De laatste maanden werd veel geschreven over de «onafhankelijkheid» van de pers, over de journalistieke «deontologie»,... De persvrijheid wordt wel degelijk bedreigd, aanval volgt op aanval. Aanvallen vanwege het gerecht en de politieke overheden. Het is duidelijk dat we ons hiertegen moeten verzetten: persvrijheid is een fundamenteel democratisch recht. Maar moeten we ons ook laten bedotten door de grote persgroepen? Van de «objectiviteit» waarop ze zich beroemen, is immers geen sprake. Laat ons de praktijk bekijken...
Het jaaroverzicht van de Knack - de fotoseries. We vinden er Roberto D'Orazio terug op een of andere betoging. De foto suggereert een aanvallende houding. Bij de legende vinden we echter «begin van het proces tegen R. D'Orazio». Hij bevindt zich tussen een betoging van Turkse jongeren, sjalen voor het gezicht, omtrent de zaak Öcalan, een brand en de afbraak van een villa. «Subtiel» geënsceneerd of toeval?
De arbeiders van Clabecq houden alvast geen illusies meer over in de «neutraliteit» van de pers. Subtiliteiten baren hen nog het minst van al zorgen. Gedurende hun hele strijd kregen we titels als «de rode paus D'Orazio», onverdoken criminalisering via verwijzingen naar de «maffia» (alle Italianen moeten er wel iets mee te maken hebben, niet?).
De burgerlijke pers kwijlde hevig toen curator Zenner een mep kreeg: hij weigerde het bloed af te kuisen en verscheen in alle kranten. Het beeld was immers bruikbaar om «een breuk te forceren tussen de vakbondsleiding en de delegatie van Clabecq».
Welke krant vermeldde zelfs maar de aanleiding tot deze mep? Ondanks het feit dat de rechtbank van Nijvel de arbeiders als prioritaire schuldeisers had aangeduid, werd hun loon niet op hun rekening gestort, maar verdween dat geld richting banken. Enkele arbeiders hadden er hun eerste bezoek van de deurwaarder al opzitten. Op datzelfde moment organiseert de curator een persconferentie in een chique aangelegenheid, met lekkere drankjes en hapjes voor de aanwezige journalisten...
Of het fameuze «incident» met de bulldozers. Nergens kon je lezen dat de arbeiders van Clabecq toestemming gekregen hadden om de autostrade op te trekken. Desondanks dreigde de rijkswacht de betoging aan te vallen. Buiten de waard... of de bulldozers gerekend! Of hadden de arbeiders zich moeten laten ineenkloppen zoals de studenten en leerkrachten enige maanden eerder in Luik? Dat strijdbaarheid loont en respect afdwingt ondanks «slechte» pers werd echter duidelijk toen tijdens een actie van Renault de betogers de slogan «Bulldozers, bulldozers, bulldozers» gebruikten.
Maar de arbeiders van Clabecq waren niet de enige die de «objectiviteit» van de pers aan den lijve mochten ondervinden. Toen de spoorarbeiders in Wallonië vorige zomer in actie kwamen, werden ze door de Vlaamse pers afgeschreven als «die lastige Walen». Geen woord van excuus toen enkele weken later bleek dat hetgene waartegen de arbeiders staakten - het feit dat het nieuwe plan niet haalbaar was - ook enorme gevolgen voor de reizigers teweegbracht. Toen kon het opbod tegen het spoor als openbare dienst niet meer op. En de vakbonden... waren mede schuldig want door te staken toonden ook zij dat zij geen «respect voor de reizigers» hadden. Dat de arbeiders van het spoor met hun acties poging na poging waagden om de afbraak van het spoor tegen te houden... Ach kom, dat doet er toch niet toe!
En niet alleen stakende arbeiders ondervinden dat de pers uiteindelijk ten dienste staat van de bazen en de regering. Hoeveel betogingen van ettelijke duizenden actievoerders (met onze eigen ogen gezien!) zijn al niet beschreven als «een paar honderd betogers»? Maar de asielzoekers krijgen toch veel persaandacht? Juist, ja. Maar uiteindelijk wordt in de pers de nadruk gelegd op het feit dat het niet mogelijk is «alle asielzoekers in België te ontvangen». Politici als Vanden Bossche kunnen ongestoord - zonder wederwoord - verklaren dat «we veel meer voor die sukkelaars zouden kunnen doen, maar de bevolking wil niet mee».
Hebben zij met de media niet juist de publieke opinie tegen asielzoekers gecreëerd? Of hoe je in een debat georganiseerd door het Gentse ABVV van de hoofddelegee van Sidmar moet horen dat «ze met miljarden aan onze grens staan te wachten». Hoe komt zo iemand aan zo'n indruk?
De pers is in handen van enkele grote groepen. In feite bepalen de eigenaars van die groepen wat wij dagelijks als «objectieve informatie» onder onze neus krijgen. En laat ons duidelijk zijn: die eigenaars behoren niet tot onze klasse, het zijn geen arbeiders, jongeren, migranten, asielzoekers,... Als de kloof tussen rijk en arm toeneemt, wat zelfs door de burgerlijke pers niet ontkend kan worden, vind je de eigenaars van de pers terug aan die kant die rijker wordt. Zij hebben er belang bij dat jij de propaganda van de bazen en de regering slikt en netjes inlevert vanuit de veronderstelling dat we «allemaal» de buikriem moeten aansnoeren... Alles wat jij inlevert komt immers in de zakken van hun klasse terecht.
Op het woord "leugens" veren alle journalisten verontwaardigd recht. Het gebeurt ook niet zó vaak dat ronduit leugens worden verkocht. In de sensationele pers als Kwik en Dag Allemaal durven ze wel eens de waarheid "interessanter maken", maar over het algemeen gaat het om het stilzwijgend aanvaarden van de gegeven "feiten". "We moeten onze leningen (wiens leningen? nvdr) terugbetalen" bijvoorbeeld. Waarbij dan de "beschikbare inkomsten" van de staat onmiddellijk al gekortwiekt zijn.
Objectiviteit bestaat niet in een systeem waarin maatregelen ofwel ten voordele van de arbeiders en hun gezinnen zijn (hogere lonen, een beter uitgebouwde sociale zekerheid, uitgebreide openbare diensten, een degelijk huisvestingsbeleid, gratis en degelijk onderwijs,...) ofwel ten voordele van de bazen en renteniers (het "enig mogelijke" beleid volgens de regering en àlle oppositiepartijen en dus ook volgens de pers).
De burgerij heeft een pers en andere media tot haar beschikking. De populaire pers (Het Laatste Nieuws, Het Volk,...) die de arbeiders en hun gezinnen moet afleiden en haar propaganda moet doen slikken. De "kwaliteitspers" (De Morgen, De Standaard, ...) die de hooggeschoolde arbeiders moet losweken van de massa van de arbeidersklasse. De economische pers waarin de burgerij vrij een discussie kan voeren over hoe ze het best haar systeem kan draaiende houden, lees: winst maken ten koste van de meerderheid van de bevolking. Ze heeft dus een propagandanetwerk én verschillende organen waarbinnen ze haar strategie kan bespreken.
De arbeiders daarentegen hebben in het beste geval nog hun vakbondsbladen. Door de verraderlijke rol van de vakbondsleiding vinden arbeiders ook hierin geen strategie hoe ze de maatschappij kan veranderen in hun voordeel. Werklozen, huisvrouwen, gepensioneerden, bestaansminimumtrekkers,... hebben aan deze bladen al helemaal niets.
Niet voor niets is in het verleden het opbouwen van een arbeiderspartij en vakbonden steeds gepaard gegaan met het uitbouwen van een pers. Het gemis aan een partij die de belangen van de arbeiders en hun gezinnen verdedigt, laat zich ook hard voelen in het gebrek aan een pers die "de waarbeid" eens vanuit de andere kant vertelt - vanuit die groepen in de maatschappij die aan den lijve ondervinden dat slechts een zeer kleine minderheid gaat lopen met de voordelen van de economische groei.
Vanuit die arbeiders die nog werk hebben en in de laatste jaren een ongekende stijging van de werkdruk hebben mogen meemaken, in "flexibeler" (lees: onzekere) statuten zijn terechtgekomen, stijgende repressie op de werkvloer hebben moeten slikken. Vanuit die arbeiders die door het systeem van zinvolle arbeid uitgesloten zijn en - onder constante aanvallen - moeten zien te overleven op een aalmoes. Vanuit die arbeiders en jongeren die niet meteen een supersnelle trein naar Londen of Parijs nodig hebben, maar eerst en vooral vervoer van en naar het werk of de school. Vanuit het standpunt van werkloze alleenstaande moeders (want door gebrek aan betaalbare kinderopvang en lage lonen is het inderdaad verstandiger om "in de werkloosheidsval te stappen": met je loon kan je de kinderopvang ternauwernood betalen!). Kortom, vanuit ons standpunt.
De arbeiders en hun gezinnen hebben kranten nodig waarin een discussie kan gevoerd worden over hoe zij die wantoestanden zullen bestrijden, waarin zij kunnen oproepen voor hun strijd, waarmee zij solidariteit kunnen organiseren,... Zoals de opbouw van een nieuwe arbeiderspartij niet van een leien dakje zal lopen en enorme inspanningen zal vergen, zal ook een pers van en voor de arbeiders niet uit de lucht komen vallen.
De Militant kan nu - met beperkte middelen - een deeltje van de taken van een dergelijke pers vervullen. Lees niet gewoon ons blad, lees het iedere maand! Steun ons en neem een steunabonnement. Verkoop ons blad aan vrienden, familieleden, collega's. Draag ook zelf bij aan De Militant door lezersbrieven en andere inzendingen. Breng ons op de hoogte van de problemen waar jij mee te maken krijgt - in je wijk, in je bedrijf, in je school,...