Tenzij je een «lange arm» hebt via de een of andere partij loopt de wachttijd om een sociale woning te krijgen algauw op tot enkele jaren. Jarenlang wachten dus, maar waarvoor? Tijdens de kampanje tegen de prijsverhoging van de vuilniszakken kwamen Militant Links-leden in kontakt met een heleboel bewoners van sociale woonblokken van diverse huisvestingsmaatschappijen. De verhalen die ze vertellen, en die we met onze eigen ogen hebben konden natrekken, zijn hallucinant. We spraken met drie mensen, één uit de woonblok van de Gentse Huisvestingsmaatschappij in de Bloemetjeswijk en twee mensen uit de appartementsgebouwen in Nieuw Gent van de woningsmaatschappij De Goede Werkmanswoning.
Christine woont samen met haar moeder, broer en haar dochtertje van 14 maanden in een appartement met 3 kleine slaapkamers in een sociale woonblok in de Bloemetjeswijk. Enkele maanden geleden merkte ze op dat vanachter haar kleerkast een zwarte vlek groeide. Schimmel. Bij nader onderzoek bleek de hele hoek waar de kleerkast stond beschimmeld te zijn.
«Ik had al maanden last van hoofdpijn. Ook mijn dochtertje was onverklaarbaar lastig. Nu weet ik waarom. Nu slaap ik in de woonkamer, mijn dochtertje slaapt bij mijn moeder, in wiens slaapkamer je nu met moeite nog kunt bewegen.»
In de kamer van haar broer regent het binnen. Redenen genoeg - naast de ontelbare «kleine ongemakken» door slecht onderhoud zoals daar zijn een verroeste badkuip (terwijl het hele gebouw, badkuipen inbegrepen, er nog maar 14 jaar staat!) waarvan de «herstelling» door de technische dienst van de maatschappij bestaat uit een paar likjes verf waarvoor meer dan 1.500 fr. werd aangerekend - voor de familie om naar iets anders op zoek te gaan.
«De technische dienst stelde mij een hoop vragen die moesten leiden tot de konklusie dat die schimmel er door mijn schuld zou zijn: «verwarm je die kamer wel?», «Je had er beter die kast niet tegengezet», ... Word je dan verondersteld je kast in het midden van de kamer te zetten? ! Uiteindelijk vertelden ze me dat er eigenlijk niets aan te doen was. Een man merkte op dat hij nog meegewerkt had aan de bouw en dat hij toen al wist dat het fout zou lopen: alles moest zo snel mogelijk gebeuren, werd weinig afgewerkt en het materiaal was van bedenkelijke kwaliteit.»
Haar zaak is echter «niet dringend genoeg» om snel een oplossing te voorzien. En het ziet er niet goed uit voor Christine. Het appartement van Dirk in Nieuw Gent - huur 11.700 fr./maand ! - is al beschimmeld sinds hij erin trok, namelijk in '89. «Toen ik erin kwam, was er net opnieuw behangen: niets aan te zien. Maar na een paar maanden brak de schimmel door. Niet moeilijk: het water stroomde soms over de muur.»
De lijdensweg van Dirk - en zo goed als alle gezinnen die in die hoek van het gebouw wonen - begon en is nog steeds niet voorbij. «Ik meldde het aan de maatschappij waar men mij steeds afscheepte. Als het regende, was het ekskuus «als het regent, kunnen we er niets aan doen. Kom eens terug als het droog is.» Als het dan droog was, kreeg ik te horen dat «ze niet kunnen zien waar het water juist vandaankwam». Ik moest maar eens terugkomen... juist ja, als het regent.»
«Eenmaal zijn ze het effektief komen «repareren». Toen het opnieuw begon te regenen, was de muur echter opnieuw zeiknat. De schimmel kwam terug. Ik heb het nu al opgegeven om nog nieuw behang te hangen. Vorig jaar in september heb ik nogmaals al mijn hoop en moed samengeraapt en opnieuw gebeld. Ik kreeg er het volgende te horen: «Je bent niet de enige, iedereen in jouw gebouw heeft er last van. Het is een globaal probleem waarop een globale oplossing moet gevonden worden». Ze hebben er in de woonmaatschappij een beetje teveel naar Dehaene geluisterd denk ik. Nu goed, er zou een studie verricht worden en een jaar later zou een oplossing komen. Nu vertelt men mij dat «het voor '99 zal zijn.»»
Toen we op nader onderzoek wilden uitgaan en ook bij buren van Christine aanklopten, bleken ook zij die problemen te hebben maar ze durfden niet getuigen. De mensen in sociale woningen - vaak in een zeer zwakke positie, levend van een uitkering van de werkloosheid, invaliditeit of OCMW - hebben al te vaak gehoord over uitzettingen. In Nieuw Gent is uitzetting van bestaansminimumtrekkers schering en inslag. In die mate zelfs dat ze «er bij het OCMW als volgt op reageren: «ja, het gebeurt konstant en je kunt er niets aan doen». ». Aan het woord is Katelijne uit Nieuw Gent. Zijzelf is een van de weinigen bij wie het niet is gelukt.
«Ik betaalde mijn huur - aan verminderd tarief gezien ik slechts het bestaansminimum trek - via bestendige opdracht en dacht dus dat alles in orde was. Tot ik ineens een brief kreeg van de maatschappij waarin stond dat ik achterstond met de huur en dat ik daarom mijn biezen mocht pakken. Uitzetting! Ik ging onmiddellijk langs bij de administratie. Dit moest een misverstand zijn ! Niets van, ze wisten zogezegd niet welk inkomen ik had, ik kon dan ook niet genieten van het verminderd tarief. Mijn huur was opgeslagen tot het gemiddelde: iets wat ik niet kon betalen. Ik heb hen nochtans het nodige dokument van het OCMW opgestuurd, zij beweren dat ze het niet hebben gekregen. Ik dacht nog steeds dat het wel in orde zou komen: ik kon immers bewijzen dat ik recht had op het verminderde tarief. Niets van dat alles. De advokate M. Steyaert van de woningmaatschappij vloog er onmiddellijk in: ze is een experte in het uitzetten van mensen, vertelden verschillende mensen mij, ook op het OCMW. Daar moest ik dan tegenin gaan met mijn pro deo-advokate.»
«Nog een geluk dat mijn advokate alles op alles heeft gezet. Bij de meeste mensen die door deze maatschappij met uitzetting werden bedreigd, kwam het niet eens tot een proces! Uiteindelijk heb ik voor die maanden waarin ze «niet wisten dat ik aan het OCMW stond» de opleg moeten betalen. Samen met de gerechtskosten bedroeg dat 27.000 fr., een harde financiële klap voor mij. Het is dankzij mijn advokate dat ik niet het geëiste bedrag van rond de 60.000 moest betalen: de maatschappij had bij haar rekening o.a. een wederverhuringsvergoeding gevoegd. Een wederverhuringsvergoeding terwijl je weet dat de lijsten voor deze woningen ellenlang zijn!»
«Uiteindelijk is het hier niet te doen. De studio's zijn waanzinnig klein, er is quasi geen verluchting. Ik ruik wat mijn buren klaarmaken om te eten! Alles is hier slecht onderhouden en ze proberen steeds zoveel mogelijk kosten op onze rug af te wentelen, zelfs al staat het in je kontrakt dat het kosten voor de maatschappij zijn. Maar welke bestaansminimumtrekker zal veel lawaai daarover maken als hij/zij weet dat uitzettingen hier een vaste politiek zijn?»