In september 1973 werd het de volksfrontregering onder leiding van Salvador Allende omvergeworpen door een militaire coup. Hoe was het mogelijk dat een regering die kon rekenen op zo'n brede steun van de Chileense massa's aan de kant gezet werd door ee n groep militairen zonder enige basis bij de bevolking? De Militant blikt terug op de gebeurtenissen van toen en trekt er lessen uit voor de arbeidersbeweging overal ter wereld.
Drie jaar voordien, in de verkiezingen van 1970, boekte de Unidad Popular van Allende - die de SP, de CP en enkele kleine kleinburgerlijke formaties zoals de Radikale Partij groepeerde - een verkiezingsoverwinning van formaat. De groeiende arbeidersstrijd en de daaruit volgende polarisering van de voorbije jaren leidde ertoe dat de arbeiders de links-reformistische retoriek van de christen-demokraten doorzagen en massaal stemden voor radikale verandering, voor het programma van Allende's front. De samenstelling van het volksfront (massa arbeiderspartijen enerzijds, kleinburgerlijke formaties anderzijds) maakte een tegenstelling van belangen binnen het front onvermijdelijk. Allende kwam echter aan de macht dankzij de steun van een strijdbare, radikaliserende arbeidersklasse die voortdurend druk zette op de regering om radikale maatregelen door te voeren. De nationalisering van de kopermijnen (voordien uitgebuit door VS multinationals) en andere sleutelsektoren van de ekonomie, herverdeling van het landbouwland uit handen van de grootgrondbezitters naar de boeren die het bewerkten en sociale maatregelen zoals het bevriezen van de huurprijzen en loonsverhogingen waren belangrijke verwezenlijkingen van en voor de Chileense arbeidersklasse. Het waren echter ook maatregelen die rechtstreeks ingingen tegen de belangen van de kapitalisten en de grootgrondbezitters, de heersende klasse. Allende maakte de kruciale fout te denken dat de revolutie die hij aan het doorvoeren was zonder meer geslikt zouden worden door de heersende klasse en het imperialisme (vooral de VS) die hun belangen en hun winsten zagen verloren gaan. Ondanks alle waarschuwingen (verschillende mislukte coups) bleef hij weigeren de bevolking te mobiliseren ter verdediging van zijn regime en bleef hij naïef naar voren schuiven dat het leger, wiens officieren en bevelhebbers de zonen waren van die heersende klasse, wel zou volstaan als verdediging. De werkelijkheid was anders. In september 1973, Allende was nauwelijks drie jaar aan de macht, werd door generaal Pinochet met steun van de CIA een militaire coup uitgevoerd. De strijd van de arbeiders ter verdediging van Allende werd gesmoord in bloed. Stokken halen het niet van tanks, hoe massaal het verzet tegen de militaire diktatuur ook was. De Chileense arbeidersklasse heeft Allende's naief geloof in "vreedzame hervormingen" duur betaald: in de eerste tien jaar van Pinochet's diktatuur werden 50.000 arbeiders vermoord, 100.000 mensen "verdwenen" en nog eens velen moesten uit het land vluchten.
Katia Hancké