De regering Prodi is na twee en een half jaar ten val gekomen door een motie van wantrouwen in het parlement(313 tegen 312 stemmen), een rechtstreeks gevolg van de weigering van de Partido Rifundazione Communista (PRC) om verder steun te verlenen aan de besparingspolitiek van de regering.
Nu is een bizarre technokratische regering opgezet o.l.v. Massimo D'Alema, in de burgerlijke pers beschreven als "ex-communist". De "ex" in deze omschrijving blijkt duidelijk uit de beleidslijnen van de nieuwe premier. De Italiaanse ekonomie heeft als één van de eerste in Europa hevig te lijden onder de aanstormende economische recessie. D'Alema's "oplossing": de bazen betalen niet graag voor de krisis dus zullen de arbeiders en jongeren ervoor moeten opdraaien.
Dit beleid is slechts een voortzetting van het beleid van Prodi: enorme besparingen, pensioenverlaging, bedrijfssluitingen en privatiseringen,... De gevolgen voor de overgrote meerderheid van de bevolking zijn duidelijk: de levensstandaard is in de voorbije jaren gedaald, werkloosheid steeg tot 11% (officieel cijfer).
Tot nu toe kon de "centrum-linkse" regering dit besparingsbeleid zonder problemen doorvoeren: de vakbonden gaven geen piep en liepen de burgerij achterna in de recente CAO-onderhandelingen. De PRC, de enige politieke massapartij die in staat was een krachtig "njet" tegen de regering te formuleren, stapte in de regeringskoalitie en liet zich daar monddood maken.
Bij haar oprichting begin jaren '90 profileerde de PRC zich als een open en strijdbaar anti-kapitalistisch alternatief. De krisis binnen de Italiaanse Kommunistische Partij na de val van het stalinisme leidde tot een splitsing. Dat deel dat de strijd tegen het kapitalisme niet wou opgeven, verzamelde met de oprichting van de PRC massale steun. Het ledenaantal bedroeg al snel enkele honderdduizenden. De PRC speelde een belangrijke rol in de massabeweging die de door de fascisten gesteunde regering Berlusconi ten val bracht.
De daarop volgende verkiezingen brachten de verschillen binnen de PRC aan het licht. De reformistische rechterzijde wilde deelnemen aan de koalitie onder het mom zo de verworvenheden van de arbeiders te verdedigen, de revolutionaire linkerzijde waarschuwde dat de partij zich enkel zou verbranden en binnen de regering niets in de pap te brokken zou hebben. De feiten hebben de linkerzijde gelijk gegeven.
Hervormingen die de arbeidersklasse binnen het kapitalisme kan afdwingen zijn altijd tijdelijk. In een periode van ekonomische groei zal onder druk van de arbeidersklasse de burgerij nog tot toegevingen bereid zijn, maar wanneer de rekening van een ekonomische krisis gepresenteerd wordt, zullen de bazen steeds proberen deze te laten betalen door de arbeiders. De aanvallen van de voorbije jaren op sociale zekerheid, pensioenen, levensstandaard,... overal in Europa moeten in dit kader gezien worden.
Een partij als de PRC die nog geen duidelijke keuze heeft gemaakt tussen een "geleidelijke verbetering binnen dit systeem" (reformisme) of "een radikale omvorming van het hele systeem" (revolutionair), wordt in een dergelijk krisisperiode veel sneller tot een konklusie gedwongen. Veel mensen die politiek bewust worden, zien in eerste instantie wel iets in reformisme. In de praktijk blijkt deze strategie echter niet te werken. De konklusie die zich opdringt, is dat dit systeem rot is tot op het bot en dat enkel een fundamentele omwenteling iets zal veranderen.
Het is dit proces van bewustwording dat zich heeft afgespeeld binnen de PRC. De meerderheid van de leden, die aanvankelijk regeringsdeelname steunden, hebben ondertussen gezien wat dit heeft opgeleverd. De weigering van de PRC om nog langer medeverantwoordelijk te zijn voor de aanvallen van de burgerij weerspiegelt dit.
Deze beslissing leidde tot een breuk binnen de PRC. Het feit dat de nieuw opgerichte PCI, die meer van 60% van de PRC-parlementsleden vertegenwoordigt, nog geen 10% van de leden kan overtuigen, spreekt voor zich. Onmiddellijk na de breuk met de regering brachten PRC-aktivisten in Rome 200.000 man op straat om deze beslissing te ondersteunen.
Nu de PRC zich heeft losgemaakt van de banden met de burgerij staat de partij er veel sterker voor om de strijd te leiden tegen de nieuwe en zware aanvallen die de bazen zullen trachten te lanceren.