Stelen van de armen om te geven aan de rijken.
"Bij Lernout & Hauspie waren niet alle lonen hoog, maar lagen royale aandelenopties klaar voor de werknemers. De verleiding was groot. En de vakbonden, die waarschuwden voor de gevaren van deze vervanging van het klassieke loon door een hoogst onstabiele vorm van inkomsten, werden weggelachen door de niet-gesyndiceerden. Zij waren de miljonairs. Op papier althans. Want nu zijn ze alles kwijt. Dit debacle is pijnlijk voor alle betrokkenen. Maar het is een grote les voor alle andere werknemers". Dit verklaarde ABVV-secretaris Carlos Polenus aan De Standaard (1/12/00).
door Jo Coulier
We zullen niet treuren om de rijken die hun belegging in rook zien opgaan. Maar wie zal de grootste verliezer zijn? In de eerste plaats het personeel dat gedeeltelijk met aandelen(opties) vergoed werd, die nu zo goed als waardeloos zijn en dat een onzekere periode tegemoet gaat, waarbij een faillissement het meest waarschijnlijke scenario is. Anderzijds zullen ook de vele "kleine" beleggers, mensen zoals u en ik, arbeiders en kleine zelfstandigen die hun spaarcenten belegd hadden of zelfs leningen aangegaan waren om aandelen te kopen de dupe zijn. Maar waar is het geld dan naartoe ?
Het is in ieder geval niet in rook opgegaan zoals sommige kranten beweren. Het ziet ernaar uit dat hetzelfde gebeurt als bij het Nederlandse World Online waar de stichter-manager de beurskoersen opdreef om zelf een pak van haar aandelen te verkopen en zo rijk te worden. De Westvlaamse rijke beleggers die aandeelhouder van Lernout en Hauspie waren, hebben een voldoende groot aandelenpakket op het hoogtepunt van de beurs gedeeltelijk verkocht aan een massa kleine beleggers om zelf winst te maken. M.a.w. zouden we kunnen zeggen dat ze de omgekeerde Robin Hood spelen, stelen van de armen om te geven aan de rijken. Het geld is dus niet in rook opgegaan maar overgeschreven naar de rekening van de rijke beleggers die tijdig verkochten.
Waarom stegen de beurskoersen zo uitzonderlijk en waarom daalt de beurskoers nu zo drastisch?
Is het een complot van de Amerikaanse inlichtingendienst, zoals sommigen nu beweren, dat LHSP nekt? De oorzaak is simpel. Sinds een tweetal jaar is er een enorme campagne geweest om mensen aan te moedigen aandelen te kopen. Banken moedigden hun klanten en personeel aan massaal te beleggen in aandelen. Sinds de val van de muur beschouwden de kapitalisten hun systeem als het enige werkbare en moedigde men iedereen aan om ook "kapitalist" te worden door aandelen te kopen. Terzelfdertijd zagen we een economische groei die dit nog aanmoedigde en door het massaal kopen van aandelen kregen bedrijven cash om te investeren waardoor we twee bewegingen kregen die elkaar versterkten.
Maar vroeg of laat willen de investeerders ook vruchten plukken. Blijvende hoge prijzen voor aandelen zijn enkel maar te rechtvaardigen als er hoge winsten kunnen uitgekeerd worden. In een kapitalistisch systeem komt er altijd een periode van verminderde groei of zelfs recessie. Het ziet ernaar uit dat de verminderde winst-vooruitzichten de daling van de beurskoersen in gang gezet hebben. De economische groei bedroeg in de periode 1950-'73 gemiddeld 5%. In de periode 1973-'85 was dit nog 3,1% en tussen 1985-'98 nog maar 2,8%. Dit terwijl de beurskoersen nog nooit zo hoog geweest zijn (in verhouding tot de uitgekeerde winsten) als in de laatste jaren. Het is duidelijk dat er absoluut geen verband meer is tussen economische vooruitzichten en beurskoersen, vandaar deze scherpe daling.
Waarom gaat LHSP zo drastisch bergaf ?
Lernout en Hauspie is een van die bedrijven die men bejubelde als "nieuwe economie". In de beginfase van de informatica kon je inderdaad met weinig middelen een bedrijf opstarten om software te schrijven. Maar naarmate de markt verzadigd raakte, werden ook in de informaticasector grote kapitalen noodzakelijk om verder te investeren en de concurrentie de baas te blijven. Een andere taktiek was proberen je concurrenten op te kopen en zo een monopolie te verwerven. Via geleend kapitaal en kapitaal dat opgehaald werd op de beurs kochten bedrijven andere bedrijven op voor waanzinnige bedragen. Op die manier werd LHSP eigenaar van het Amerikaanse Dictaphone en Dragon. Maar eens je de bedrijven bezit, moet je ook nog je producten kunnen verkopen en winst maken om het geleende geld en de aandeelhouders terug te betalen. Daar wrong het schoentje voor onder meer LHSP. De opgeblazen omzetcijfers in Korea deden het bedrijf de das om.
Pensioenfondsen investeren ook massaal in aandelen
Sinds de jaren '80 bouwt men de sociale zekerheid systematisch af en wordt
de bevolking aangemoedigd om aan pensioensparen te doen. Ook de overheid
en bedrijven starten met pensioensparen voor hun personeel. Het massaal
op de markt brengen van middelen in pensioenfondsen die voor een groot
deel wegens de zogezegde enorme opbrengsten in aandelen belegd werden,
hebben ook de beursstijging beïnvloed. De vraag is nu wat er zal ge-beuren
met de uitkeringen van de fondsen eenmaal blijkt dat de opbrengst niet zo
schitterend meer is.