10 jaar val van de muur

 

Het neerhalen van de muur van Berlijn op 9 november 10 jaar geleden was een zeer symbolische gebeurtenis. Het "socialisme" was overwonnen, het kapitalisme was het beste en bovendien het enig werkbare systeem. Wat is daarvan terechtgekomen?

 

Het laatste VN-rapport brengt dat triomfalisme alvast een stevige klap toe: de herinvoering van het kapitalisme "zou wel eens de grootste fout van het millenium kunnen blijken te zijn". Het leidde tot "een Grote Depressie, met 100 miljoen mensen die in de armoede werden ondergedompeld en nog eens miljoenen die gevaarlijk dicht boven de armoedegrens hangen".

Het VN-rapport spreekt verder over een alarmerende daling in de levensverwachting, groeiende ongelijkheid tussen de seksen, dalende uitgaven in het onderwijs, de ineenstorting van de openbare gezondheidszorg en de verspreiding van ziektes, nationalistisch geweld en zelfmoord. "Economische en sociale rechten, degelijke huisvesting en behoorlijke pensioenen zijn allemaal weggeveegd door de wilde opoffering van alles aan de markt". In '89 leefde zo'n 14 miljoen mensen in het voormalige communistische blok met minder dan 4$, tegen het midden van de jaren '90 is dat aantal gestegen tot ongeveer 147 miljoen. Het "beste der werelden"...?

Van de beloftes van welvaart, democratie en vrede voor de hele wereld onder impuls van de vrije markt is dus weinig in huis gekomen. Wat ook je mening kan zijn over de stalinistische regimes, feit is dat het er nu enkel slechter is op geworden.

Maar die inschatting is toch belangrijk. Overal ter wereld neemt de kloof tussen arm en rijk toe. Een tweehonderdtal superrijken bezit meer dan 45% van de wereldbevolking! Ook in het zogezegde "rijke westen" - waar ook al de rijkdom in weinig handen is geconcentreerd - lijden zo'n 8 miljoen mensen aan chronische honger en ondervoeding (VN-Voedsel- en Landbouworganisatie). Ook hier moeten dus zaken veranderen en we moeten hierin niet rekenen op de huidige machthebbers en hun politieke lakeien. Het is dus belangrijk lessen te trekken uit de geschiedenis om niet opnieuw dezelfde fouten te maken.

Militant Links en haar internationale organisatie het CWI heeft de bloederige dictators in het voormalige Oostblok en China nooit gesteund. Wij situeren ons binnen de Trotskistische beweging. Trotsky was één van de leiders van de Russische Revolutie die door de heersende bureaucratie in Rusland eerst is verjaagd en later vermoord. Trotksy stelde dat in het stalinistische Rusland een politieke revolutie nodig was, een revolutie die het fundament van de maatschappij behield (met name de genationaliseerde economie) maar dan o.b.v. arbeidersdemocratie, zoniet zou uiteindelijk het kapitalisme opnieuw de bovenhand halen.

Die politieke revolutie is verschillende malen op gang gekomen en nam eind jaren '80 de vorm aan van de massabeweging zoals die zich in Oost-Duitsland afspeelde (zie binnenpagina's). Bij gebrek aan een organisatie, een leiding die de lessen van de geschiedenis geleerd heeft en die ook kon overbrengen op de massa's, veranderde deze revolutie echter in een contra-revolutie die de huidige menselijke katastrofe heeft voortgebracht.

De gebeurtenissen in het voormalige Oostblok hebben ons, jammer genoeg op een vreselijke wijze, bevestigd in onze ideeën. Het kapitalisme kan ons enkel steeds voortschrijdende barbarij brengen, zeer sprekend aangetoond in de bloederige genocides, oorlogen en burgeroorlogen die onze wereld teisteren. De enige uitweg hieruit is de macht uit handen nemen van de kapitalistische machthebbers. Hiertoe moeten we ons echter organiseren en terug socialistische waarden als solidariteit op de agenda zetten. Socialisme, niet de stalinistische karikatuur, maar echt socialisme betekent dat de meerderheid van de mensen op alle niveaus van de maatschappij die maatschappij beheren en de productie regelen in het belang van iedereen in plaats van de rijkdom in de zakken van een handvol kapitalisten of een bureaucratische elite te doen verdwijnen.

1