De val van de muur leidde tot een totaal nieuwe wereldsituatie. De massale desillusie, aangewakkerd door de enorme ideologische campagne, versnelde het proces van verburgerlijking van de traditionele arbeiderspartijen in het Westen, maar leidde ook tot totaal andere stellingnames van de bevrijdingsbewegingen in de onderontwikkelde wereld. Het ANC, de PLO, de PKK,... stapten af van hun aanvankelijke model en streefden sindsdien niet naar een democratisch socialisme maar werden pro-kapitalistisch.

In het westen versnelde het de afbouw van de "welvaartstaat", de serie toegevingen die de kapitalisten aan de arbeidersbeweging deden na het verlies van Oost-Europa. Toen de depressie inzette met de economische recessie van '74-'75 begonnen de burgerijen met pogingen om die toegevingen terug te nemen, maar ze botsten daar op het hardnekkig verzet van de arbeidersklasse en haar organisaties. De inschakeling van de sociaal-democratie en de leiding van de vakbonden in het besparingsprogramma van de burgerij werd enorm versneld door de val van de muur.

Zolang het stalinisme nog als "supermacht" bestond, was het voor ontwikkelingslanden mogelijk om te schipperen tussen de twee supermachten - de VS en de USSR - en op die manier toegevingen te verkrijgen. Nu zijn ze opnieuw volledig opengesteld voor imperialistische uitbuiting.

Wat zijn de vruchten ervan geweest voor het kapitalisme? Het meest opzienbarende resultaat was de boom gedurende de tweede helft van de jaren '90, voornamelijk in de financiële sector en gedomineerd door de nieuwe stijging van de kapitalistische winsten, vooral in de VS. Voordeel pakkend uit de terugtrekking van de arbeidersklasse, hebben de kapitalisten op internationaal vlak een aanval uitgevoerd. Het neo-liberalisme vertegenwoordigde een poging om terug te keren naar het meer naakte, genadeloze kapitalisme van de 19e eeuw.

Tegelijkertijd is echter duidelijk dat de kapitalisten er niet in slaagden om hun structurele problemen op te lossen, namelijk de algemene stagnatie van de productiekrachten, weerspiegeld in de historisch lage groei en massale werkloosheid. De neo-liberale politiek zorgde bovendien voor een enorme toename van de ongelijkheid, wat de basis voorbereidde voor toekomstige sociale explosies, zoals de opstanden in bijvoorbeeld Indonesië en Zuid-Korea.

In het midden van de jaren '90 werd de snelle groei in een handvol semi-ontwikkelde landen op basis van globalisering gebruikt om aan te tonen dat het kapitalisme nu ook de onderontwikkelde landen aan het ontwikkelen was. De condities van de meerderheid van de wereldbevolking verslechterden echter in diezelfde periode.

De geïntensifieerde uitbuiting van de onderontwikkelde landen leidde tot een proces van sociale ineenstorting in verschillende regio's, bijvoorbeeld in Centraal Afrika. Sinds het uitbreken van de Aziatische crisis in '97 sloeg zelfs de groei van de zogenaamde opkomende markten in haar tegendeel om.

De Nieuwe Wereldorde die in '91 na de Golfoorlog werd uitgeroepen door de toenmalige VS-president Bush is een Nieuwe Wereldwanorde gebleken. De Golfoorlog loste het Iraakse conflict niet op. Dit conflict gaat nog steeds door, met een onvoorstelbaar lijden aan de kant van de Iraakse bevolking. Het bloederige conflict in het voormalige Joegoslavië, de recente interventie tegen Servië en het huidige conflict in Oost-Timor tonen alle de toename van de instabiliteit en gewapende conflicten aan.

Waar het bestaan van het Oostblok fungeerde als een gemeenschappelijke vijand en dus éénmaker voor de verschillende imperialistische machten, zijn we nu in een situatie beland waarin de concurrentie tussen deze imperialismen weer meer op de agenda komt te staan, wat duidelijk wordt door het opdrijven van de handelsoorlogen die voordien een sluimerend bestaan onder de oppervlakte kenden. Uiteindelijk moet dit op een bepaald moment tot echte oorlogen leiden, tenzij de arbeidersklasse erin slaagt zich opnieuw te organiseren en opnieuw een onafhankelijke politieke uitdrukking te vinden om dit soort barbarij tegen te gaan.