NIEUW OP DE BOEKENSTAND
De Tao van Wallerstein is een antwoord op de ideeën van de Amerikaanse historikus en filosoof, Immanuel Wallerstein, zoals hij ze zelf in 1983 heeft samengevat in zijn boek Historisch kapitalisme. Samen met andere sch rijvers, zoals de vroegere Egyptische minister Samir Amin en Giovanni Arrighi wil Wallerstein, vooral door middel van het historisch onderzoek naar de oorsprong en de algemene wetmatigheden van het kapitalisme, aantonen dat de analyses van M arx en deze van de meeste marxistische denkers na hem, tekortschieten in het begrijpen van de moderne samenleving. In de plaats van het klassieke historische materialisme van Marx stelt Wallerstein de zogenoemde Wereld-Systeem Analyse. Zo is deze " nieuwe school" er heilig van overtuigd dat het niet de arbeidersbeweging is die de samenleving zal veranderen, maar de "bredere familie van anti-systeembewegingen", zeg maar: de nieuwe sociale bewegingen op wereldschaal. In plaats van de wereldgebeurtenissen te verklaren door middel van de ekonomische wetmatigheden en klassentegenstellingen binnen het kapitalisme in het algemeen, spitst Wallerstein zijn aandacht eenzijdig toe op de Noord-Zuid problematiek ... weliswaar een zeer belangrijke p roblematiek, een hoofdproblematiek zelfs, maar geen vruchtbaar uitgangspunt om een hele maatschappijkritiek op te baseren. Het resultaat van Wallersteins theoretische omzwervingen is dan ook maar een mager beestje vergeleken bij de klassieken uit de marxistische traditie; zijn analyse staat bol van de onduidelijkheden, vaagheden en ideeën die ronduit verkeerd of achterhaald zijn.
In feite is de leer van Wallerstein, die ook in België een steeds meer voelbare ondersteuning begint te krijgen van "linkse" intellektuelen die hun vertrouwen in de arbeidersbeweging verloren hebben, niets anders dan de zoveel ste uitgave van wat de marxisten met een moeilijk woord ecclecticisme noemen: het samenrapen van (al dan niet verdraaide) inzichten van het marxisme met totaal versleten burgerlijke ideeën. En het is maar een kwestie van tijd eer de meest poli tiek bewuste arbeiders op hun vakbondsvormingen e.d. één of andere versie van dit zoveelste "alternatief" op het marxisme door de strot geramd zullen krijgen.
In de Tao van Wallerstein worden de denkfouten van de Wereld-Systeem Analyse verklaard door de logika die ze hanteert. Maar de filosofische passages, die zelf zo verteerbaar en begrijpelijk mogelijk zijn opgesteld, worden na tuurlijk verhelderd door in te gaan op meer konkrete kwesties, zoals de problematiek van de uitbuiting, de positie van de vrouw in de maatschappij, de rol van de strijd tussen de arbeiders en de bazen, enz.