Het personeel van Sabena was de laatste maanden het slachtoffer van chantage van de bovenste plank. Ze werden voor de ultieme keuze gesteld : of ze zouden akkoord gaan met het besparingsplan Blue Sky (maar liefst 2,2 miljard fr, met drastische gevolgen voor loon en arbeidsvoorwaarden) of de overheid en de Sairgroep zouden hun 10 miljard geplande investeringen intrekken, met faillissement tot gevolg. Los van de gehanteerde methode moet wat gebeurt is bij Sabena ons tot nadenken aanzetten.

Toen de Sair-groep zich in Sabena wenste in te kopen, werd dit aangebracht als de weg vooruit voor Sabena. Meer privé betekende immers meer doorzichtigheid, meer efficiëntie en meer economische welvaart. De personeelsleden leverden in, dui-zenden jobs gingen verloren, maar Sabena ging vooruit: het aantal vluchten piekte, tegen alle verwachtingen in, van record naar record.

Het argument dat liberalisering en (gedeel-telijke) privatisering uiteindelijk slechts kon uitmonden in verscherpte concurrentie met desastreuse gevolgen voor het personeel, niet enkel bij Sabena maar bij het personeel van iedere vliegmaatschappij, werd van de tafel geveegd. Immers, personeel en ondernemer hebben beide belang bij een bloeiende winstgevende maatschappij.

Ondertussen weet men beter. Sair-groep is slechts geïnteresseerd in Sabena als die er in slaagt zich staande te houden op die vrije markt. Het personeel van de ene groep wordt tegen de andere uitgespeeld. Piloten bij Lufthansa en Air France vliegen alleen met 1 piloot reserve dus ... bij Sabena moet dit ook lukken. Dat piloten in het verleden goede redenen hadden om te eisen met 2 piloten te vliegen, plus 2 piloten als reserve mocht er iets verkeerd gaan, wordt als «verspilling» beschouwd. Hetzelfde geldt voor de rusttijden en het max. toegelaten aantal vluchten. Dit besparingsplan maakte komaf met deze en vele andere verworvenheden.

Grote privé-spelers op het veld zoals Sair zijn meedogeloos. Ondanks het aanvaarden (niet goedkeuren !) van het plan kregen de personeelsleden geen enkele garantie voor de toekomst. Sair weigert zich vast te pinnen. Ze zijn ook niet gek. Concurrentie eist van hen het maximum : of zich in stand houden of zelf ten onder gaan. Een besparingsplan bij de één leidt tot besparingsplannen elders. Wanneer is de cirkel rond?

De personeelsleden een gebrek aan strijdvaardigheid verwijten zou te gemakkelijk zijn. Iedereen wenst zijn job te behouden. De vakbondsleiding echter bejubbelen voor het onderhandelingswerk van de laatste jaren is een stap te ver. Zowel overheid als vakbondsleiding zijn mee in de logica van de vrije markt gestapt om dan te proberen die te corrigeren. Wij vinden dat hier vooral de verworvenheden van de personeelsle-den "weg"gecorrigeerd worden, met een «wild» kapitalisme en bijgevolg brute chantage tot gevolg.

Door Els Deschoemacker