De post van Minister van Binnenlandse Zaken lijkt wel een vloek mee te dragen. Nadat Vande Lanotte een «stapje opzij» moest zetten na de boswandeling van Dutroux, is nu ook het SP-zwaargewicht Tobback afgetreden. Hij wordt vervangen door Vlaams vice-pr emier en Minister van Onderwijs en Ambtenarenzaken in de Vlaamse regering Van Den Bossche. Door hun «vrijwillig» opstappen probeert de regering de aandacht af te leiden van de echte zaak: de reden waarom ze moeten aftreden.
Ja, «onze» SP-ministers hebben de «nieuwe politieke cultuur» begrepen. Zij nemen hun «verantwoordelijkheid» op. Niet de verantwoordelijkheid om een nieuw en ander beleid voor te stellen, maar hun «persoonlijke» verantwoordelijkheid: niet langer pop ulair zijn, betekent aftreden om de regering - en het beleid - in haar geheel te redden.
Tobback, bullebak van dienst in de regering én in de SP, is konsekwent. Hij blijft pal achter de beperking van het asielrecht staan staan. De CVP blijft haar bondgenoot trouw en wil hetzelfde beleid verder zetten. PSC en PS vragen een «verso epeling», maar blijven zeer vaag. Tobback heeft gelijk: als je mensen wil buitenhouden en buitenzetten, moet je bereid zijn het geweer - letterlijk! - op te nemen.
Deze stoelendans zal niets veranderen behalve dat het uiteraard een enorme verzwakking betekent voor de regering. Niet voor niets vroeg de regering hem zijn besluit tot aftreden in te trekken. Om zijn eigen verdere politieke karrière veilig te stellen, zat er voor Tobback echter niet veel anders op. Dehaene hoeft zich overigens geen zorgen te maken: Van Den Bossche is dan misschien wel de meest beruchte dronkaard en flierefluiter van de SP, hij staat ook bekend als een workaholic en hij heef t zijn bereidheid om diep te snijden in de verworvenheden van zijn eigen basis meer dan eens bewezen: de Vlaamse leerkrachten, scholieren en studenten kunnen ervan meespreken.
Hoewel een oplossing gevonden is, betekent deze hele zaak toch dat de huidige regeringskoalitie opnieuw een sterke figuur - en grote stemmentrekker - kwijt is geraakt. Logisch is het overigens niet: Tobback, net als Declerck en Vande Lanotte, deed niets anders dan het beleid voeren waar de hele regering achter staat. Een probleem dat zich stelt: zijn er nog «sterke figuren» nu de ene na de andere in totaal diskrediet valt?
Geen medelijden echter! Deze hele zaak toont nogmaals aan dat geen enkele partij een alternatief biedt op het huidige beleid. Alle kritieken die vandaag over de regering worden uitgegooid, zijn randkritieken. Enkele partijen - of individuele figure n - zullen nu wel op het protest springen en misschien wordt de wet Vande Lanotte onder druk van de akties «aangepast», wat een goede zaak is. Maar niemand spreekt over het fundamentele: vluchtelingen, net als migranten, worden opgevoerd als zondebok en a fleidingsmaneuver voor de echte problemen die met de komende krisis nog veel erger zullen worden: een groeiende groep mensen is arm of arm aan het worden, terwijl een kleine minderheid een steeds groter deel van de rijkdom opstrijkt.
Geen enkele partij stelt duidelijk dat het asielbeleid (zoals het justitiebeleid, het werkgelegenheidsbeleid, het onderwijsbeleid,...) enkel in het belang is van de patroons. Niemand legt uit dat de arbeidersklasse door een dergelijk beleid enkel verde eld wordt. Niemand legt uit dat meer middelen voor een menselijk asielbeleid geen bedreiging is voor de sociale uitkeringen aan Belgische (kans)armen. De enige bedreiging voor zowel de vluchtelingen die op zoek gaan naar een menswaardig leven als voor de Belgische arbeiders en jongeren zelf, zijn de bazen van de grote bedrijven en de banken die iedere besparing in de sociale sektor regelrecht in hun zak steken.