Van 9 tot 13 november was er in Qatar een topmoeting van de Wereldhandelsorganisatie om de liberalisering van de wereldhandel te bespreken. In 1999 werd al eens een poging ondernomen om de openbare diensten te privatiseren in het kader van het General Agreement on Trades en Services (GATS) in Seattle. Dertigduizend jongeren en vakbondsmilitanten konden door een vreedzame maar kordate actie verhinderen dat de politieke leiders van de machtigste landen konden beslissen tot een wereldwijde uitverkoop van de openbare diensten.

In Argentinië is de regering met handen en voeten gebonden aan de leningen en de daaraan verbonden voorwaarden van het IMF en wordt er drastisch bespaard in de openbare sector. De pensioenen van de alle ambtenaren worden met 12 % "ingekrompen" en in het onderwijs worden er op alle niveau's drastische besparingen opgelegd. De bevolking protesteert massaal via algemene stakingen en wegblokkades.

Ook in West-Europa worden hele sektoren van de openbare diensten opgeofferd aan de belangen van het privé-kapitaal. De nationale telefoonmaatschappijen, die met belastingsgelden werden uitgebouwd, werden als eerste geprivatiseerd. In verschillende landen ging dit gepaard met duizenden tot tienduizenden jobs die definitief verloren gingen. Bij de nationale vervoersmaatschappijen worden de rendabele takken afgesplitst en voor een appel en een ei verkocht aan privé-investeerders. In Groot-Britannië bleek de verkoop van de nationale spoorwegmaatschappij een Railtrack, een privé-concern een enorme flop. In een nietsontziende jacht op een verhoging van de winst werd 21% van het onderhoudspersoneel ontslagen en kwam de veiligheid van de passsagiers en de dienstverlening op de tweede plaats. Na treinongevallen in Paddington en Hatfield met verschillende doden bleek uit een opiniepeiling dat 76 % van de Britten van mening is dat de overheid terug controle moest krijgen over de uitbating van de spoorwegen.

Geen enkel sector van de openbare diensten ontsnapt aan de privatiseringsdrang: in Italië wordt overwogen om de staatsmusea te privatiseren en in België stelt de Belgian Post Group (De Post!) het Early Post systeem voor waarbij de gepriviligeerde gebruiker via een maandelijks abonnementsgeld van enkele duizenden franken voor de gewone gebruiker zal bediend worden.

Sinds de ondertekening van de Bologna-verklaring is ook de privatisering van het hoger onderwijs in Europa in een stroomversnelling gekomen. De Vlaamse universiteiten moeten in sneltempo klaargestoomd worden om de concurrentie te kunnen aangaan met de elite-instellingen in de Verenigde Staten. Dit alles gebeurt zonder de minste inspraak van de studenten en het onderwijzend en technisch personeel.

De Europese Unie bereidt de weg voor een duaal onderwijssyteem met duur en kwalitatief hoogstaand onderwijs voor de happy few en een tweederangsonderwijs voor de massa's. Jongeren zullen in drie jaar tijd klaargestoomd worden voor de arbeidsmarkt en via het systeem van life-long-learning op eigen kosten bijscholing moeten om de noden van de (hoogtechnnologische) industrie te voldoen.

Stef Saliën