Begin mei namen 500.000 arbeiders deel aan een staking die Denemarken bijna twee weken in zijn greep hield. De stakers vochten niet alleen voor het behoud van verworven rechten. Ze stelden ook offensieve eisen: vooral de eis voor een zesde week betaald verlof wist de Deense arbeiders - tegen een onwillige vakbondsleiding in - massaal te mobiliseren. Uiteindelijk moest het parlement eraan te pas komen om de staking buiten de wet te stellen.
Op 27 april ging het konflikt van start: een meerderheid van de arbeiders verwierp - voor het eerst sinds '61 - een kollektieve arbeidsovereenkomst tussen vakbondsleiding, regering en patronaat. De 'nee'-stemmers gingen daarmee openlijk in tegen het advies van de vakbondsleiding. 22 van de 23 syndikale voorzitters propageerden een goedkeuring van de overeenkomst, maar miskeken zich daarmee volledig op de stemming onder de leden. De arbeiders waren bereid om te vechten, en die bereidheid zond een schok door de gelederen van het establishment.
Op 1mei betoogden er 100.000 arbeiders in de hoofdstad Kopenhagen. "Het is korrekt om nu in staking te gaan. We willen een extra zesde week vakantie, niet alleen een vrije dag op kerstavond.", stelde een betoger. De staking veralgemeende zich naar meerdere sektoren (o.a. ook de transportsektor), waardoor het hele land gekonfronteerd werd met de ekonomische macht van een arbeidersklasse in aktie. Toen de spekulanten op de beurs eieren voor hun geld begonnen te kiezen, greep de Deense regering - die zich voordien afzijdig had gehouden - van bovenaf in: ze vaardigde een "noodwetgeving" uit die de staking in een opgelegd kompromis diende te begraven.
De wet gaat voorbij aan de voornaamste eis van de arbeiders: enkel arbeiders met een vaste job krijgen twee extra dagen verlof. Het patronaat gaat opnieuw met kado's lopen: ze krijgen subsidies om de bijkomende kosten te kompenseren.
Tijdens een staking in '85 probeerde de toenmalige rechtse regering de beweging eveneens met een uitzonderingswet te breken. Die beslissing produceerde een revolte aan de basis: honderdduizenden arbeiders namen deel aan stakingen en demonstraties. Tijdens de huidige staking was de bereidheid om verder te gaan zeker aanwezig, maar er ontbrak een leiding om dat verzet verder vorm te geven. De linkerzijde binnen de vakbond gaf enkel verbale kritiek op de regering: ze plande geen verdere akties.
Dat betekende het einde van de staking.
Ondanks het resultaat van de staking toonden de arbeiders hun potentiële kracht. Op 28 mei kent Denemarken een referendum over het Verdrag van Amsterdam: ook dan zou de regering wel eens een politiek signaal van de Deense werkende bevolking kunnen krijgen.
Peter Delsing