS, de vrees voor een nieuw Vietnam-scenario, waarbij men wordt meegesleurd in een uitzichtloos conflict dat steeds meer Amerikaanse lijkzakken vereist. Dit zal, nu de oorlog niet voor de Afghaanse winter kan worden beslecht, de eerste langdurige VS-interventie worden sinds de oorlog in Vietnam. We mogen niet vergeten dat de massale protesten van studenten, arbeiders en oorlogsveteranen destijds tot een situatie leidden die door het Pentagon als "pre-revolutionair" werd omschreven. Historisch is er een verband tussen oorlog en massabewegingen, kijk ook naar de Russische revolutie.

In België kwam de officiële vredesbeweging na een eerste succesvolle betoging niet meer de straat op. Schrik om een beweging te lanceren die ze zelf niet meer volledig zou kunnen domineren, nu sommigen erop rekenen door de regeringspartijen SP en Agalev diep in de ogen te worden gekeken wanneer het erop aankomt een zitje aan allerhande onderhandelingstafels te verwerven? De betoging op 14 december tegen de EU-top in Brussel wordt hierdoor ook de eerste grote, internationaal getinte betoging tegen de oorlog.

Pacifisme vertrekt van nobele bedoelingen, maar is weinig effectief in een wereld die bol staat van de onoplosbare tegenstellingen. Tegen het systeem dat oorlogen creëert, zal strijd moeten worden geleverd. Die strijd zal onvermijdelijk botsen op weerstand van de kapitalisten. Enkel de arbeidersbeweging heeft de sociale macht om de productie in de fabrieken, de scholen en de kantoren stil te leggen en, bewust georganiseerd, de overgang naar een andere maatschappij zo pijnloos mogelijk te maken. Een cruciale taak in het protest tegen deze oorlog is de opbouw van nieuwe, massale arbeiderspartijen gewapend met een socialistisch programma dat de wereld die sprong naar menselijke beschaving kan laten maken en wereldwijd de productie en organisatie van de samenleving in handen legt van de arbeidersklasse en de onderdrukten.

Peter Delsing