Het staat ruim 20 jaar vast dat dioxines reeds in kleine hoeveelheden extreem giftig en kankerverwekkend zijn. En toch overschrijdt de uitstoot van de afvalverbrandingsovens van Edegem en Wilrijk respektievelijk reeds 27 en 17 jaar lang 40 maal de wettelijk toegelaten norm van 0,1 nanometer.
Pas toen het protest van de getroffen wijken niet meer te dempen viel, kondigde Vlaams minister van Leefmilieu Theo Kelchtermans in november '97 de tijdelijke sluiting aan van de ovens in Edegem, Sint-Niklaas, Wilrijk, Oostende en H outhalen. De overige die onder de 2 nanometer, maar nog ruim boven de wettelijke norm vervuilen, mogen openblijven.
Van de aangekondigde sluitingen werd nog geen enkele uitgevoerd. Ondertussen wordt er geschermd met allerlei op bestelling geschreven "wetenschappelijke" rapporten die het gevaar van de ovens moeten ontkennen of minstens relativeren .
In de Wilrijkse Neerlandwijk nabij de ISVAG-verbrandingsoven spreken de feiten voor zich. Het aantal geboorteafwijkingen, gevallen van leukemie, alergie, astma en wiegedood ligt aanzienlijk hoger dan in andere wijken. De gezondheids klachten zijn perfekt vergelijkbaar met deze van de Duitse industriestad Kehl die onder de rook van twee ovens in het Franse Straatsburg ligt.
Gui Dillen van de Wilrijkse aktiegroep "De Pijp Uit" eist in Humo (5 nov.97) terecht de onmiddellijke sluiting van de oven. "Als ik iemand vergiftig, draaien ze mij de nor in; in Wilrijk hebben onze bewindslui gedurende jaren een he le woonwijk mogen vergiftigen. Als Kelchtermans die ovens niet sluit, is hij in onze ogen een misdadiger."
De meeste verbrandingsovens zijn volstrekt overbodig. Diverse milieudeskundigen wijzen erop dat een doorgedreven afvalpreventiebeleid de te verbranden restfraktie tot een vrij onschadelijk minimum kan herleiden.
Een preventiebeleid dat de verpakkingsindustrie regels oplegt en een systeem van uniforme en gebruiksvriendelijke retourverpakking organiseert, is wenselijk. Maar zolang de produktie en de verwerking van afval voor een aantal kapita listen een winstgevende zaak is, zal daar weinig van in huis komen.
Een illustratie hiervan is de legale omkoperij van het afvalkartel Fost-Plus die de gemeenten geld toestopt om hun brol selektief op te halen en de bevolking 50 fr. aan te rekenen voor een zak restfraktie.
De burgelijke politici spelen dit spelletje mee. Ook afvalverwerking is een winstgevende zaak geworden, en eenmaal de oven gebouwd, moet de investering renderen. Enkele werknemers van de Brugse IVBO-oven brachten onder de schuilnaam ABBA (Anonieme Bekommerde Brugse Afvalverbranders) een schandaal van formaat naar buiten. Maandenlang stond op het terrein achter de oven, een met een in de wind wapperend zeil afgedekte container radio-aktief afval afkomstig uit een rookgaskanaal. Het a fval was eerder door een schroothandelaar geweigerd.
De enige verklaring hiervoor kan zijn dat zwaarder radio-aktief industrieel afval gemengd werd met het te verbranden huishoudelijk afval. Volgens de informanten is deze praktijk schering en inslag, en is dit enkel mogelijk door de b ewust lakse houding van politiek benoemde kontroleurs. Ook in de afvalsektor vindt de burgerij wel haar politieke knechten voor wie de gezondheid van de bevolking pas relevant wordt wanneer het protest niet meer te dempen is.