Inleiding
'Das Kapital, Kritik der politischen Ökonomie' verscheen in 1867. Sindsdien is het
boek in ontelbare oplagen in bijna alle talen uitgegeven. 'Het Kapitaal' is een klassiek
boek geworden. Het is altijd meer geweest dan louter 'vakliteratuur', het gaat
iedereen aan. Maar wat meer is, het heeft niet slechts geschiedenis geschreven,
maar ook geschiedenis gemaakt.
'Het Kapitaal' is een deel van onze cultuur geworden. Het eerste deel van het boek,
door Marx als afgesloten eenheid geschreven, leest aanzienlijk makkelijker dan de
beide volgende, niet voltooide delen. Maar ook dit eerste deel bevat een groot aantal
voorbeelden, citaten, polemieken die of slechts van historisch belang zijn, of niet
noodzakelijk voor het begrijpen van het werk, hoewel ze zeker tot het theoretisch
fundament van het marxisme behoren.
In deze, door Otto Rühle bekorte uitgave zijn die gedeelten weggelaten. De verkorte
uitgave is bestemd voor hen die door omvang en vorm van het origineel niet aan het
lezen ervan toekomen.
Het is en blijft echter Marx die hier tot de lezer spreekt. Het fundamentele van de
marxistische visie op de economie is dan ook in deze inkorting van het origineel
bewaard gebleven. Niemand was beter geschikt om deze verkorte uitgave samen te
stellen dan Otto Rühle, samensteller van een omvangrijke Marx-biografie.
Inhoud
Eerste afdeling - Waar en geld
I De waar
1 De twee factoren van de waar: gebruikswaarde en waarde
2 Het dubbelkarakter van de in de waren belichaamde arbeid
3 De waardevorm of de ruilwaarde
a. Eenvoudige, enkele of toevallige waardevorm
b. Totale of ontwikkelde waardevorm
c. Algemene waardevorm
d. De geldvorm
4 Het fetisj-karakter van de waar en zijn geheim
II Het ruilproces
III Het geld of de warencirculatie
1 De waardemaat'
2 Circulatiemiddel
a. De metamorfose van de waren
b. De omloop van het geld
c. De munt: het waardeteken
3 Geld
a. Schatvorming
b. Betalingsmiddel
c. Wereldgeld
Tweede afdeling - De verandering van geld in kapitaal
IV De verandering van geld in kapitaal
1 De algemene vorm van het kapitaal
2 Koop en verkoop van de arbeidskracht
Derde afdeling - De productie van de absolute meerwaarde
V Het arbeidsproces en het proces van meerwaardevorming (Verwertungsprozess)
1 Het arbeidsproces
2 Het proces van meerwaardevorming (Verwertungsprozess)
VI Constant en variabel kapitaal
VII De meerwaardevoet
1 De uitbuitingsgraad van de arbeidskracht
2 De productenwaarde uitgedrukt in evenredige delen van het product
3 Het meerproduct
VIII De arbeidsdag
1 Grenzen van de arbeidsdag
2 De geeuwhonger naar meerarbeid; fabrikant en bojaar
3 Dag- en nachtarbeid; het aflossingssysteem
4 De strijd om de normale arbeidsdag
IX Meerwaardevoet en hoeveelheid meerwaarde
Vierde afdeling - De productie van de relatieve meerwaarde
X Het begrip relatieve meerwaarde
Xl Coöperatie
XII Verdeling van de arbeid en manufactuur
1 Dubbele oorsprong van de manufactuur
2 De deelarbeider en zijn werktuig
3 De beide basisvormen van de manufactuur
4 Verdeling van de arbeid binnen de manufactuur; verdeling van de arbeid
binnen de maatschappij
5 Het kapitalistische karakter van de manufactuur
XIII Machinerie en grootindustrie
1 Ontwikkeling van de machinerie
2 Waardeafgifte van de machinerie aan het product
3 Directe invloeden van het machinale bedrijf op de arbeider
a. Vrouwen- en kinderarbeid
b. Verlenging van de arbeidsdag
c. Intensivering van de arbeid
4 De fabriek
5 Strijd tussen arbeider en machine
6 De compensatietheorie met betrekking tot de door de machine verdrongen
arbeiders
7 Afstoting en aantrekking van arbeiders bij de ontwikkeling van het
machinale bedrijf
8 Revolutionering van manufactuur, ambacht en huisarbeid door de
grootindustrie
9 Fabriekswetgeving
10 Grootindustrie en landbouw
Vijfde afdeling - De productie van de absolute en de relatieve meerwaarde
XIV Absolute en relatieve meerwaarde
XV Kwantitatieve verandering in de prijs van de arbeidskracht en meerwaarde
XVI Verschillende formules voor de meerwaardevoet
Zesde afdeling - Het arbeidsloon
XVII Verandering van waarde, respectievelijk prijs van de arbeidskracht in
arbeidsloon
XVIII Het tijdloon
XIX Het stukloon
XX Nationale verschillen in arbeidslonen
Zevende afdeling - Het accumulatieproces van het kapitaal
XXI Eenvoudige reproductie
XXII Verandering van meerwaarde in kapitaal
1 Het kapitalistische productieproces op vergrote schaal
2 Verdeling van de meerwaarde in kapitaal en revenu
3 Omstandigheden die - onafhankelijk van de proportionele verdeling van de
meerwaarde in kapitaal en revenu - de omvang van de accumulatie bepalen:
uitbuitingsgraad van de arbeidskracht; productieve kracht van de arbeid; groeiend
verschil tussen geïnvesteerd en geconsumeerd kapitaal; grootte van het
voorgeschoten kapitaal
XXIII De algemene wet van de kapitalistische accumulatie
1 Met de accumulatie toenemende vraag naar arbeidskracht bij gelijkblijvende
samenstelling van het kapitaal
2 Relatieve afneming van het variabele kapitaal bij voortgang van de
accumulatie en de daarmee samenhangende concentratie
3 Groeiende productie van een relatieve overbevolking of van een industrieel
reserveleger.
4 Verschillende bestaansvormen van de relatieve overbevolking; de algemene
wet van de kapitalistische accumulatie
XXIV De zogenaamde oorspronkelijke accumulatie
1 Het geheim van de oorspronkelijke accumulatie
2 Onteigening van het plattelandsvolk van grond en bodem
3 Bloedwetgeving tegen de onteigenden sinds het eind van de 15e eeuw;
wetten ter verlaging van het arbeidsloon
4 Geboorte van de kapitalistische pachters
5 Terugslag van de agrarische revolutie op de industrie; schepping van een
binnenlandse markt voor het industriële kapitaal
6 Geboorte van de industriële kapitalisten
7 Historische tendens van de kapitalistische accumulatie