Johnny Van De Rijse, voorzitter van ACOD-spoor, heeft zich in een interview in Knack uitgesproken voor de regionalisering van de NMBS. Meteen viel hij uit naar de Waalse arbeiders en stelde voorzichtig vragen bij de nationale struktuur van het ABVV. Deze uitspraken hebben heel wat kwaad bloed gezet. De Militant had een gesprek met Luc Maes, ondervoorzitter van ACOD-Spoor afdeling Gent.
«ACOD-Spoor Oost-Vlaanderen keurde een ordemotie goed die pleit voor het behoud van één bedrijf en één vakbond. Zo ook ACOD-Spoor Brussel, de Brusselse gepensioneerden en in afgezwakte versie ACOD-Spoor Leuven. Die moties komen van de basis. Maar ook het Vlaams bureau van ACOD-intersectoraal heeft zich uitgesproken tegen de regionalisering en voor het behoud van één vakbond. Als zo'n topinstantie Van De Rijse desavoueert, dan hangt zijn toekomst aan een zijden draadje.»
Wat zouden de nadelen zijn van regionalisering?
«Hoewel de ACOD ook in Vlaanderen iets groter is dan het CVCC, ligt de syndicale macht vooral bij onze Waalse tegenhangers. Nu heeft het ACOD een grote meerderheid in de paritaire comités en in de veiligheid, ook in Vlaanderen. Zonder de sterke positie van de CGSP in Wallonië zou het in Vlaanderen kantje boordje zijn. Dit geldt ook voor mobilisaties. Als er aktie gevoerd wordt, ligt Wallonië gerandeerd plat, dat levert ook voor Vlaanderen op.»
Van De Rijse pleit in de eerste plaats voor de regionalisering van het personeelsbeleid.
«Het is juist dat 48% van de spoormannen in Franstalig België werken. Als er vroeger directieven kwamen voor afvloeiing, deden de Walen altijd moeilijk. Niet dat er in Wallonië geen tekorten zouden zijn, dat is zeker het geval voor bestuurders, begeleiders en onderchefs, maar in Vlaanderen zijn de tekorten groter.
"De aanwervingen verlopen bovendien zeer moeilijk. Er zijn vooral in Brussel en Antwerpen grote tekorten. Verschillende factoren spelen mee, o.a. het tweetalig examen, de koppigheid van een aantal Vlaamse ambtenaren en het feit dat de lagere categorieën in het begin veel meer kunnen verdienen in de privé. Vroeger werd dat gecompenseerd door de werkzekerheid en een mooi pensioen. Dat pensioenstelsel staat nu onder druk. Ik durf niet meer garanderen dat de jongeren nog van hun pensioen zullen kunnen genieten.»
Zal een regionalisering het proces van privatisering niet versnellen?
«Als er strijd moet geleverd worden is dat uiteraard gemakkelijker met de twee gemeenschappen samen. Er is nu al een strijd tussen de werkplaatsen van Mechelen en Salzinnes voor orders. Maar of de privatisering er sneller komt met een regionalisering, dat weet ik niet.»
«Dat idee komt niet van Van de Rijse, ik vermoed dat de SP hem gebruikt om een balonnetje op te laten om te zien wat de reactie is. Van De Rijse speelde vroeger al het spelletje «Walen kappen», maar op het kongres van mei '96, waarop de financiële splitsing van ACOD-Spoor werd doorgevoerd, werd duidelijk gekozen voor éénheid van bedrijf en éénheid van vakbond met Damilot als nationaal voorzitter. Met zijn uitspraken gaat Van Den Rijse tegen de kongresbeslissing in. »
Bij de staking van vorige zomer staakte alleen Gent mee met Wallonië. Reflecteert Van Den Rijse iets dat algemeen verspreid is, waarbij de Walen beschouwd worden als lastigaards?
«Die strijd werd aangevoerd door Oost-Vlaanderen en Brussel. Van Den Rijse rept met geen woord over Brussel omdat hij niet weet hoe eraan te beginnen. 85% van de treinen rijden door Brussel. Voor de vakantie hielden we een kongres. Gent verzette zich toen tegen de benaming "Vlaams ACOD-Spoor", en tegen het feit dat Algemeen Secretaris Van Den Rijse voortaan Vlaams voorzitter zou worden. We hebben toen de stemming, die trouwens niet vooraf was aangekondigd, verloren. Dit maneuver was al een voorbode. Nu zijn er militanten die zeggen dat Oost-Vlaanderen in juni gelijk had.
«Van De Rijse saboteert de nationale werking. Zo was de nationale voorzitter, Damilot, op dat kongres niet uitgenodigd, maar wel een aantal SP'ers met topfuncties in de NMBS. Vandaag doet Van Den Rijse een stakingsaanzegging van 1 maand voor Vlaanderen, zonder nog maar te overleggen met nationaal. Statutair kan dat niet. Twee jaar geleden, bij een etentje in Kortrijk van de spoormannen werden Van De Rijse en Damilot uitgenodigd. Damilot deed zich vanuit Luik de moeite om te komen, Van Den Rijse weigerde nadat hij vernomen had dat ook Damilot was uitgenodigd...
"Waarom doet Van Den Rijse dat? Ik vermoed uit naijver omdat Damilot een zitje heeft in de raad van bestuur van de NMBS en hij niet.»
Hoe moet het nu verder?
«Damilot heeft kontakt opgenomen met alle Vlaamse Bestendigen. Zij hebben unaniem standpunt ingenomen voor de éénhéid van de vakbond en van het bedrijf. Normaal moet Van Den Rijse ontslag nemen, alle bestendigen erkennen Damilot immers als enige voorzitter."