Op zaterdag 12 december, tijdens een radio-debat met Zenner, wierp je het idee op van een linkse eenheidslijst in te dienen voor de Europese verkiezingen. Waarom?
«In Clabecq hebben we de steun gekregen van linkse partijen en bewegingen die geen toegang hebben tot de macht. Anderzijds hebben de traditionele partijen hun volledige gewicht in de andere schaal gegooid. De strijd van de Beweging voor Vakbondsvernieuwing is eerst en vooral syndicaal maar hoe kun je syndicalist zijn zonder tevens aan politiek te doen. Er is een beweging van de burgers nodig die in staat over essentiële thema's te discussiëren en standpunten uit te werken: gezondheidszorg, onderwijs, werkloosheid. We zullen later zien waarop dat uitdraait, maar op dit moment kunnen we noch een partij decreteren, noch afwezig blijven op het politieke terrein. Vandaag bevindt Europa zich in een slechte sociale situatie. Wij moeten aantonen dat er een andere manier bestaat om de maatschappij te beheren.
« We zullen er zeker niet uitkomen door te proberen het eens te worden over het verleden, maar we kunnen akkoord komen over de toekomst. We moeten proberen lessen te trekken uit de historische ervaring, maar al 30 jaar vechten verschillende stromingen ondereen over allerlei meningsverschillen. Ik ken niemand met een volledige en kant en klare oplossing, maar we hebben zeker oplossingen te bieden. We weten dat het grotendeels de economie is die verantwoordelijk is voor de huidige wantoestanden.»
Beweging van «burgers» of van «arbeiders»?
«Als ik «burger» zeg, wil dat niet zeggen dat we allemaal in dezelfde boot zitten. Maar ik wil me vandaag niet op een term vastleggen omdat «arbeiders» vaak in een zeer beperkte zin begrepen wordt als «fabrieksarbeiders». Samen moeten we nadenken over een betere naam.
«Zijn we vandaag klaar ervoor? Ik weet het niet. Maar we moeten vandaag beginnen en het debat openen met, laten we zeggen de mensen (arbeiders, huisvrouwen, intellectuelen, artiesten,...) over de noodzaak van een alternatief. Links moet in staat kunnen zijn het woord aan de mensen te geven want vandaag heeft enkel de burgerij het woord.»
Enkele linkse partijen hebben vandaag misschien al projecten voor de verkiezingen lopen. Hoe zul je dit oplossen?
«Als ze projecten hebben, des te beter. Het is niet aan mij om aan gelijk wie te zeggen dat ze er geen zouden moeten hebben. Nemen we bijvoorbeeld de PvdA. Ze heeft een programma, maar dat heeft ze al 30 jaar. Ik zou graag hebben dat men mij uitlegt hoe de PvdA de mensen betrekt in het doel om de maatschappij te veranderen. Dat is wat mij interesseert. Niemand heeft de exclusiviteit van een visie op verandering.
«Als ik persoonlijk wil dat de zaken veranderen, is dat dan voldoende? Neen! Het is nodig te zien wat de anderen denken en wat we samen kunnen doen. Het is moeilijk, maar ook zeer verrijkend. Zonder confrontatie met de ideeën van andere mensen zou er geen platform van de BVV hebben bestaan.
«De mensen hebben er behoefte aan de democratie in de maatschappij te herstellen en niet langer hun macht over te dragen voor vier jaar zonder er enige controle over te hebben. In Clabecq was de syndicale delegatie verkozen voor vier jaar, maar iedere keer wanneer er een ernstig probleem opdook, organiseerden we een algemene vergadering om het probleem met de arbeiders te bespreken. Waarom kan hetzelfde systeem niet toegepast worden op politiek vlak? Er moet op een andere manier aan politiek gedaan worden.
« Indien een partij haar volledig programma gewoon wil opleggen, sturen we haar wandelen. We moeten samen aan tafel gaan zitten en werkpistes uitwerken. Ik ben het beu te horen dat links geen alternatief heeft: wij zijn wel in staat actie te voeren en een politiek uit te werken tegen de problemen van de mensen: werkloosheid, te lage pensioenen, hoge studiekosten,...
«Hoe zal bijvoorbeeld de PvdA reageren op het voorstel van een eengemaakt alternatief? Ofwel denken ze dat we de bal misslaan en dat deze lijst hen viseert. Ofwel, en ik hoop dat dat het geval is, zullen ze uit hun toren komen en met de anderen komen discussiëren over concrete problemen. Want al ze niet bereid zijn dat te doen, moeten ze mij eens uitleggen wat hun bedoelingen dan zijn. Je moet in de praktijk aantonen waar je naartoe wil. Wij zullen enkel slagen in ons opzet als we dit kunnen doorbreken en op een andere manier met mensen gaan samenwerken.
«Zenner verklaarde: «Ik, de curators, Nollet, de politici en het ACV hebben Clabecq gered». Ik antwoord daarop dat het niet D'Orazio is die de Forges heeft gered. Ik was niet meer dan de spreekbuis van de delegatie en van een brede solidariteitsbeweging. Het zijn de arbeiders die de Forges hebben gered: de syndicale delegaties die ons hebben gesteund, de arbeiders van Renault die naar Clabecq zijn gekomen, de 70.000 deelnemers aan de Mars op 2 februari, Gino Russo, de 15.000 betogers te Namen, de mensen van verschillende linkse politieke organisaties die hebben deelgenomen aan de strijd. Zonder hen was alles niet mogelijk geweest. Dát is de nieuwe opvatting over politiek die we naar voren moeten brengen.»