Het verhaal van het faillisement van Sabena is niet zo uitzonderlijk, bekeken vanuit de kapitalistische logica. Begin jaren’90 werd Air France binnengehaald als partner van Sabena. Een paar jaar later werd Swissair binnengehaald als reddende engel. Swissair kreeg net iets minder dan de helft van Sabena in handen. Swissair heeft Sabena jarenlang leeggezogen. Nutteloze vliegtuigen werden in gerbuik genomen, de meeste daarvan werden geleased bij een dochter van Swissair. In de Belgische regering is er een speciale minister, Rik Daems die de verkoop van Belgacom, De Post, de NMBS en Sabena moet regelen.

Er is echter meer aan de hand in de sector van de burgerluchtvaart. Het probleem is onder andere dat de kosten van de gebouwen, vliegtuigen, materialen voor de maatschappijen steeds groter zijn worden en het aandeel van de arbeidskost steeds minder. Het is echter op de arbeid dat de kapitalist zijn winst haalt. Daardoor werd het enerzijds moeilijker om winst te maken en moest het personeel steeds meer inboeten om de winst te garanderen. Loonsinleveringen, meer flexibiliteit, besparingen waren het gevolg.

Daarnaast was er inderdaad de mogelijkheid van Swissair, om Sabena leeg te roven. De Belgische regering liet dit gebeuren en is dus ook rechtstreeks mee verantwoordelijk voor het failliet van Sabena! Door de liberalisering en privatisering van de openbare diensten, worden de maatschappijen blootgesteld aan de genadeloze concurrentie ondermeer via een prijzenslag. In een geliberaliseerde markt wordt bovendien bespaard op veiligheid. Om concurrentieel te blijven, moet men immers goedkoper proberen te zijn dan de concurrent. Besparen op veiligheid is één mogelijkheid. Dit is niet enkel zo in de luchtvaart maar werd al ten overvloede bewezen na de privatisering van de Britse spoorwegen waar reeds verschillende ongevallen gebeurden. Stijgende onveiligheid in de luchtvaartsector zal direct meer leiden tot dodelijke ongevallen.

Na de aanslagen van 11 september zit de luchtvaartsector nog in een diepere crisis. De teller van de ontslagen in de sector stond vooraleer Sabena failliet ging wereldwijd al over de 100.000 ontslagen. De crisis was echter al lang voor 11 september begonnen, de aanslagen versnelden enkel het proces. De situatie in de Verenigde Staten zal model staan voor Europa. In de VS blijven nog een 6-tal maatschappijen over. Fusies waren er de voorbije jaren al frequent, en nog is het proces niet ten einde. Eén van de topmannen van American Airlines legt zelf de vinger op de wonde: “hoe moet je het personeel wijsmaken dat je geen geld hebt om hen in dienst te houden maar wel om een andere maatschappij te kopen.” Dit zijn de regels van de kapitalistische logica: de kleine, zwakke spelers worden van de kaart geveegd of opgekocht. Voor de arbeiders van deze bedrijven blijft een sociaal drama over.

In Europa zal eenzelfde proces reeël worden: een aantal grote Europese luchtvaartmaatschappijen, waarbij geen plaats meer is voor nationale maatschappijen (zoals Sabena bvb.).

Momenteel zijn het ook de low-costmaatschappijen (zoals Ryanair) die profiteren van de situatie. Zij zijn het model voor de toekomst: snel opstijgen en landen waardoor het personeel aan boord wienig rustpauzes kent, geen maaltijden waardoor er bespaard wordt op catering, geen genummerde plaatsen zodat men minder administratiekosten heeft, minder veilig,....

Faillisementen zijn bovendien een instrument geworden van het kapitalisme; de negatieve ondertoon is verdwenen.Men laat het bedrijf failliet verklaren, laat de curatoren het lastige werk doen, men is niet meer gebonden aan overeenkomsten met het personeel (loonsvoorwaarden) en men begint kort daarop met een nieuwe naam.Deze tactiek is geen uitzondering meer maar wordt meer en meer toegepast. De arbeiders zijn steeds het slachtoffer.

Internationale solidariteit, niet alleen in woorden maar ook in daden, moet hierop het antwoord zijn. Dat strijd loont hebben de arbeiders van Clabecq aangetoond. De syndicale strijd moet echter ook een politiek verlengstuk krijgen die de belangen van de arbeiders verdedigt. Op welke politieke partij kan men bijvoorbeeld nog rekenen. Van de eerste tot de laatste, gaan ze mee in de logica van privatiseren. De betogingen tegen de EU van 13 en 14 december zijn een belangrijk mobilisatiepunt en moeten aangegrepen worden om met tienduizenden te protesteren tegen dit beleid en te pleiten voor een socialistisch alternatief, niet gebaseerd op winst.