Oktober betekent voor veel jongeren het aanvatten of hervatten van de studies. De voorbije jaren is reeds veel gepraat over hervormingen van het onderwijs. Het is voor studenten belangrijk om te zien wat die "hervormingen" juist inhouden, wat de bedoeling ervan is en ten slotte hoe er moet op gereageerd worden.

De voorbije weken stond er in de pers weer veel over de zogenaamde 'herstructurering' van het universitaire onderwijs. Onderwijsminister Marleen Vanderpoorten zegt daar zelf over dat er "nu eindelijk iets moet bougeren. We praten daar nu al vijf jaar over, de speeltijd is voorbij. De eigenlijke optimalisering, de zwaartepuntvorming, moet nog starten. Ik verwacht dat de universiteiten en hogescholen ook zelf met ideeën naar voor komen. Als ze niet willen dat de zwaartepuntvorming van bovenaf wordt opgelegd, moeten ze er zelf maar uit zien te raken." Dit zijn eens te meer veel zware woorden om de harde realiteit te verhullen. Wat Vanderpoorten voorstelt is dat de plannen die Roger Dillemans de voorbije jaren maakte 'eindelijk' eens zullen uitgevoerd worden. Via mooie woorden als 'optimalisering' of 'zwaartepuntvorming' wordt de realiteit van de besparingen wat verdoezeld.

-minder universiteiten en niet alle richtingen aan de verschillende universiteiten (bvb. verdwijnen van de KUB)

-twee cycli: eerst twee algemene jaren, daarna proefexamen met mogelijks een Numerus Clausus en dan pas mogelijkheid om een tweede cyclus te volgen

-personeel van de universiteiten moet 'flexibel' zijn en bvb. aan verschillende universiteiten werken

Tot wat dergelijke besparingen leiden is nu reeds duidelijk.. Het toegangsexamen dat voorgesteld wordt als algemene maatregel bestaat nu al in de geneeskunde. Daar zijn in '99 slechts 467 van de 1177 kandidaat-studenten toegelaten na de ingangsproef. Vorig jaar bedroeg het slaagpercentage nog 49%, nu is dat al gedaald tot 39%. Het doel is duidelijk: het aantal studenten verminderen. Als dat niet gebeurt via ingangsexamens doen ze het bvb. door extreem lage slaagpercentages in de eerste jaren. Zo is het geval van de diergeneeskunde bekend waar de slaagpercentages soms tot onder de 30% duiken!

Een andere besparingsmethode is de systematische afbouw van de sociale voorzieningen. Terwijl het totaal aantal studenten toeneemt, stijgt het aantal beursgerechtigden niet (het percentage aan de hogescholen is de afgelopen tien jaar zelfs gedaald van 35% tot 25%). Gevolg: ouders met lagere inkomens of werklozen kunnen hun kinderen amper nog naar de unief sturen. En als ze al aan de unief raken moet niet teveel gerekend worden op de voorzieningen ter plaatse. De huisvesting staat op instorten (zo is bvb. niet meer fundamenteel geïnvesteerd in de homes van de RUG sinds begin jaren '70) en de resto's worden geleidelijk aan geprivatiseerd (in Gent is al sprake van privatisering van de maaltijdbereiding) met als duidelijk doel het maken van winst.

Blijkbaar willen de bedrijven enkel hoger onderwijs voor een kleine laag rijken. Daartoe zijn er reeds besparingen gebeurt bij de hogescholen. Daar is een systeem van schaalvergroting en enveloppe-financiering (in plaats van een globaal budget krijgt iedere school een eigen budget waarmee ze het moeten stellen en waardoor ze bijgevolg zelf moeten de besparingen doorvoeren). Nu komt er een nieuw plan voor de universiteiten en het is reeds duidelijk dat ook de hogescholen opnieuw zullen betrokken worden in die besparingsplannen.

De Aktief Linkse Studenten vormen een open organisatie op basis van een anti-kapitalistisch programma. We zijn actief aan universiteiten en hogescholen in Gent, Leuven en Brussel. Daar komen we op voor de rechten van de studenten. We vinden dat iedereen zou moeten kunnen studeren wat hij/zij wil en daarom zijn we voor gratis onderwijs voor iedereen en een degelijk uitgebouwd net van sociale diensten (resto's, kamerverhuur,...). Op dit ogenblik zien we echter dat alles in de tegenovergestelde richting wijst. Het inschrijvingsgeld wordt systematisch verhoogd, het aantal beursstudenten daalt, de sociale voorzieningen worden afgebouwd,... Daartegen voeren wij allerhande acties.

De ALS kijkt verder dan de muren van de universiteiten en hogescholen. We voeren ook solidariteitscampagnes voor arbeiders en jongeren. Zo waren we present op de betogingen van de arbeiders van Forges de Clabecq, de franstalige onderwijsbetogingen,... Als internationalisten steunen we bvb. ook de strijd van de Nigeriaanse studenten tegen allerhande sekten die de Studentenvakbond in opdracht van het regime aanpakken.

Militant Links leden aan verschillende universiteiten en hogescholen werken binnen de ALS. Daar komen zij op voor hun marxistische ideeën en werkingswijze. Dat wil echter niet zeggen dat de ALS niet zou openstaan voor 'andersdenkenden'. Iedereen die bereid is mee te bouwen aan een sterke studentenbeweging die daadwerkelijk opkomt voor de belangen van de studenten, is meer dan welkom!

* Meer sociale voorzieningen: geen afbouw van de resto's, uitbreiding van het kameraanbod, mogelijkheid van gratis individuele begeleiding bij de studies, gratis ontspannings- en sportfaciliteiten

* Het wetenschappelijk onderzoek moet los komen van de bedrijven. Enkel op die manier kan het onderzoek ten dienste staan van heel de bevolking.

* Geen discriminatie: toegang tot de gebouwen moet ook mogelijk zijn voor gehandicapten, gelijke rechten voor Belgen en migranten.

* Geen racisme en fascisme.

* Stop de werkloosheid: 32-urenweek met behoud van loon en evenredige aanwervingen.

Tot voor enkele jaren was Agalev nog de populairste partij bij jongeren. De gemiddelde leeftijd van de Agalev-kiezer lag een eind onder 30. En ofschoon hun populariteit de laatste jaren serieus afgezwakt is, bleef Agalev voor veel jongeren en progressieven dé hoop op vernieuwing en echte veranderingen. Agalev stond voor een groenere, socialere, meer democratische en anti-racistische politiek. Met standpunten als stemrecht voor migranten, een gastvrijer vluchtelingenbeleid, meer geld voor onderwijs en cultuur, legalisering van softdrugs, met meer mensen minder lang werken en meer vrije tijd, stak Agalev fel af tegenover de traditionele partijen die steeds meer de grenzen sloten, de repressie tegenover jongeren en asielzoekers opvoerden en met de ene besparingsronde na de andere het onderwijs en de sociale uitkeringen onleefbaar maakten. Neem daarbij de hoge werkloosheid onder jongeren en het vooruitzicht op een snertjob als PWA'er of tijdelijke gesubsidieerde arbeidskracht, ... de traditionele politiek had nog weinig te bieden. Agalev schepte een zee van verwachtingen en illusies. Maar toen de dioxine-crisis de groenen in de regering duwde was het uur van de waarheid aangebroken. De combinatie paars-groen zou een nieuwe wind en een breuk met het verleden brengen. Zo hoopte men tenminste! Want we zijn nog maar een paar maand ver en die hoop is al flink aan flarden gescheurd. Nemen we de eerste blunders van de nieuwe ploeg even in beschouwing. Stemrecht voor migranten: noppes! Gesloten centra voor uitgeprocedeerde asielzoekers - zeg maar moderne concentratiekampen zoals in Steenokkerzeel: blijven bestaan. Gedwongen uitwijzingen met zakenvliegtuigjes: moet kunnen maar liefst niet met bloedvergieten zoals bij Sémira. Jeugdgevangenissen: laat maar komen. Dat VLD en SP voor meer repressie en uitsluiting was hadden we al begrepen. Maar dat nu ook Agalev daarmee zou instemmen is voor velen, vooral jongeren, toch wel een ontnuchtering. Goed, "wie iets wil realiseren moet misschien wat water bij de wijn doen", kan men denken. Met deze woorden suste Ecolo-minister Isabelle Durant haar achterban. Maar een verdere beschouwing maakt het toch moeilijk om in het water nog een sprankeltje wijn te proeven. Van algemene arbeidsduurvermindering zonder loonsverlies geen sprake. Een garantie op gezonde voeding? Magda Aelvoet, federaal minister voor volksgezondheid hoopte de kapitaalkrachtige en frauduleuze agro-industrie wat op te vrijen door de Europese testnorm voor PCB's van 2 naar 20% te brengen. De industrie vond zelf dat Magda wat te gul was geweest en hield het maar bij die 2%. Haar partijgenote en Vlaams minister voor milieubeleid Vera Dua, copieert bijna klakkeloos de milieunormen inzake bemesting van haar CVP-voorganger Theo Kelchtermans. Staatssecretaris voor energiebeleid Olivier Deleuze (Ecolo) die de uitvoer van kerntechnologie naar Pakistan eens ging blokeren, zet gewoon een stapje opzij voor de nucleaire lobby. Het vuile werk kan nu opgeknapt worden door PRLer Louis Michel. Te veel blunders en toegevingen om op te noemen, terwijl er zelden een slagje thuis wordt gehaald. Tegen het jaar 2012 moeten alle kerncentrales dicht. Een magere troost, 12 jaar is nog lang, en de tendens om nucleaire centrales te vervangen door aardgascentrales, zet zich toch meer en meer door vanuit de logica van het systeem zelf.

Veel progressieven en jongeren voelen zich terecht bedrogen door de groenen in de regering. Maar wie de groene partijen de laatste jaren wat heeft gevolgd, beseft wel dat de ontwikkeling tot traditionele centrum-linkse partijen al langer aan de gang was. Echte linksen en radicalen hebben de groene partijen practisch verlaten. Groene partijen hebben doorgaans ook weinig binding met de arbeiderswereld, in hun manifesten proberen ze de breuklijn arbeid - kapitaal te overstijgen. Hun leden komen meestal uit beter verdienende intellectuele middens. Dat maakt dat de degeneratie en het verraad aan eigen weliswaar vage moraliserende beginselen, sneller kan gaan dan het geval was met de sociaal-democraten van de SP.

Militant Links is er van overtuigd dat een democratisch socialisme een noodzakelijke voorwaarde is om de problemen van racisme, armoede en milieuverloedering echt aan te pakken. In zo'n systeem wordt er geproduceerd in functie van menselijke behoeften en niet voor de winst van enkele kapitalisten. Als de bevolking zelf de productie kan plannen, kan deze ook rekening houden met haar eigen welzijn en leefmilieu. Ik kan me moeilijk voorstellen dat de bevolking zelf zou beslissen voor eigen gebruik giftige kippen vet te mesten of gekkekoeien prionen samen met wat rioleringsslib in het veevoer te draaien.

Kristof Bruyland

In Leuven start ALS met een steuncampagne voor de studentenvakbond in Nigeria. De National Association of Nigerian Students (NANS) heeft het recht op democratisch en betaalbaar onderwijs steeds verdedigd. De studenten hebben, samen met de arbeidersbeweging, een belangrijke rol gespeeld in de strijd tegen de verschillende dictaturen in Nigeria. De universiteiten, samen met de Nigeriaanse overheid, reageerde hierop door de studenten uit te sluiten en hen valselijk te beschuldigen van mosdaden. Op zaterdag 10 juli werden bij een gewapende raid door een rechts-religieuze sekte op de slaapzalen van de Obafemi Awolowo Universiteit (OAU) te Ile-Ife, 5 studenten van de studentenvakbond vermoord. Onder hen George Iwilade, de algemeen secretaris van de studentenvakbond. De begrafenis van de vermoorde studenten groeide uit tot een betoging van meer dan 10.000 arbeiders en studenten. In bijna alle faculteiten werd gestaakt. En met resultaat: de rector van de unief werd door de overheid ontslagen en de nieuwe leiding liet de uitgesloten studenten terug aan de universiteit toe. Er blijft echter internationale solidariteit nodig om de druk op het regime aan te houden.

ALS-Leuven heeft petitielijsten gemaakt en een eerste info-vergadering vastgelegd (op woensdag 13 oktober om 20u in de Ginkgo Biloba, Vlamingenstraat 116). Daar willen we thema's aan bod laten komen zoals: het belang van een georganiseerde studentenbeweging, wat is democratie in de derde wereld en wat is de rol die multinationals zoals Shell spelen in de derde wereld?

Aan de universiteiten neemt wetenschappelijk onderzoek een belangrijke plaats in. In veel richtingen komt dat onderzoek echter neer op een onderzoeksdepartement van een privé-bedrijf. Dat maakt dat bepaalde richtingen meer en meer gedomineerd worden door die privé-bedrijven. Het onderwijs wordt er enkel nog afgestemd op de belangen van een paar ondernemingen.

Anderzijds doen die privé-ondernemingen heel wat profijt met de goedkope arbeidskrachten aan de uniefs. Een voorbeeld van een bedrijfje dat op kosten van de universiteit en de medewerking van de studenten is ontstaan, is Plant Genetic Systems (PGS). Het bedrijfje werd in 1982 opgericht en was (tot voor kort) gevestigd in een gebouw van de RUG. Zodra het winstgevend genoeg was, werd het een onafhankelijk bedrijf los van de unief. PGS houdt zich voornamelijk bezig met het genetisch manipuleren van planten. Dat betekent dus dat de zeer gevoelige materie van genetische manipulatie overgelaten wordt aan een bedrijf dat enkel winst wil maken en niet de belangen van de bevolking op het oog heeft.

In plaats van onderwijs in dienst van privé-bedrijven, zou het onderwijs tot doel moeten hebben om de studenten te ontwikkelen. Dat zou kunnen door de enorme mogelijkheden die er zijn op technologisch vlak te onderzoeken en te ontwikkelen onder controle van de bevolking. Enkel op die manier kan vermeden worden dat bedrijven als Plant Genetic Systems een ecologische catastrofe aanrichten om wat meer winst te maken.