Oostendse model van werklozenaanpak: "een scheet in een netzak”
Voor de verkiezingen pakte Johan Vande Lanotte en bij uitbreiding heel zijn partij uit met het Oostendse model om jonge werklozen strikt te begeleiden. Dat leidde volgens de SP.a tot een spectaculaire daling van de jongerenwerkloosheid in de kuststad. Nu blijkt uit cijfers van de socioloog Jan Hertogen dat dit niet klopt. Er was sprake van een “grote verdwijntruc”. De hele heisa rond de doeltreffende aanpak is dus wat men in de lokale volkstaal een “scheet in een netzak” noemt.
Jan Hertogen doorspitte de cijfers over de jongerenwerkloosheid in Oostende. Dat leidde tot verrassende conclusies. De afgelopen maanden kregen we immers te horen dat de jongerenwerkloosheid in de kuststad sterk afnam omwille van de intensieve begeleiding van jonge werklozen. Oostende kent een vrij hoge werkloosheid en voor jongeren is er amper werk te vinden, de mogelijkheden voor degelijke jobs aan goede lonen zijn al helemaal beperkt.
Toch zou de aanpak in Oostende successen hebben opgeleverd. Jongeren kregen opleidingen, vacatures werden via SMS verstuurd,… Dat zorgde voor een aantal schorsingen van jonge werklozen, maar ook op andere vlakken werden de cijfers vertekend. Jongeren werden uit de statistieken gehaald zonder dat ze werk hadden. Werklozen die deelnamen aan sollicitatietrainingen of die individueel werden opgevolgd werden omschreven als “werkzoekenden in opleiding”. Hierdoor verdwenen ze uit de werkloosheidscijfers zonder te werken. Creativiteit hebben de Oostendse cijferaars dus zeker wel!
De realiteit is minder rooskleurig als de statistieken. De jongerenwerkloosheid nam afgelopen jaar met 11% toe in Oostende. In mei 2007 was er een sterke afname en waren er nog 232 jonge werklozen in Oostende, in september waren dat er echter 561. Vanwaar die verdubbeling? De cijfers van september blijken meer aan te sluiten bij de realiteit en liggen in de lijn van de cijfers van vorige jaren: in september 2006 waren er 511 jonge werklozen. Die stijging tegenover 2006 maakt dat Oostende bijzonder slecht scoort op het vlak van jongerenwerkloosheid, en dat ondanks alle retoriek over successen.
Vande Lanotte moet nu erkennen dat er fouten zijn gebeurd: hij erkent dat er statistische problemen geweest zijn, die op een bepaald moment een verkeerd beeld gaven van de jeugdwerkloosheid in Oostende. “Maar die problemen zijn opgelost”, aldus Vande Lanotte. De Oostendse SP.a-kopman blijft de aanpak verdedigen en stelt dat de werkloosheid in Oostende op langere termijn gedaald is, een fenomeen dat overigens zowat overal in Vlaanderen aanwezig is.
Er wordt echter niet geantwoord op de vraag hoe met cijfers wordt gegoocheld om bepaalde standpunten te onderbouwen. Het “succes” van de Oostendse aanpak van jongerenwerkloosheid, blijkt helemaal geen succes te zijn en het aantal jongeren zonder werk blijft toenemen. Niet de werkloosheid, maar de werklozen worden uit de statistieken gehaald. Dat typeert het beleid: in plaats van iets te doen aan de werklozen, keert het zich tegen de werklozen!
Satire: Oostende activeert nu ook meeuwen. Groot succes
Socioloog Jan Hertogen heeft de SP.a-coryfeeën een stevige loer gedraaid. De man was zo attent om uit te pluizen dat het Oostendse model voor de activering van werklozen een tikkeltje werd overroepen.
Jongeren die simpelweg aan "jobhuntingsessies" deelnamen - collectief leren hoe je moet solliciteren - werden door Vande Lanotte en co in een handomdraai uit de statistieken geschrapt. Niets in de handen, niets in de mouwen. Foetsie, werklozen! De lokale Groen!-afdeling beweert dat simpelweg een sms'je ontvangen met een jobaanbod voldoende was om als werkloze uit de statistieken te worden geschrapt.
(Vraag in de marge: is Vande Lanotte zo professor geworden? Wat zou hij doen met studenten die hun thesis op dergelijke "creatieve" manier in elkaar knutselen?)
Een en ander werd door de SP.a in scène gezet om vlak voor belangrijke verkiezingen met positief nieuws de media te halen. Het gaat nog net niet om het Pentagon dat baby's in Koeweit naast hun couveuse legt om zich in de Eerste Golfoorlog tegen Irak te kunnen storten, maar VDL en VDB - Vande Lanotte en Vandenbroucke - zijn goed op weg. Marketingtechnieken op z'n Goebbels: de bevolking wetens en willens bij de neus nemen mag. Enkel het effect telt. Is dat de sociaaldemocratie anno vandaag?
Misschien wordt het tijd om nog wat dieper te graven omtrent die activering. Hoeveel van die werklozen zitten vandaag in het ultraflexibele systeem van de dienstencheques, of andere vormen van deeltijds werk? Het systeem van de dienstencheques bereikte in juli alvast een recordniveau in Vlaanderen. Wallonië en vooral Brussel lopen op dit vlak nog wat achter.
En hoeveel van die geactiveerde werklozen werden er botweg geschrapt, en gedumpt bij het OCMW? De vorser in ons zou dat ook wel eens willen weten.
Meeuwen doen het beter, in Oostende
Gelukkig kan VDL's Oostendse SP.a-afdeling intussen wel een ander succesje melden. 93,4% van de meeuwenpopulatie werd geactiveerd in de koningin der badsteden (zie foto), zo wist de ex-voorzitter in een persbericht te melden. "De kans dat deze meeuwen nog gretig op onze kop zullen schijten, excuseert u mij voor het woord, is daarmee aanzienlijk toegenomen op de korte termijn. Maar op de lange termijn zie ik, ook als academicus, enkel voordelen.
Immers, de meeuw kan door onze jobstrategie niet meer lui aan de waterlijn blijven drentelen en een beetje niets doen. Wij verwachten van onze gevederde vrienden een proactieve aanpak in het zoeken naar werk en van die lekkere wormpjes. Onze diensten zullen de vogels, waarvan sprake, niets vermoedend in de duinen overvallen. Zij zullen hen kleine jobs aanbieden, zoals het schoonmaken van vuilnisbakken in de horeca. Of het afrijden van overtollig gras in de vakantievilla's van de rijken.
Voor die laatste functie kunnen de meeuwen vanzelfsprekend een beroepsopleiding volgen bij de VDAB. Weigering van een van deze functies zal door ons, streng maar rechtvaardig, worden doorgespeeld aan de zopas opgerichte Speciale Zeevogeldienst van de RVA. Op deze manier kan eventueel met sancties tegen de werkonwilligen onder de meeuwen worden opgetreden. Het mag wel eens gedaan zijn met zomaar afwachten in duin of polder, werk is werk. En dat geldt evengoed voor onze befaamde meeuwen. (plets, plets)
Iedereen gelijk voor de wet. (plets)
Shit."