Sinds '95 is het aantal absoluut armen op wereldvlak gestegen met 300 miljoen tot 1,3 miljard mensen. Armoede is al lang geen probleem meer van de "derde" wereld alleen, ook in de rijke industrielanden leven steeds meer mensen onder de armoedegrens. In België heeft maar liefst 1 op 6 gezinnen het iedere maand moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Berekeningen maken, wordt een dagtaak, slapeloze nachten, wikken en wegen en uiteindelijk ervoor zorgen dat alle rekeningen betaald zijn.

Veel van hen zijn in armoede geboren, hun ouders en grootouders hebben nooit iets anders gekend. Maar er zijn ook andere oorzaken: ernstige ziekte, echtscheiding of plotse werkloosheid. Vooral de laatste jaren spelen reclamemakers en kredietverstrekkers hier een belangrijke rol. Via reclame worden producten voorgesteld als een noodzakelijk iets, zeker als men er wil «bijhoren». Daarnaast zijn er de kredietverstrekkers die gemakkelijke en goedkope kredieten beloven.

Wie in problemen raakt, krijgt het moeilijk om er opnieuw uit te ontsnappen: de schulden stapelen zich op en kunnen onmogelijk worden afbetaald met alle gevolgen van dien: een bezoek van de deurwaarder en uiteindelijk het aanslaan van de inboedel.

We spraken met iemand die het aan den lijve ondervond, maar liever anoniem wil blijven:

"Enkele jaren geleden werd ik geveld door hevige rugklachten. Enkele behandelingen in het ziekenhuis waren noodzakelijk. Een jaar lang werd ik gefinancierd door de ziekenkas, maar was uiteindelijk genoodzaakt mijn job op te geven. Mijn vrouw werkte als interim en raakte eveneens haar job kwijt.

"Toen we beiden nog werkten, kochten we spullen op krediet, zoals TV, gsm, wasmachine, droogkast, slaapkamer,... Noodzakelijk voor een gezin met een kind, maar het was onmogelijk om de hele som direct te betalen. Door de kosten te spreiden, konden we ons dit permitteren, maar enkel en alleen met ons vast inkomen om alles af te betalen. Dat we beiden zonder werk zouden vallen, hadden we niet voorzien."

"Momenteel leven we van een werkloosheidsuitkering van 33000 fr., daarbij komt nog eens 17000 fr. kindergeld. Maandelijks gaan 30000 fr. naar vaste kosten: afbetalingen van aankopen op krediet, schulden door een auto-ongeluk, EGW, kijk- en luistergeld,... Uiteindelijk blijft er ongeveer 20000fr. over om met ons gezin, (mijn vrouw, drie kindjes en ik) te leven.

"We zitten in het systeem van gezinsbegeleiding van het OCMW. We regelen al onze afbetalingen zelf, maar zij houden een oogje in het zeil. Maandelijks wordt onze financiële situatie geëvalueerd. Vroeger zaten we in het systeem van budgetbeheer, hier beslist het OCMW wat er met je geld gebeurt. Het is onmenselijk: om de week door te komen, krijg je per volwassene 1000 fr. en per kind 500. Met 3500 fr. voor vijf mensen eten, drank, luiers, speelgoed, schoolgerei... kopen, ik kan je verzekeren dat het hard was."

"Het is een schandaal. Een paar ziekenhuisrekeningen (rugklachten, bevalling) zijn nog niet afbetaald. Aangezien ik me geen hospitalisatieverzekering kon permitteren, lopen de kosten hoog op. Ik betaal nochtans maandelijks af voor deze schulden, maar blijkbaar niet snel genoeg.

"Enkel mijn vrouw was thuis toen hij kwam. Toen de deurwaarder dreigde de inboedel aan te slaan, reageerde ze nogal hevig. Ze wees hem erop dat we aan het afbetalen waren. Wettelijk mag hij slechts twee deuren openen en moet hij van de spullen van de kinderen afblijven. Zijn reactie: dubbel beslag op o.a. onze kasten, tv, stereo, video, droogkast en computer. Nu zijn we aangewezen op een advocaat om de zaak te regelen. Het bezoek van de deurwaarder is ook voor onze rekening."

"Ik hoop zo snel mogelijk werk te vinden met een vast contract. Als ik dan drie maand werk, kan ik een lening aangaan om al mijn schulden ineens af te betalen, zonder op te draaien voor al die dure intresten. Normaal gezien moeten de problemen dan over een jaar of drie, vier achter de rug zijn in het beste geval. Daar mag dan ook niets meer tussenkomen, wat onvoorspelbaar is in deze harde tijden.

"Soms wordt het mij allemaal teveel. Als een bedrijf failliet gaat, wordt dan de inboedel van de baas aangeslagen? Hoewel het hier vaak om miljoenenschulden gaat, staat het geld van die baas ongetwijfeld op één of andere rekening in het buitenland. Maar als een arbeider zijn schulden niet op tijd afbetaalt, wordt hij onnodig hard aangepakt. Hij wordt verplicht alles te verkopen, terwijl hij eerst verleid wordt allerlei dingen te kopen en goedkope leningen aan te gaan. Er moet maar een kleinigheid misgaan en je bent geruïneerd voor je leven."